| YouTube Channel

अब्धिः (abdhiH)

 
Apte
English
अब्धिः [abdhiḥ], [आपः धीयन्ते अत्र, धा-कि]
The ocean, receptacle of water
(fig. also) दुःख˚, कार्य˚, ज्ञान˚
&c.
store or reservoir of anything.
A pond, lake.
(In
Math.
 ) A symbolical expression for the number 7
sometimes for 4.
Comp.
 -अग्निः the submarine fire.
कफः, फेन: froth, foam.
the cuttle-fish bone, being regarded as the froth of the ocean. -ज
a.
 born in the ocean. (-जः)
the moon.
The conch. -जम् Salt. (-जौ) (dual)
N.
 of the Aśvins.
(जा) spirituous liquor (produced from the ocean).
the Goddess Lakṣmī. -झषः a sea-fish.-डिण्डिरः froth, foam.
द्वीपा the earth.
a portion of land surrounded by the ocean. -नगरी
N.
 of Dwārakā, the capital of Kṛiṣṇa.
नवनीतकः the moon (the butter of the ocean). -मण्डूकी the pearloyster. -शयनः
N.
 of Viṣṇu (so called from his resting in the ocean at the destruction and renovation of the world). -सारः a gem.
Apte 1890
English
अब्धिः [आपः धीयंते अत्र, धा-कि] 1 The ocean, receptacle of water
(fig. also), दुःख°, कार्य°, ज्ञान° &c.
store or reservoir of anything.
2 A pond, lake.
3 (In Math.) A symbolical expression for the number 7
sometimes for 4.
Comp.
अग्निः the submarine fire.
कफः,
फेनः {1} froth, foam. {2} the cuttle-fish bone, being regarded as the froth of the ocean.
ज a. born in the ocean. (
जः) {1} the moon. {2} The conch. (
जौ) (dual) N. of the Aśvins. (
जा) {1} spirituous liquor (produced from the ocean). {2} the Goddess Lakṣmī.
झषः a sea-fish.
द्वीपा {1} the earth. {2} a portion of land surrounded by the ocean.
नगरी N. of Dvārakā, the capital of Kṛṣṇa.
नवनीतकः the moon (the butter of the ocean).
मंडूकी the pearl-oyster.
शयनः N. of Viṣṇu (so called from his resting in the ocean at the destruction and renovation of the world).
सारः a gem.
Apte Hindi
Hindi
अब्धिः
पुं*
 - आपः धीयन्ते अत्र--अप्+धा+कि
"समुद्र, जलाशय"
अब्धिः
पुं*
 - आपः धीयन्ते अत्र--अप्+धा+कि
"ताल, झील"
अब्धिः
पुं*
 - आपः धीयन्ते अत्र--अप्+धा+कि
"सात की संख्या, कई बार चार की संख्या"
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) आपः धीयन्तेऽस्मिन् । अप्+डु धाञ्(धारणे)+किः। ‘कर्मण्यधिकरणे च’ ३.३.९३। १.समुद्रः, वारिधिः। ‘विधाय तार्क्ष्यं गगनाब्धिपोतम्’ याद०१८.११६। २.सरः। ‘अब्धिर्ना सरसि वारिधौ’ मेदिनी । ३.कासारः। ४.चत्वारि, सप्त च सङ्ख्या ।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 सागरः, समुद्रः, अब्धिः, अकूपारः, पारावारः, सरित्पतिः, उदन्वान्, उदधिः, सिन्धुः, सरस्वान्, सागरः, अर्णवः, रत्नाकरः, जलनिधिः, यादःपतिः, अपाम्पतिः, महाकच्छः, नदीकान्तः, तरीयः, द्वीपवान्, जलेन्द्रः, मन्थिरः, क्षौणीप्राचीरम्, मकरालयः, सरिताम्पतिः, जलधिः, नीरनिझिः, अम्बुधिः, पाथोन्धिः, पाधोधिः, यादसाम्पतिः, नदीनः, इन्द्रजनकः, तिमिकोषः, वारांनिधिः, वारिनिधिः, वार्धिः, वारिधिः, तोयनिधिः, कीलालधिः, धरणीपूरः, क्षीराब्धिः, धरणिप्लवः, वाङ्कः, कचङ्गलः, पेरुः, मितद्रुः, वाहिनीपतिः, गङगाधरः, दारदः, तिमिः, प्राणभास्वान्, उर्मिमाली, महाशयः, अम्भोनिधिः, अम्भोधिः, तरिषः, कूलङ्कषः, तारिषः, वारिराशिः, शैलशिविरम्, पराकुवः, तरन्तः, महीप्राचीरम्, सरिन्नाथः, अम्भोराशिः, धुनीनाथः, नित्यः, कन्धिः, अपान्नाथः
noun
भूमेः परितः लवणयुक्ता जलराशिः।
"सागरे मौक्तिकानि सन्ति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अब्धिः,
पुं,
 (आपो जलानि धीयन्तेऽत्र, अप् + धा+ अधिकरणे किः, उपपदसमासः ।) समुद्रः ।इत्यमरः ॥