| YouTube Channel

अप्राप्ति (aprApti)

 
शब्दसागरः
English
अप्राप्ति
f.
 (-प्तिः) Non-attainment, non-acquisition.
E.
 अ neg. प्राप्ति acqui-
sition.
Wilson
English
अप्राप्ति
f.
 (-प्तिः) Non-attainment, non-acquisition.
E.
 अ neg. प्राप्ति acquisition.
Apte
English
अप्राप्तिः [aprāptiḥ],
f.
Non-acquisition
तदप्राप्तिमहादुःखविलीनाशेष- पातका K.
P.*
 4.
Not being proved or established by a rule before
विधिरत्यन्तमप्राप्तौ नियमः पाक्षिके सति Mīm.
Not taking place or occurring.
Not being applicable
=
 अनुपपत्ति q. v.
Apte 1890
English
अप्राप्तिः f. 1 Non-acquisition
तदप्राप्तिमहादुःखविलीनाशेषपातका K. P. 4.
2 Not being proved or established by a rule before
विधिरत्यंतमप्राप्तौ नियमः पाक्षिके सति Mīm.
3 Not taking place or occurring.
4 Not being applicable = अनुपपत्ति q. v.
Monier Williams Cologne
English
अ-प्राप्ति
f.
 non-attainment, non-acquisition.
Monier Williams 1872
English
अ-प्राप्ति, इस्, f. non-attainment, non-acquisition,
scarcity.
Goldstucker
English
अप्राप्ति Tatpur. f. (-प्तिः)
^1 Non-attainment, non-acquisition
e. g.
a quot. in the Kāvyaprak.: तदप्राप्तिमहादुःखविलीनाशेषपात-
का…चिन्तयन्ती जगत्सूतिम् &c.
^2 The not taking place,
the not occurring
e. g. in the Vedānta Sūtra: प्रतिसंख्याप्र-
तिसंख्यानिरोधाप्राप्तिरविच्छेदात् (Śaṅkara: अप्राप्तिरसंभव
इत्यर्थः)
or in the Sāṅkhya Sūtra: नाप्राप्तप्रकाशकत्वमिन्द्रि-
याणामप्राप्तेः सर्वप्राप्तेर्वा.
^3 The not being justified or
established by a rule, injunction, the not being authorized &c.
e. g. in a Vārttika to Pāṇini: यूनि चान्तर्हितेऽप्राप्तिः, or
ग्रामणिपुत्रादिष्वप्राप्तिः, or इत्वे कग्रहणं संघातग्रहणं चेदेति-
कास्वप्राप्तिः
or in an Adhikar. or Mādhava: यथा देशका-
लकर्तृद्रव्याणां पक्षेऽप्राप्तौ नियमो विहितः । एवमवघातो
ऽपि…नियम्यते, or लौकिकाग्नौ होतुं पुस्तकपाठेनाधिगन्तुं
च शक्यत्वेनाधानोपनयनयोरकल्पने ब्राह्मणादीनामप्राप्तेः &c.
Compare अप्राप्तत्व. E. अ neg. and प्राप्ति.
Apte Hindi
Hindi
अप्राप्ति
"स्त्री* , न* त*" - -
न मिलना
अप्राप्ति
"स्त्री* , न* त*" - -
जो किसी नियम से सिद्ध या स्थापित न हुआ हो
अप्राप्ति
"स्त्री* , न* त*" - -
"किसी बात का न होना, किसी घटना का घटित न होना "
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अप्राप्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಡೆಯದಿರುವಿಕೆ
अप्राप्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೇರದಿರುವಿಕೆ /ತಲುಪದಿರುವಿಕೆ
L R Vaidya
English
aprApti {% f. %} 1. Non-attainment, non-acquisition, तदप्राप्तिमहादुःखविलीनाशेषपातका K.Pr.iv.
2. the not being established by a rule before, e.g. विधिरत्यन्तमप्राप्तौ
3. the not takings place, the not occurring.
Abhyankara Grammar
English
अप्राप्ति ( i ) non-occurrence for non- realization of a grammatical operation or rule- अप्रतिषेधः M. Bh. on I.1.56 Vārt. 8
(2) pro- hibition of the occurrence of a rule or operation, cf. अप्राप्तेर्वा । अथवानन्तरा या प्राप्तिः सा प्रतिषिध्यते M. Bh. on I.I.43, I.1.63.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अप्राप्ति f. das Nichterreichen, Kap. 5, 104.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अप्राप्तिः,
स्त्री,
 (प्र + आप् + भावे क्तिन्, नञ्-समासः ।) अप्रापणं । अलाभः । तद्वति त्रि ।यथा, --“तदप्राप्तिमहादुःखविलीनाशेषपातका” ।इति काव्यप्रकाशकारः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अप्राप्ति स्त्री अभावे
न०
 त० । १ लाभाभावे “तदप्राप्ति-महादुःखविलीनाशेषपातका” का० प्र० २ प्रमाणान्तरतो-ज्ञानाभावे “विघिरत्यन्तमप्राप्तौ नियमः पाक्षिके सतीति”मीमां० ३ असम्भवे “प्रतिसंख्याप्रतिसंख्यानिरीधाप्राप्ति-रिति” शा० सू० । “अप्राप्तिरसम्भव” इति भा० ।४ अनुपपत्तौ च “समुदायहेतुकेऽपि तदप्राप्तिः” शा० सू० ।समुदायाप्राप्तिः समुदयभावानुपपत्तिः भा० ।
न०
 ब० ।५ लाभशून्ये
त्रि०
 ।