| YouTube Channel

अभिषङ्ग (abhiSaGga)

 
शब्दसागरः
English
अभिषङ्ग
m.
(-ङ्गः)
1. Curse or imprecation.
2. An oath.
3. Defeat.
4.
False accusation, calumny.
5. Association, company, connexion.
6.
Embracing.
7. Possession by evil spirits.
8. Accession of passion.
E.
अभि against, along with, &c. षञ्ज to embrace, to unite, and घञ्
aff.
Capeller Eng
English
अभिषङ्ग
m.
inclination, attachment, curse,
imprecation
defeat, humiliation
a.
°न्गिन् defeating, humiliating.
Yates
English
अभि-षङ्ग (ङ्ग) 1.
m.
Connection
em-
bracing
curse
defeat.
Spoken Sanskrit
English
अभिषङ्ग - abhiSaGga -
m.
- humiliation
अभिषङ्ग - abhiSaGga -
m.
- oath
अभिषङ्ग - abhiSaGga -
m.
- defeat
अभिषङ्ग - abhiSaGga -
m.
- embracing
अभिषङ्ग - abhiSaGga -
m.
- curse or imprecation
अभिषङ्ग - abhiSaGga -
m.
- propensity or inclination to
अभिषङ्ग - abhiSaGga -
m.
- false accusation
अभिषङ्ग - abhiSaGga -
m.
- state of being possessed by evil spirits or disturbed in mind
अभिषङ्ग - abhiSaGga -
m.
- calumny
Wilson
English
अभिषङ्ग
m.
(-ङ्गः)
1 Curse or imprecation.
2 An oath.
3 Defeat.
4 False accusation, calumny.
5 Association, company, connexion.
6 Embracing.
7 Possession by evil spirits.
8 Accession of passion.
E.
अभि against, along with, &c. षञ्ज to embrace, to unite, and
घञ्
aff.
Apte
English
अभिषङ्गः [abhiṣaṅgḥ], (also अभिसङ्गः)
Complete contact or union
attachment, connection, association
कन्यका दुन्वन्ति हृदयं मनुष्याणामीदृशाद् दुरभिसङ्गात्
Māl.
7 ill attachment or union
Māl 8
मुहुरिति वनविभ्रमाभिषङ्गात्
Śi.*
7.68
K.*
146, 29.
Defeat, mortification, discomfiture
जाताभिषङ्गे नृपतिः
R.*
2.3.
A sudden blow, shock or grief, a sudden calamity or misfortune, unexpected reverse
ततो$भिषङ्गानिलविप्रविद्धा
R.*
14.54, 77
Ku.*
3.73
˚जडं विजज्ञिवान्
R.*
8.75.
Possession by devils or evil spirits
अभिघाताभिषङ्गाभ्यामभिचाराभिशापतः Mādh.
N.
An oath.
Embracing
copulation.
A curse or imprecation, abuse.
A false charge or accusation, calumny or defamation.
Contempt, disrespect.
The state of being disturbed in mind
उच्चारितं मे मनसो$भिषङ्गात्
Mb.
* 5.3.1.
cf.
अभिषङ्गस्तु शपथे शापे सङ्गे पराभवे Nm.
Comp.
-ज्वरः fever caused by the action of evil spirits.
Apte 1890
English
अभिषंगः (also अभिसंगः) 1 Complete contact or union
attachment, connection, association
कन्यका दुन्वंति हृदयं मनुष्याणामीदृशाद्दुरभिसंगात् Māl. 7 ill attachment or union
Māl. 8
मुहुरिति वनविभ्रमाभिषंगात् Śi. 7. 68
K. 146, 290.
2 Defeat, mortification, discomfiture
जाताभिषंगो नृपतिः R. 2. 30.
3 A sudden blow, shock, or grief, a sudden calamity or misfortune, unexpected reverse
ततोऽभिषंगानिलविप्रविद्धा R. 14. 54, 77
Ku. 3. 73
°जडं विजज्ञिवान् R. 8. 75.
4 Possession by devils or evil spirits
अभिघाताभिषंगाभ्यामभिचाराभिशापतः Mādh. N.
5 An oath.
6 Embracing
copulation.
7 A curse or imprecation, abuse.
8 A false charge or accusation, calumny or defamation.
9 Contempt, disrespect.
Comp.
ज्वरः fever caused by the action of evil spirits.
Monier Williams Cologne
English
अभि-षङ्ग
m.
(ifc. f(आ). ,
Ragh.
xiv, 77) propensity or inclination to,
BhP.
the state of being possessed by evil spirits (cf. भूताभिषङ्ग) or disturbed in mind,
MBh.
humiliation, defeat,
MBh.
Ragh.
Kum.
curse or imprecation,
MBh.
false accusation, calumny,
L.
(cf. मिथ्याभिषङ्ग)
oath,
L.
embracing,
L.
Monier Williams 1872
English
अभि-षङ्ग, अस्, m. or अभि-षञ्जन, अम्, n.
complete contact, union
connection, copulation, as-
sociation, company
embracing
possession by evil
spirits
oath
curse or imprecation
false accusation,
calumny
defeat, blow, shock, sudden affliction.
Goldstucker
English
अभिषङ्ग Tatpur. m. (-ङ्गः)
^1 Contact, union, connexion, at-
tachment
e. g. Māghak.: मुहुरिति वनविभ्रमाभिषङ्गादतमि
तदा नितरां नितम्बिनीभिः (Mallin.: वन° = वनभ्रमणसङ्गात्)
also figur., e. g. Suśruta: सात्विकास्तु (scil. गुणाः) आनृ-
शंस्यं…स्मृतिर्धृतिरनभिषङ्गः (i. e. want of attachment).
^2 Embracing, copulation
(Halāyudha: संसर्गाभिभवाक्रोशे-
ष्वभिषङ्गः प्रकीर्तितः).
^3 Possession by evil spirits or pas-
sions
Chakrapāṇidatta on the Sūtrasth. of Suśruta: अभि-
षङ्गो देवादीनां विपर्यायानुप्रवेशः
a modern medical comm.:
= भूतानां कामादीनां शरीरे मनसि वा संबन्धः
e. g.
Suśruta's Uttarat.: केचिद्भूताभिषङ्गोत्थं ब्रुवते विषमज्वरम्
or भूताभिषङ्गादुद्वेगहास्यकम्पनरोदनम्. See also अभिषङ्ग-
ज्वर.
^4 An oath (= शपथ Trik., Hem., Viśvapr., Med.,
Śabdaratnāv. of Mathureśa, Bhūripr.
= शाप Ajayap. and
comm. on the Amarak.).
^5 Curse, imprecation (= आक्रोश
Amarak., Hem., Viśvapr., &c.)
e. g. Mahābh. Śāntip.: क्षेपाय-
माणमभिषङ्गव्यलीकं निगृह्णाति ज्वलितं यश्च मन्युम् अदुष्टचेता
मुदितोऽनसूयुः आदत्ते सुकृतं वै परेषाम्.
^6 False accusation,
calumny
(Mathureśa on the Amarak.: = शापे सिथ्याभिशंसने).
^7 Defeat, misfortune, calamity (= पराभव Amarak., Hem.,
Viśvapr., Śabdar., &c.
= अभिभव Halāy., Ajayap.)
e. g.
Sāhityad.: तीव्राभिषङ्नप्रभवेण वृत्तिं मोहेन संस्तम्भयतेन्द्रिया-
णाम् अज्ञातभर्तृव्यसना मुहूर्तं कृतोपकारेव रतिर्बभूव
or
Raghuv.: ततोऽभिषङ्गानिलविप्रविद्धा…धरत्रीं लतेव सी-
ता सहसा जगाम
or …गुरुराश्रमाश्रितः अभिषङ्गजड
विजज्ञिवान् (comm.: = अभिषङ्गेण दुःखेन जडम्). Also
अभीषङ्ग and in the three first meanings probably also अभि-
ष्वङ्ग or अभीष्वङ्ग (Sārasund. on the Amarak. 3. 3. 6. reads
अभिष्वङ्ग, and Bharatam.: द्वे शापे अभेरितो दीर्घः षत्वम्
अभीषङ्गः अभिषङ्गश्च द्वयमपि निर्वकारः). E. सञ्ज् with
अभि, kṛt aff. घञ्.
Benfey
English
अभिषङ्ग अभिषङ्ग, i. e. अभि-सञ्ज्
+ अ,
m.
1. Attachment.
2. An oath,
Chr. 53, 23.
3. A curse.
4. Defeat,
Ragh. 2, 30.
Apte Hindi
Hindi
अभिषङ्गः
पुं*
- अभि+षंज्+घञ्
"पूरा संपर्क या मेल, आसक्ति, संयोग"
अभिषङ्गः
पुं*
- अभि+षंज्+घञ्
"हार, वैराग्य, पराजय"
अभिषङ्गः
पुं*
- अभि+षंज्+घञ्
"अचानक आया हुआ आघात, शोक, दुःख, संकट या दुर्भाग्य "
अभिषङ्गः
पुं*
- अभि+षंज्+घञ्
भूत प्रेतादि से आविष्ट होना
अभिषङ्गः
पुं*
- अभि+षंज्+घञ्
शपथ
अभिषङ्गः
पुं*
- अभि+षंज्+घञ्
"आलिंगन, संभोग"
अभिषङ्गः
पुं*
- अभि+षंज्+घञ्
"अभिशाप, कोसना, दुर्वचन कहना"
अभिषङ्गः
पुं*
- अभि+षंज्+घञ्
"मिथ्या दोषारोपण, बदनामी या लांछन"
अभिषङ्गः
पुं*
- अभि+षंज्+घञ्
"घृणा, अनादर"
अभिषङ्गः
पुं*
- अभि+षंज्+घञ्
"पूरा संपर्क या मेल, आसक्ति, संयोग"
अभिषङ्गः
पुं*
- अभि+षंज्+घञ्
"हार, वैराग्य, पराजय"
अभिषङ्गः
पुं*
- अभि+षंज्+घञ्
"अचानक आया हुआ आघात, शोक, दुःख, संकट या दुर्भाग्य "
अभिषङ्गः
पुं*
- अभि+षंज्+घञ्
भूत प्रेतादि से आविष्ट होना
अभिषङ्गः
पुं*
- अभि+षंज्+घञ्
शपथ
अभिषङ्गः
पुं*
- अभि+षंज्+घञ्
"आलिंगन, संभोग"
अभिषङ्गः
पुं*
- अभि+षंज्+घञ्
"अभिशाप, कोसना, दुर्वचन कहना"
अभिषङ्गः
पुं*
- अभि+षंज्+घञ्
"मिथ्या दोषारोपण, बदनामी या लांछन"
अभिषङ्गः
पुं*
- अभि+षंज्+घञ्
"घृणा, अनादर"
अभिषङ्गः
पुं*
- अभिसञ्ज्+घञ्
मानसिक क्षोभ की स्थिति
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अभिषङ्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಿಭವ /ಅಪಮಾನ
निष्पत्तिः - > अभि + षञ्ज (सङ्गे) - "घञ्" (३-३-१८)
प्रयोगाः - > "जाताभिषङ्गो नृपतिर्निषङ्गादुद्धर्तुमैच्छत्प्रसभोद्धृतारिः"
उल्लेखाः - > रघु० २-३०
अभिषङ्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಾಪ /ಬೈಗಳು
अभिषङ्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಂಬಂಧ /ಸಂಪರ್ಕ
प्रयोगाः - > "मुहुरिति वरिविभ्रमाभिषङ्गात्"
उल्लेखाः - > माघ० ७-६८
अभिषङ्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಪಥ /ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ
विस्तारः - > "अभिषङ्गस्त्वभिषवे सङ्ग आक्रोशनेऽपि च" - वैज० "अभिषङ्गः पुंल्लिङ्गः पराभवाक्रोशशपथेषु" - मेदि०
L R Vaidya
English
aBizaMga {% m. %} 1. Defeat, discomfiture, misfortune, calamity, जाताभिषंगो नृपतिर्निषंगात् R.ii.30, अभिषंगजडं विजज्ञिवान् R.xiii.75, xiv.54
2. connection, attachment, मुहुरिति वनविभ्रमाभिषंगात् Sis.viii.68
3. embracing, copulation
4. possession by evil spirits, अभिघाताभिषंगाभ्यामाभिचाराभिशापतः Mādhavanidāna.
5. an oath
6. a false accusation, a calumny
7. curse, abuse
8. contempt.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अभिषङ्ग , nach 7. ein *hinzuzufügen.
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अभिषङ्ग
अभिषङ्ग, संसर्ग, अभिभव, आक्रोश
संसर्गाभिभवाक्रोशेष्वभिषङ्गः प्रकीर्त्तितः ८४५
verse 5.1.1.845
page 0097
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अभिषङ्गः,
पुं,
(अभि + सन्ज + घञ् उपसर्गादितिषः ।) पराजयः आक्रोशः शपथः इति मेदिनी
मिथ्यापवादः इति मथुरानाथः
आलिङ्गनं ।इत्यमरटीकायां रायमुकुटः
सर्व्वतोभावेनसङ्गः इति हलायुधः
भूताद्यावेशः यथा, --“अभिघाताभिचाराभ्यामभिषङ्गाभिशापतः” ।इति माधवकरः
(पराभवः परिभूतिः ।“जाताभिषङ्गो नृपतिर्निषङ्गा-दुद्धर्त्तुमैच्छत् प्रसभोद्धृतारिः” ।इति रघुवंशे ।“तीव्राभिषङ्गप्रभवेन वृत्तिंमोहेन संस्तम्भयतेन्द्रियाणां” ।इति कुमारसम्भवे शोकः दुःखं “अभि-षङ्गजडं विजज्ञिवानिति शिष्येण किलान्वबोध-यत्” इति रघुः ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अभिषङ्ग
पु०
अभि + सन्ज--घञ् पराभवे, अक्रोशे, शपथे, व्यसने “अमिषङ्गजडं विजज्ञिवानिति”रघुः “तीब्राभिषङ्गप्रभवेण वृत्तिम्” कुमा० “जातामिषङ्गोनृपतिर्निषङ्गात्” “ततोऽभिषङ्गानिलविप्रविद्धा” “विनोद-यिष्यन्ति नवाभिषङ्गाम्” इति रघुः “नवाभिषङ्गांनूतनदुःखामिति” मल्लि० आसक्तौ “मुहुरिति वनवि-भ्रमाभिषङ्गात्” माघः भूताद्यावेशे अभिघाताभिषङ्गा-भ्यामभिचाराभिशापतः” माधवनिदानम्