| YouTube Channel

अपादानम् (apAdAnam)

 
Apte
English
अपादानम् [apādānam], 1 Taking away, removal
ablation
a thing from which another is removed.
(in
gram.
) The sense of the ablative case
ध्रुवमपाये$पादानम्
P.
I.4.24
अपादाने पञ्चमी II.3.28
अपाये यदुदासीनं चलं वा यदि वा$चलम् ध्रुवमेव तदावेशात्तदपादानमुच्यते Hari.
अपादान is of three kinds: निर्दिष्टविषयं किंचिदुपात्तविषयं तथा अपेक्षितक्रियं चेति त्रिधापादानमिष्यते e. g. वृक्षात् पत्रं पतति, मेघाद्विद्योतते विद्युत्, & कुतो भवान्.
Apte Hindi
Hindi
अपादानम्
नपुं*
- अप+आ+दा+ल्युट्
"ले जाना, दूर करना, अपसारण"
अपादानम्
नपुं*
- अप+आ+दा+ल्युट्
अपा* का अर्थ
अपादानम्
नपुं*
- अप्+आ+दा+ल्युट्
"स्रोत, कारण@नै*२२/१४१"
E Bharati Sampat
Sanskrit
(न) अपादीयते विश्लिष्यते अस्मात् अप+आ+दा+ल्युट् ‘ल्युट्च’ ३.३.११५। १.अपहरणम्, अपसरणम् २. कारकविशेषः, षट्कारकेषु पञ्चमम् - व्या०। ‘ध्रुवमपाये अपादानम्’ पा०१.४.१४। ‘अपाये यदुदासीनं चलं वा यदि वाचलम् ध्रुवमेवातदावेशात् तदपादानमुच्यते’ वाक्यप०। तत् त्रिधा- ‘निर्दिष्टविशयं किञ्चिदुपात्तविषयं तथा अपेक्षिताक्रियं चेति त्रिधापादानमिष्यते’ वाक्यप०।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
अपादानम्
noun
व्याकरणे तत् कारकं यत् एकस्य वस्तुनः अन्यस्मात् वियोगं दर्शयति।
"अपादानस्य प्रत्ययाः ङसि भ्याम् भ्यस्य इत्येते सन्ति इति पाणिनिना उक्तम्।"