| YouTube Channel

अभिध्या (abhidhyA)

 
शब्दसागरः
English
अभिध्या
f.
 (-ध्या)
1. Coveting another's property.
2. Desire, longing for in
general.
E.
 अभि, ध्यै to think, and अङ्
aff.
Yates
English
अभि-ध्या (ध्या) 1.
f.
 Coveting.
Wilson
English
अभिध्या
f.
 (-ध्या)
1 Coveting another's property.
2 Desire, longing for in general.
E.
 अभि, ध्ये to think, and अङ्
aff.
Apte
English
अभिध्या [abhidhyā], [ध्यै-अङ्]
Coveting another's property. न चाचिकीर्षीत् परवस्त्वभिध्याम् Bu. Ch.2.44.
Longing, wish
desire in general
अभिध्योपदेशात् Br. Sūt.
Desire of taking (in general).
Apte 1890
English
अभिध्या [ध्यै-अङ्] 1 Coveting another's property.
2 Longing, wish
desire in general
अभिध्योपदेशात् Br. Sūt.
3 Desire of taking (in general).
Monier Williams Cologne
English
अभि-ध्या
f.
 wish, longing for, desire.
Monier Williams 1872
English
अभि-ध्या, f. covering another's property
desire,
wish, longing for in general.
Goldstucker
English
अभिध्या Tatpur. f. (-ध्या)
^1 Desire, wish
e. g. (of Brahman)
Vedānta S.: अभिध्योपदेशाच्च (Śaṅkara: अभिध्योपदेशश्चा-
त्मनः कर्तृत्वप्रकृतित्वे गमयति सोऽकामयत बहु स्यां प्रजाये-
येति तदैक्षतेति च । तत्राभिध्यानपूर्विकायाः स्वातन्त्प्यप्रवृत्तेः
कर्तेति गम्यते । बहु स्यामिति प्रत्यगात्मविषयत्वात् । बहुभव-
नाभिध्यानस्य प्रकृतिरित्यपि गम्यते
Anūpanār.: सोऽकामयत
बहु स्यामिति स्वस्य बहुत्वसंकल्पोऽभिध्या &c.). See अभि-
ध्यान.
^2 Coveting another's property (in employing charms
or in scheming, or by means of a robbery).
^3 Desire of
taking, in general. [Several comm. on the Amarak. give
merely the meaning: coveting another's property: परधन-
स्पृहा or परद्रव्ये विषयस्पृहा
but Svāmin: चिन्तापूर्वं परस्व-
लिप्सा
Rāyamukuṭa: अभिचारेऽभिध्यानमभिध्या ।…
परस्वविषये विषयितया स्पृहा विषयिस्पृहाभिध्योच्यते । विष-
यस्पृहेति पाठे विषयेन चौर्यादिना स्पृहेत्यर्थः
similarly Bha-
ratamalla
the Kaumudī: जिघृक्षामात्रेऽप्यभिध्या
Vallabha-
gaṇi on Hemach.: परस्वेहा द्रव्यविषयवाञ्छा । परस्वे विषय-
स्पृहेत्येको दोषः । चिन्तापूर्वं परद्रव्यवाञ्छेत्यर्थः । यत्कात्यः ।
विषयप्रार्थनाभिध्या.] E. ध्यै with अभि, kṛt aff. अङ्.
Apte Hindi
Hindi
अभिध्या
स्त्री*
 - अभि+ध्यै+अङ्+टाप्
दूसरे की संपत्ति के लिये ललचाना
अभिध्या
स्त्री*
 - अभि+ध्यै+अङ्+टाप्
"प्रबल कामना, चाह, सामान्य इच्छा"
अभिध्या
स्त्री*
 - अभि+ध्यै+अङ्+टाप्
ग्रहण करने की इच्छा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अभिध्या
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಿಂತನೆ /ಆಲೋಚನೆ
निष्पत्तिः - > अभि + ध्यै (चिन्तायाम्) - "अङ्" (३-३-१०६)
अभिध्या
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಆಸೆ
अभिध्या
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇತರರ ಸತ್ತನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವ ಆಸೆ
विस्तारः - > "अभिध्या तु परस्वेहा" - अभि० चि० ।
L R Vaidya
English
aBiDyA {% f. %} 1. Desire, wish, अभिध्योपदेशाच्च S.Bh.i.
2. coveting another’s property
3. desire of taking (generally).
Edgerton Buddhist Hybrid
English
(abhidhyā (= Pali abhijjhā), covetousness, occurs in Skt., BR 〔5.1019〕, tho commoner in Buddhist literature
as one of the 3 akuśala karmapatha (see this) of the mind: Mv 〔i.107.15〕
LV 〔31.17〕, etc.)
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अभिध्या *Begehren nach fremdem Gute, S I, 55, 2.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अभिध्या
noun
परद्रव्येच्छा।
"अभिध्या इति मनोविकारः।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
गृध्नुस्तु गर्धनस्तृष्णग्लिप्सुर्लुब्धोऽभिलाषुकः ॥ ४२९ ॥
p{0021}
लोलुपो लोलुभो लोभस्तृष्णा लिप्सा वशः स्पृहा ।
काङ्क्षाशंसागर्धवाञ्छाशेच्छेहातृण्मनोरथाः ॥ ४३० ॥
कामोऽभिलाषोऽभिध्या तु परस्वेहोद्धतः पुनः ।
अविनीतो विनीतस्तु निभृतः प्रश्रितोऽपि च ॥ ४३१ ॥
-wordlist-
गृध्नु (पुं), गर्धन (पुं), तृष्णज् (पुं), लिप्सु (पुं), लुब्ध (पुं), अभिलाषुक (पुं), लोलुप (पुं), लोलुभ (पुं), लोभ (पुं), तृष्णा (स्त्री), लिप्सा (स्त्री), वश (पुं), स्पृहा (स्त्री), काङ्क्षा (स्त्री), आशंसा (स्त्री), गर्ध (पुं), वाञ्छा (स्त्री), आशा (स्त्री), इच्छा (स्त्री), ईहा (स्त्री), तृष् (स्त्री), मनोरथ (पुं), काम (पुंक्ली), अभिलाष (पुं), अभिध्या (स्त्री), परस्वेहा (स्त्री), उद्धत (पुं), अविनीत (पुं), विनीत (पुं), निभृत (पुं), प्रश्रित (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अभिध्या,
स्त्री,
 (अभि + ध्यैङ + अङ् + टाप् ।) परस्वेविषयस्पृहा । इत्यमरः ॥
परद्रव्ये जिघृक्षा ।दोषचिन्तापूर्व्वकं परस्वे लिप्सा इत्येके । विषय-प्रार्थना । इति स्वामी । विषयस्य लाभस्य स्पृहाविषयस्पृहा विषयेन चौर्य्यादिना स्पृहा इतितृतीयासमासः इत्यन्ये । विषयिस्पृहेतिपाठे पर-स्वविषये विषयितया स्पृहा जिघृक्षामात्रं । इतिकश्चित् इति कौमुदी । इत्यमरटीकायां भरतः ॥
अभिलाषः । इति रायमुकुटः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अभिध्या स्त्री अभि + ध्यै--अङ् । १ परधनस्याजिहीर्षायां, २ जिघृक्षायां, ३ विषयप्रार्थनायां ४ चिन्तने, च । अभि-ध्यायतेश्चिन्तनार्थंत्वात् तथात्वम् “सोऽभिध्याय शरीरात्स्वात् सिसृक्षुर्विविधाः प्रजा इति” मनुना आलोचनेअभिध्यायतेः प्रयोगात् तस्यास्तथार्थत्वम् । “अभिध्योप-देशाच्च” शा० सू० ।
Burnouf
French
अभिध्या अभिध्या
f.
 (ध्यै) convoitise
désir.
अभिध्यायामि et अभिध्याये 1, penser, concevoir,
méditer
penser à.
Stchoupak
French
१ अभि-ध्या-
penser à, méditer
faire (violence, etc.) à qq'un.
२ अभि-ध्या-
f.
 désir.