| YouTube Channel

अन्वच् (anvac)

 
Goldstucker
English
अन्वच् Tatpur. m. f. n. (-न्वङ्-नूची-न्वक्
न्वञ्चम्-नूचीम्-न्वक्
नूचा-नूच्या-नूचा &c.
du. न्वञ्चौ-नूच्यौ-नूची
plur. -न्वञ्चः-नूच्यः
-न्वञ्चि
नूचः-नूचीः-न्वञ्चि &c.)
^1 Following
अनूचि (loc. sing.),
behind, from behind
e. g. आगच्छतोऽनूचि गजस्य घण्टयोः
स्वनं समाकर्ण्य समाकुलाङ्गनाः &c. (comm. अनूचि पृष्ठदेशे).
^2 (ved.) Going along or lengthwise
as opposed to उदच् and
तिर्यच् qq. vv.--The neuter अन्वक् is used as adv. and as-
sumes in conjunction with भूत्वा or in composition with भूय
and भावम् (see अन्वग्भावम्) the meaning of ‘friendly or
favourably disposed’. [Pāṇini, in the rule III. 4. 64. makes
uses of the form अन्वचि which has the value there of a
locat. of अन्वच्
Patanjali blames him for this liberty: अ-
युक्तोऽयं निर्देशः । अनूचीति भवितव्यम् । सौत्रोऽयं निर्देशः ।.
But as Pāṇini expresses himself in a similar manner when
speaking of तिर्यच् III. 4. 60. ‘तिर्यच्यपवर्गे’--when he in-
curs a like remark from Patanjali--, it is perhaps more
just to say that he did not intend to speak in these rules
of the declinable अन्वच् and तिर्यच्, but of their neuters
become indeclinable
and that, his method requiring in these
rules the locative of the mentioned words, अन्वचि and ति-
र्यचि were less objectionable than अन्वकि and तिर्यकि, while
अनूचि and तिरश्चि, as suggested by Patanjali, would not
have necessarily conveyed the notion of indeclinable words.]
E. अच् with अनु, kṛt aff. क्विन्.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अन्वच्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅನುಸರಿಸುವ /ಹಿಂಬಾಲಿಸುವ
अन्वच्
पदविभागः - > क्रियाविशेषणम्
कन्नडार्थः - > ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ /ಹಿಂದುಗಡೆಯಿಂದ
निष्पत्तिः - > अञ्चु (गतौ) - "क्विन्" (३-२-५९)
व्युत्पत्तिः - > अनु अञ्चति
प्रयोगाः - > "पिदधानमन्वगुपगम्य दृशौ"
उल्लेखाः - > माघ० ९-७६
अन्वच्
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ತರುವಾಯ /ಬಳಿಕ /ಅನಂತರ
L R Vaidya
English
anvac {% a. (f. अनूची) %} Following.(The loc. sing. अनूचि is used in the sense of ‘behind, ’ ‘from behind.’)
Bopp
Latin
अन्वच् (r. अञ्च् ire praef. अनु
in casibus fortibus अन्वञ्च्,
in debilissimis अनूच्, ad analogiam τᴕ̃ प्रत्यच्, प्रत्यञ्च्,
प्रतीच्, gr. 198.) sequens. AM.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अन्वच्
त्रि०
 अनु + अन्च--क्विन् । अनुगामिनि, स्त्रियांङीप् । “समानबन्धू अमृते अनूची” ऋ० १, ११३, २, अनूची अन्वञ्चन्त्याविति भा० । “तस्मादिमे अन्वञ्चश्चतीर्य्यञ्चश्च” श० ब्रा० । पशुश्चान्वक् कात्या० ६, ५, ६ ।अनु पश्चादञ्चतीति तद्व्या० । अनुपदे
न०
अव्य०
 अमरः । “अन्वग्ययौ मध्यमलोकपालैति” रघुः अनुपदंयथावित्यर्थः स्वरादेराकृतिगणत्वेन तद्गणीयः अनुमानेअव्य० प्रो० मनो० ।
Grassman
German
anv-ác, a., schwach anūc-, der Richtung eines andern folgend [von ánu und ac].
-ūcás [A. p. m.] {264, 6}.
-ūcī́ [d. f.] {113, 2} (dyā́vā).
Burnouf
French
अन्वच् अन्वच् , अन्वञ्च्, अनूच् a. (अञ्च्) qui suit.