अभेद (abheda)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English अभेद abheda not different
अभेद abheda identical
अभेद abheda non-fracture
अभेद abheda compactness
अभेद abheda closeness of array
अभेद abheda absence of difference or distinction
अभेद abheda identity
Wilson
EnglishApte
Englishअभेद [abhēda],
Undivided.
Identical, same, alike
तयोरभेदप्रतिपत्तिरस्ति मे 3. v. l.
दः Absence of difference or distinction, identity, sameness
unity, oneness
भेदाभेदयोर्भेदो ग्रहीतव्यः । ŚB. on MS.* 1.6.3. तद्रूपकमभेदो य उपमानोपमेययोः K. 1, 13.25.
Close union
इच्छतां सह वधूभिरभेदम् 9.13. अभेदेन च युध्येत रक्षेच्चैव परस्परम् 3.72
आशास्महे विग्रहयोरभेदम् 1.24.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishGoldstucker
Englishअभेद I. Tatpur. m. (-दः)
^1 Undividedness, close union
e. g.
Hitop.: अभेदेन च युध्येयू रक्षेयुश्च परस्परम्
or Bhartṛh.
Śriṅgāraś.: अदर्शने दर्शनमात्रकामा दृष्टा परिष्वङ्गरसैकलो-
ला । आलिङ्गितायां पुनरायताक्ष्यामाशास्महे विग्रहयोरभेदम्.
^2 Sameness, identity
e. g. Kaiyy. (on Patanj. to Pāṇ. I.
1. 9.): स्पृष्टताद्यभेदाद्विवारादिभेदेऽपि यथा भवति तथा स्पृ-
ष्टतादिभेदेऽपि विवाराद्यभेदात्प्राप्नोतीति प्रश्नः
or Bharatas.
on Bhaṭṭik. 1. 21.: क्षत्रियत्वं ब्राह्मणत्वं चान्योन्यप्रयोजनकं जा-
तिव्यक्त्योरभेदोपचारात्.--The term is of frequent occur-
rence in philosophical works
e. g. Viśvan. on a Nyāya S.:
गुणगुणिनोरभेदो न
or Sāṅkhya Prav.: आञ्जस्यादभेदतो
वा गुणसामान्यादेस्तत्सिद्धिः प्रधानव्यपदेशाद्वा
or Sāṅkhya
Tattwak.: अध्यवसायो बुद्धिः । क्रियाक्रियावतोरभेदविवक्ष-
या…बुद्धेः योऽध्यवसायो बुद्धेरसाधारणव्यापारस्तदभेदा
बुद्धिः. In the Vedānta अभेद is especially applied to the
identity of the universal and individual soul or of the Deity
and the world
e. g. Vedāntasāra: अनयोर्व्यष्टिसमष्ट्योर्वनवृक्ष-
योरिव जलाशयजलयोरिव चाभेदः । एतदुपहितयोरीश्वर-
प्राज्ञयोरपि वनवृक्षावच्छिन्नाकाशयोरिव जलाशयजलगतप्रति-
बिम्बाकाशयोरिव चाभेदः. This view of identity is refuted
by the Nyāya-Vaiś.
e. g. in this passage of the Siddhānta-
mukt.: सत्यं ज्ञानमिति ब्रह्मपरं जीवेषु नोपयुज्यते ज्ञानाज्ञा-
नसुखित्वदुःखित्वादिभिर्जीवानां भेदसिद्धौ सुतरामीश्वरभेदः
(ed. Calc. 1827
the reading °श्वराभेदः in Dr. Röer's ed.
seems a misprint) । अन्यथा बन्धमोक्षानुपपत्तेः । योऽपीश्व-
रभेदबोधको वेदः सोऽपि तदभेदेन तदीयत्वं प्रतिपादयन्स्तौ-
ति । अभेदभावने च यतितव्यमिति वदति । अत एव सर्व एव
आत्मनि समर्पिताः श्रूयन्ते । मोक्षदशायामज्ञाननिवृत्तावभेदो
जायत इत्यपि न । भेदस्य नित्यत्वेन नाशायोगात् । भेदनाशे
ऽपि व्यक्तिद्वयं स्थास्यत्येव. E. अ neg. and भेद.
II. Bahuvr. m. f. n. (-दः-दा-दम्)
^1 Undivided, closely
joined
e. g. Siddhāntamukt.: कर्मधारयस्थले तु नीलोत्पलमि-
त्यादावभेदसंबन्धेन नीलपदार्थ उत्पलपदार्थे प्रकारः । न च
तत्र लक्षणा. [
^2 Identical.] E. अ priv. and भेद.
Apte Hindi
Hindiअभेद
"वि*, न* ब*" - -
अविभक्त
अभेद
"वि*, न* ब*" - -
"समरूप, वही"
अभेदः
- -
"भिन्नता का अभाव, समरूपता या समानता का होना"
अभेदः
- -
घनिष्ट एकता
Shabdartha Kaustubha
Kannadaअभेद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಐಕ್ಯ /ಭೇದವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > अभावे न० त० ।
व्युत्पत्तिः - > न भेदः
अभेद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಮೀಪ ಸಂಬಂಧ /ಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ
प्रयोगाः - > "इच्छतां सह वधूभिरभेदं यामिनीविरहिणां विहगानाम्"
उल्लेखाः - > किरा० ९-१३
अभेद
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಒಂದೇ /ಏಕರೂಪವಾದ
L R Vaidya
EnglishWordnet
Sanskrit अपृथक्, अपृथक, अभिन्न, अभेद, अविभक्त
यः पृथक् नास्ति।
"तयोः अपृथक् युग्मं दृष्ट्वा सर्वे जनाः मुदिताः।"
अनन्यरूप, अभिन्नरूप, सम, समान, समसमान, तुल्य, अनन्य, अभिन्न, अविभिन्न, अभेद, अपर, अविपरीत, निरस्तभेद, निर्विशेष
यद् रूपादिषु सदृशम्।
"तेन अनन्यरूपाः तिस्रः मूर्तयः क्रीताः।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritवाचस्पत्यम्
Sanskritअभेद अभावे त० । भेदाभावे ऐक्ये “गतयोरभेद-मिति सैन्ययोस्तयोः” माघः “अभेदः शिवरामयोः” पुरा०“रलयोर्दलयोश्चैव जययोर्बवयोरपि । शसयोर्णनयोश्चान्तेसविसर्गाविसर्गयोः । सविन्दुकाविन्दुकयोः स्यादभेदेन कल्प-नम्” आलङ्कारिकाः “गुणगुणिनोः क्रियाक्रियावतोश्चाभेद”इति सांख्यादयः । अभेदश्च भेदाभाव इति बहवः । तादा-त्म्यमिति तु साङ्ख्यादयः । तादात्म्यञ्च तत्सत्त्वनियतस-त्ताकत्वं तेन गुणगुणिनोः क्रियाक्रियावतोरपि तादात्म्यगुणक्रिययोर्द्रव्यनियतसत्ताकत्वात् अतएव वेदान्तपरि-भाषायोम सत्यैक्ये मिथोभेदस्त दात्म्यमित्युक्तं द्रव्यगुण-योर्मिथोभेदसत्त्वेऽपि तत्सत्त्वनियतसत्ताकत्वात् तथात्वम् ।
Capeller
GermanNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
