| YouTube Channel

अभावः (abhAvaH)

 
Hindi
Hindi
गुणवत्ता बदल रहा है
Apte Hindi
Hindi
अभावः
पुं*
 - -
"न होना, अनस्तित्व"
अभावः
पुं*
 - -
"अनुपस्थिति, कमी, असफलता, सब कुछ विफल हो जाने पर"
अभावः
पुं*
 - -
"सर्वनाश, मृत्यु, विनाश, सत्ताशून्यता"
अभावः
पुं*
 - -
"लोप, असत्ता, अविद्यमानता या निषेध, कणाद के मान्यता अनुसार सातवाँ पदार्थ या वर्ग"
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) न भावः। १.असत्ता, अविद्यमानत्वम् । ‘अस्ति पुत्रो वशे यस्य भृत्यो भार्या तथैव च । अभावे सति सन्तोषः स्वर्गस्थोऽसौ महीयते’ चाणक्यः। २.द्रव्यादिषट्कभिन्नः सप्तमः पदार्थः -न्या०। ‘द्रव्यगुणकर्मसामान्यविशेषसमवायाभावाः सप्त पदार्थाः’ तर्कस०। अयं च प्रागभाव प्रध्वंसाभावात्यन्ताभावान्योन्याभावश्चेति चतुर्विधः। ३.दारिद्र्यम् । ४.नाशः, मृत्युः। (वि) न भावः यस्य । ५.भावशून्यः, रत्यादिभावशून्यः। ६.अनुरागहीनः, प्रीतिरहितः।
अमरकोशः
Sanskrit
Word: अभावः
Root: अभावः
Gender: undefined
Number: undefined
Meaning(s):
⇒ hurt
⇒ failed
⇒ broken
⇒ fortune
⇒ injured
⇒ bad omen
⇒ torn off
⇒ calamity
⇒ good luck
⇒ miscarried
⇒ misfortune
⇒ injured or wounded
Shloka(s):
3|3|36|1 ► रिष्टं क्षेमाशुभाभावेष्वरिष्टे तु शुभाशुभे। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 3|3|36|1 ⇢ रिष्टम् (रिष्ट) (नपुं) ⇒ hurt, failed, broken, fortune, injured, bad omen, torn off, calamity, good luck, miscarried, misfortune, injured or wounded
Related word(s):
जातिः ➡ अभावः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अभावः,
पुं,
 (भू + भावेघञ, नञ्समासः ।) मरणं ।असत्ता । इति विश्वमेदिनौ ॥
“अस्ति पुत्त्रो वशे यस्य भृत्योभार्य्या तथैवच ।अभावे सति सन्तोषः स्वर्गस्थोऽसौ महीतले” ॥
इति चाणक्यः ।(“अग्न्यभावे तु विप्रस्य पाणावेवोपपादयेत् ।साक्ष्यभावे प्रणिधिभिर्वयोरूपसमन्वितैः” ॥
इति मनुः ।) द्रव्यादिषट्कभिन्नः । स द्विविधः ।संसर्गाभावः १ अन्योन्याभावश्च २ । इति भाषा-परिच्छेदः ॥
भावशून्यः भावः स्थायिभावादिरितिअलङ्कारशास्त्रं ॥