अपत्नीक (apatnIka)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte
Englishअपत्नीक [apatnīka],
Without a wife (when she is either absent or dead).
To be performed without the company of a wife
अपत्नीकः पितृयज्ञः Kāty.
Apte 1890
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Goldstucker
EnglishApte Hindi
Hindiअपत्नीक
वि* - -
जिसकी पत्नी न हो
Shabdartha Kaustubha
Kannadaअपत्नीक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಅನರ್ಹಳಾದ ಪತ್ನಿಯುಳ್ಳವನು
अपत्नीक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವನು
अपत्नीक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪತ್ನಿಯು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯ
वाचस्पत्यम्
Sanskritअपत्नीक नास्ति सन्निकर्षे कर्म्मयोग्या, मृत्या वा पत्नी यस्यकप् । असन्निकृष्टपत्नीके, कर्म्मायोग्यपत्नीके, मृतपत्नीकेच । “अपत्नीकस्याहवनीये तच्छ्रापिणः” कात्या० २, ५, १८ । “अपत्नीकस्य रजोदोषप्रसवप्रवासादिना असन्निहित-पत्रीकस्य तच्छ्रापिण आहवनीयश्रापिणः आहवनीये हविः-श्रपणं कुर्व्वतो यजमानस्य “आहवनीये आज्यमधिश्रयती”त्युक्तेः । आहवनोयश्रापिणोऽपि सन्निहितायां पत्न्यां गार्ह-पत्य एवाज्यमधिश्रयति, शाखान्तरे चैवं श्रूयते “यस्य व्रत्येऽ-हनि पत्न्यनालंभुक्ती (रजस्वला) स्यात्तामनपरुध्य यजे-तेति” । केचित् अपत्नीको मृतपत्नीक इत्याहुः तस्या-प्येकाकिन एवाघानं श्रूयते आश्वलायनब्राह्मणे, “पत्न्यांमृतायामग्निभिर्दग्धायां पुनर्विवाहासम्भवे आत्मार्थमग्न्या-धानमाहापस्तम्बः दर्शपौर्णमासाग्रयर्णार्थं, शेषाणि कर्म्माणिन भवन्तीति” तथा त्रिकाण्डे मण्डनः “तस्मान्नग्न्यै-कदेशेन दग्धव्या पूर्व्वमारिणी पत्नी ज्येष्ठेतरा वापियज्ञपार्श्वे निरूपितम्” ॥
कात्यायनः (कर्मप्रदीपे) “मृता-यामपि भार्य्यायां वैदिकाग्नीन्नहि त्यजेत् । उपाधिनापितत्कर्म यावज्जीवं समापयेदिति” । तद्व्या० (उपाधिनास्वर्ण्णादितत्प्रतिमूर्त्त्या) । नास्ति पत्नीसहिता यस्य कप् ।पत्नीस्यहित्यरहिते । “पितृयज्ञमुपक्रम्य” । “अपत्नीकः”कात्या० ५, ७, ५ । “पितृयज्ञो भवति केबलस्यैकाकिनो यज-मानस्यैवाधिकारो न तु पत्नीसहितस्य । अतोऽत्र पत्न्याः प्रति-षेधात् “पत्नीं समुह्येति प्रैषस्याभावः । आज्यावेक्षणंत्वाज्यसंस्कारत्वादध्वर्य्युः करोतीति” तद्व्या० ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.