अभिधेय (abhidheya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अभिधेय n.
  (-यं)
	 1. A name or appellation. 
	 2. A significant word.
	 mfn.
  
(-यः-या-यं) To be named or mentioned.
 E.
  अभि before धा,  and यत् aff.
  

Capeller Eng

English

 अभिधेय a.
  to be named or expressed
 n.
  meaning, 
signification. 

Yates

English

 अभि-धेय (यं) 1.
n.
  Name,  appella-
tion
 significant word.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

अभिधेय 	-	 abhidheya 	-	 adj.
  	-	  spoken of
अभिधेय 	-	 abhidheya 	-	 adj.
  	-	  to be named or mentioned
अभिधेय 	-	 abhidheya 	-	 adj.
  	-	  being expressed
अभिधेय 	-	 abhidheya 	-	 adj.
  	-	  to be expressed
अभिधेय 	-	 abhidheya 	-	 adj.
  	-	  to be spoken of
अभिधेय 	-	 abhidheya 	-	 adj.
  	-	  being
अभिधेय 	-	 abhidheya 	-	 n.
  	-	  signification
अभिधेय 	-	 abhidheya 	-	 n.
  	-	  that which is expressed or referred to
अभिधेय 	-	 abhidheya 	-	 n.
  	-	  substantive
अभिधेय 	-	 abhidheya 	-	 n.
  	-	  meaning

Wilson

English

 अभिधेय
n.
  (-यं)
1 A name or appellation. 
2 A significant word.
mfn.
   (-यः-या-यं) To be named or mentioned.
E.
  अभि before धा,  and यत् aff.
  

Apte

English

अभिधेय [abhidhēya],  pot. p.  To be named,  mentioned,  expressed &c.
 
 वागेव मे नाभिधेयविषयमवतरति त्रपया K.*
  151 words refuse,  through shame,  to express what I have to say.

Nameable,  as a category or predicament (in logic)
 अभिधेयाः पदार्थाः,  अभिधेयत्वं पदार्थसामान्यलक्षणम्.

यम् Signification,  meaning,  sense,  import
 P.
 I.1.34 Sk.
 स्तुवन्ति गुर्वीमभिधेयसंपदम् Ki.*
  14.5.

A substance

The subject-matter
 इहाभिधेयं सप्रयोजनम् K. P.*
   1
 इति प्रयोजनाभिधेयसंबन्धाः Mugdha. 

The primary or literal sense of a word (=  अभिधा)
 अभिधेयाविनाभूत- प्रतीतिर्लक्षणोच्यते K. P.*
   2.

Apte 1890

English

 अभिधेय pot. p. 1 To be named,  mentioned,  expressed &c.
 वागेव मे नाभिधेयविषयमवतरति त्रपया K. 151 words refuse,  through shame,  to express what I have to say. 
2 Nameable,  as a category or predicament (in logic)
 अभिधेयाः पदार्थाः,  अभिधेयत्वं पदार्थसामान्यलक्षणं. 
यं 1 Signification,  meaning,  sense,  import
 P. I. 1. 34 Sk.
 Ki. 14. 5. 
2 A substance. 
3 The subject-matter
 इहाभिधेयं सप्रयोजनं K. P. 1
 इति प्रयोजनाभिधेयसंबंधाः Mugdha. 
4 The primary or literal sense of a word (= अभिधा)
 अभिधेयाविनाभूतप्रतीतिर्लक्षणोच्यते K. P. 2. 

Monier Williams Cologne

English

 अभि-धेय mfn.
   to be named or mentioned

 to be expressed,  to be spoken of Pāṇ.
  iii,  3,  51,  Sch. &c.
  

 being,  spoken of,  being expressed,  Sāh.
 

 अभि-धेय n.
  signification,  meaning

 ‘that which is expressed or referred to’,  the substantive.

Monier Williams 1872

English

 अभि-धेय,  अस्,  आ,  अम्,  to be named or mention-
ed
 to be expressed,  to be spoken of
 (अम्),  n. sig-
nification,  meaning.
—अभिधेय-रहित,  अस्,  आ,  अम्, 
having no sense or meaning,  unmeaning,  nonsensical.

Macdonell

English

 अभिधेय abhi-dheya,  fp. to be designated,  🞄— expressed,  — named
 n.
  meaning
 -tva,  n.
  capability 🞄of being designated.

Goldstucker

English

 अभिधेय Tatpur. 1. m. f. n. (-यः-या-यम्) To be named,  to
be expressed
 comp. अभिधातव्य and अभिधानीय.
2. n. (-यम्) Meaning,  sense,  signification
 e. g. in a
Vārtt. to Pāṇ.: अन्यत्राभिधेयस्यानित्यत्वाच्छन्दोब्राह्मणानां त-
द्विषयवचनम् (Kaiyy.: अभिधेयस्येति । प्रोक्तलक्षणस्यार्थस्या-
नित्यत्वादिति)
 or Jayamang. on Pāṇ. III. 3. 113.: कृत्यल्युटो
बहुलमिति बहुलवचनादन्येऽपि कृतः प्राप्तमपि स्वाभिधेयं
व्यभिचरन्ति
 or Bharatas. in the comm. on the Bhaṭṭik.:
तुल्यश्रुतीनां भिन्नानामभिधेयैः परस्परम् । वर्णानां यः पुनर्वा-
दो यमकं तन्निरुच्यते
 or Sāhityad.: विवक्षिताभिधेयोऽपि
द्विभेदः प्रथमं मतः (scil. ध्वनिः)
 or Mitākṣ.: निरर्थं अ-
भिधेयरहितं कचटतपं जडदवमित्यादि. E. धा with अभि, 
kṛtya aff. यत्.

Apte Hindi

Hindi

अभिधेय
सं*  कृ* - अभि+धा+यत्
"नाम दिये जाने योग्य,  कथनीय,  वाच्य"

अभिधेय
सं*  कृ* - अभि+धा+यत्
नाम के योग्य

अभिधेयम्
नपुं*
   - अभि+धा+यत्
"सर्थकता, अर्थ, भाव, तात्पर्य, "

अभिधेयम्
नपुं*
   - अभि+धा+यत्
भावाशय

अभिधेयम्
नपुं*
   - अभि+धा+यत्
विषय

अभिधेयम्
नपुं*
   - अभि+धा+यत्
मुख्यार्थ

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अभिधेय
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರ್ಥ /ಅಭಿಧಾವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಹೇಳುವ ಶಬ್ದಾರ್ಥ
निष्पत्तिः - > अभि + डुधाञ् (धारणे) - "यत्" (३-१-९७)
प्रयोगाः - > "अभिधेयाविनाभूतप्रतीतिर्लक्षणोच्यते"
उल्लेखाः - > काव्यप्र०
अभिधेय
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಷಯ

L R Vaidya

English

 aBiDeya {% n. %} 1. Meaning,  sense,  signification
 2. the primary meaning of a word,  अभिधेयायिनाभूतप्रतीतिर्लक्षणोच्यते K.Pr.ii.
 3. the subject matter,  इहाभिधेयं सप्रयोजनम् K.Pr.i.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

अर्थ
पु
अर्थ,  निवृत्ति,  अभिधेय,  धन,  प्रयोजन
निवृत्तावभिधेयेऽर्थो धने प्रोक्तः प्रयोजने ॥ ४१ ॥
verse 2.1.1.41
page 0010

Abhyankara Grammar

English

अभिधेय  object or thing denoted by a word
 sense of a word
 cf. अभि- धेयवल्लिङ्गवचनानि भवन्ति M. Bh. on II.2.29.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  वाच्य,  अभिधेय
adjective
 
श्रुते एव यस्य अर्थः ज्ञायते।
 "जलम् इत्यस्य शब्दस्य वाच्यः अर्थः जलम् एव अस्ति।"

Synonyms:
  प्रतिपाद्य,  अभिधेय
adjective
 
निरूपणस्य योग्यम् व्याख्यायाः योग्यं वा।
 "अस्य वाक्यस्य प्रतिपाद्यः विषयः कः।"

Synonyms:
  नामक,  अभिधेय,  नामधारिन्
adjective
 
नाम धारयति असौ।
 "प्राचीने काले अयोध्यायां रघुः नामकः राजा शशास।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

brjod par bya ba
१) आभिधीयमान २) अभिधेय ३) अभिहित ४) उच्यते ५) प्रभाव्यते ६) वक्तव्य ७) वाच्य ८) व्याख्येय ९) व्युत्पादयितव्य

brjod bya
१) अभिधेय २) अर्थ३) परिघोष ४) वक्य ५) वाच्य

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

अर्थ
अर्थ,  अभिधेय,  अभिप्राय,  प्रयोजन,  द्रव्यवाचक,  प्रस्ताव
अभिधेयाभिप्रायप्रयोजनद्रव्यवाचकेष्वर्थः ।
verse 5.1.1.867
page 0099

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अभिधेयं,  क्ली,
   अभिधानं । नाम । (“इति प्रयो-जनाभिधेयसम्बन्धाः” इति वोपदेवः ।) अभिधीयतेअनेनेति करणे यः ॥

 अभिधेयं,  त्रि,  (अभि + धा + कर्म्मणि यत् ।) अभि-धागम्यं । वाच्यं । प्रतिपाद्य । यथा । “इति प्रयो-जनाभिधेयसम्बन्धाः” । इति वोपदेवः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अभिधेय त्रि०
  अभिधीयते अभिधावृत्त्या बोध्यते अभि +धा--कर्मणियत् । वाच्यार्थे सङ्क्षेतवति शब्दार्थे । आवि-ष्करातिशयोभिधेयवत् प्रतीयते” सा० द० “अभिधेयाविनाभूतप्रतीतिर्लक्षणीच्यते का० प्र० ग्रन्थप्रतिपाद्ये च”“इतिप्रयोजनाभिधेयसम्बन्धा” इति मुग्धबोधम् “एते-नाभिधेयञ्च दर्शितम् सा० द० ।

Capeller

German

 अभिधेय zu bezeichnen
 bezeichnet,  benannt
n.
  Sinn,  Bedeutung.

Stchoupak

French

 अभि-धेय-
 nt. signification 
 chose à exprimer.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.