| YouTube Channel

अभिलाप (abhilApa)

 
शब्दसागरः
English
अभिलाप
m.
 (-पः)
1. Speech, speaking.
2. Declaration of the object of a
vow or religious obligation.
E.
 अभि before लप to speak, घञ्
aff.
Yates
English
अभि-लाप (पः)
m.
 Sound.
Spoken Sanskrit
English
अभिलाप - abhilApa -
m.
 - declaration
अभिलाप - abhilApa -
m.
 - expression
अभिलाप - abhilApa -
m.
 - word
Wilson
English
अभिलाप
m.
 (-पः)
1 Speech, speaking.
2 Declaration of the object of a vow or religious obligation.
E.
 अभि before लप to speak, घञ्
aff.
Apte
English
अभिलापः [abhilāpḥ], 1 Expression, word, speech
अनवसितार्थ- पदाकुलो$भिलापः
Ki.*
 1.61.
Declaration, mention, specification
न च स्मार्तमतद्धर्माभिलापात् Br. Sūt.1.2.19.
Declaration of the object of a vow or religious obligation.
Apte 1890
English
अभिलापः 1 Expression, word, speech
Ki. 10. 61.
2 Declaration, mention, specification
न च स्मार्तमतद्धर्माभिलापात् Br. Sūt.
3 Declaration of the object of a vow or religious obligation.
Monier Williams Cologne
English
अभि-लाप
m.
 expression, word,
Sāh.
&c.
declaration (as of the object of a vow),
Kād.
 (cf. अभीलापल॑प्.)
Monier Williams 1872
English
अभिलाप अभि-लाप, अस्, m. (rt. लप्), ex-
pression, word, speech
declaration of the object of
a vow or religious obligation.
Macdonell
English
अभिलाप abhi-lāpa,
m.
 speech
announcement.
Goldstucker
English
अभिलाप Tatpur. m. (-पः) Speech, expression
e. g. Sā-
hityad.: (रसः) अभिलापसंसर्गयोग्यत्वविरहान्न…सविकल्प-
कसंवेद्यः (comm. सविकल्पकज्ञानसंवेद्यानां हि वचनप्रयोगयो-
ग्यता न तु रसस्य)
or Ved. Sūtras: न च स्मार्तमतद्धर्माभि-
लापः (Śaṅkara: …यद्यप्यदृष्टत्वादिव्यपदेशः प्रधानस्य संभ-
वति तथापि न द्रष्टृत्वादिव्यपदेशः संभवति…अदृष्टो द्रष्टा
अश्रुतः श्रोता अमतो मन्ता अविज्ञातो विज्ञाता इति हि वा-
क्यशेष इह भवति)
or संस्कारपरामर्शात्तदभावाभिलापाच्च
(Anūpanār.: …न संस्कारो न व्रतानि शूद्रस्येति तदभावो-
क्तेश्च न शूद्रेऽधिकारः)
or अन्याधिष्ठिते पूर्ववदभिलापात्
(Śaṅkara: …कोऽभिलापस्य तद्वद्भावः । कर्मव्यापारमन्तरेण
संकीर्तनम्)
or Prakramādhikaraṇa (as quoted by Rādhā-
kāntad.): काम्याभिलापसहितः कुशतिलजलत्यागरूपः संकल्पः
शास्त्रार्थः ‘the intention (of performing a vow) implies the
enunciation of the voluntary rite (to be performed)
it con-
sists in such oblations as those of kuśa, oil and water, and
is founded on the sacred precepts’ (comp. Mādh. Jaiminī-
yanyāyam.: संकल्पोऽत्रानुष्ठेयव्रतत्वेन विधीयते). See अभीलाप
and comp. अभिव्याहार. E. लप् with अभि, kṛt aff. घञ्.
Apte Hindi
Hindi
अभिलापः
पुं*
 - अभि+लप्+घञ्
"कथन, शब्द, भाषण"
अभिलापः
पुं*
 - अभि+लप्+घञ्
"घोषणा, वर्णन, विशेष विवरण"
अभिलापः
पुं*
 - अभि+लप्+घञ्
किसी धार्मिक कर्तव्य या किसी उद्देश्य की प्रतिज्ञा की उद्घोषणा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अभिलाप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಬ್ದಪ್ರಯೋಗ /ವಾಕ್ಯಪ್ರಯೋಗ
निष्पत्तिः - > अभि + लप (व्यक्तायां वाचि) - "घञ्" (३-३-१२१)
व्युत्पत्तिः - > अभिलप्यतेऽनेन
प्रयोगाः - > "भृशकुसुमशरेषुपातमोहादनवसितार्थपदाकुलोऽभिलापः"
उल्लेखाः - > किरा० १०-६१
अभिलाप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿವರಣೆ /ವಿಶೇಷ ನಿರ್ದೇಶ
अभिलाप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಕಟನೆ /ಘೋಷಣೆ
L R Vaidya
English
aBilApa {% m. %} Speech, expression, वस्तुतस्तु पृथ्वीपतिदत्तनामाभिलापोऽयम् Nāgeśabhaṭṭa on R.G.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
mngon brjod pa
अभिलाप
mngon par rjod pa
अभिलाप
mngon par brjod pa
१) अभिद्योतयमान २) अभिलपनता ३) अभिलाप ४) अभिवदन्ति ५) अभिव्याहार
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अभिलापः,
पुं,
 (अभिलप्यते मानसं कर्म्म कथ्यते-ऽनेन, अभि + लप् + करणे घञ् ।) शब्दः । इतित्रिकाण्डशेषः ॥
सङ्कल्पाङ्गवाक्यं । यथा । “काम्या-भिलापसहितः कुशतिलजलत्यागरूपः सङ्कल्पःशास्त्रार्थः” । इति प्रक्रमाधिकरणं ॥
(वचनं ।कथनं । वाक्यं ।“तथाभिलापसंसर्गयोग्यत्वविरहान्न च ।सविकल्पकसंवेद्यः” । इति साहित्यदर्पणे ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अभिलाप
पु०
 अभिलप्यते मनःसंकल्पोऽनेन । १ मनःसंक-ल्पावेदके अहमिदं करिष्ये इत्यादिरूपे वाक्ये “काम्ये हिकामाभिलापसहितक्रुशजलतिलत्यागरूपः सङ्कल्पः कार्य्यइति प्रा० त० प्रक्रमाधिकरणम् । २ आत्मीयज्ञानाकारो-ल्लेखिवाक्ये च यथा भूतलं घटाभाववदिति ज्ञानावेदकंघटोनास्तीति वाक्यं यथा च अयं घट इति ज्ञानोत्तर-मनुव्यवसायात्मकज्ञानस्यावेदकं घटमहं जानामीति वाक्यम्“न निर्ष्विपकं ज्ञानं तस्य ग्राहकमिष्यते तथाऽभिलाप-संसर्गयोग्यत्वविरहान्नच सविकल्पकज्ञानवेद्यानां हि वचन-प्रयोगयोग्यता न तु रसस्येति” सा० द० । कथने च “तद-भावाभिलापाच्च” शा० सू० ।
Burnouf
French
अभिलाप अभिलाप
m.
 (लप्) son
bruit.
Stchoupak
French
अभि-लाप-
m.
 expression, mot
fait d'annoncer.