| YouTube Channel

अप्सस् (apsas)

 
Capeller Eng
English
अ॑प्सस्
n.
 forehead or face.
Spoken Sanskrit
English
अप्सस् apsas
n.
 the secret charms (of a wife)
अप्सस् apsas
n.
 hidden fault
अप्सस् apsas
n.
 sin
अप्सस् apsas
n.
 the hidden part of the body
Apte
English
अप्सस् [apsas],
n.
Ved.
 Form, beauty
or one possessed of beauty
cheek (?). उषा हस्रेव नि रिणीते अप्सः
Rv.*
 1.124.6.
Apte 1890
English
अप्सस् n. Ved. Form, beauty
or one possessed of beauty
cheek (?).
Monier Williams Cologne
English
अ॑प्सस्
n.
 ‘the hidden part of the body’, the secret charms (of a wife),
RV.
AV.
SV.
 [‘breast or κόλπος’,
Gmn.
‘cheek’,
BR.
‘forehead, face’,
NBD.
 ], hidden fault, sin,
MaitrS.
Kāṭh.
(अप्स्वस्),
KapS.
Monier Williams 1872
English
अप्सस् अप्सस्, अस्, n. (fr. obs. rt. अप्), Ved.
cheek
shape, beauty (?).
Macdonell
English
अप्सस् ápsas,
n.
 face or bosom.
Goldstucker
English
अप्सस् n. (-प्सः) (ved.) The same as रूप
esp. form, beauty.
E. Śākapūṇi, as quoted by Yāska, derives this word as a
Tatpur. from अ neg. and प्सस् (प्सा, probably uṇ. aff.
असुन्) and interprets it as meaning liter. ‘what ought to
be looked upon (आदर्शनीय)’ or ‘what ought to be diffused’
i. e. manifest to sight ‘व्यापनीयं वा स्पष्टं दर्शनाय’
but in
the latter acceptation probably from अप् (comp. the E. of
अप्त) and implying perhaps the meaning of ईप्सित.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अ꣡प्सस् (?), यद् अप्सश् चकृमा वयम् parallel mit यद् एनश् चकृमा वयम्, Maitr. S. 1, 10, 2 (Kāṭh. 9, 4. अप्स्वस् Kap. S. 8, 7). Man könnte अं/हस् oder आ꣡गस् vermuten.
Vedic Reference
English
Apsas. — This word usually refers to the body, meaning
‘front part.’^1 In one passage of the Rigveda, ^2 however, the
adjective ‘with a long front part’ (dīrghāpsas) is applied to the
chariot (Ratha).
1) See Pischel, Vedische Studien, 1,
308-313
2, 245, 246.
2) i. 122, 15. Cf. Roth, St. Peters-
burg Dictionary, s.v.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अप्सस्
त्रि०
 अप्सु अप्साधने तेजसि सस्ति स्वपिति ससक्विप्७ त० । १ रूपे तस्य तेजोहेतुत्वात् तथात्वम् २ रूपवति च ।“शीर्ष्णा शिरोऽप्ससाप्सो अर्दयन्नं शून् बभस्ति हरिते-भिरप्सभिः” अ० ६, ४९, २, “जायेव पत्य उशती सुवासाउषा हस्रेव निरिणीते अप्सः” ऋ० १, १२४, ७ ।
Capeller
German
अ॑प्सस्
n.
 Gesicht o. Busen.
Grassman
German
ápsas, n. scheint den Busen oder vielmehr den Theil des Gewandes zu bezeichnen, welcher den Busen verhüllt, und daher 2〉 bildlich von dem Nebel, der den Berg oder die Erde verdeckt, gebraucht zu sein. In allgemeinerer Bedeutung scheint es in dīrghā́psas, sahásrāpsas enthalten.
-as ní ṛṇīte 〰 {124, 7}
{434, 6}. 2〉 {665, 5} (vgl. VS. 〔14, 4〕).