| YouTube Channel

अन्तर्मुख (antarmukha)

 
Spoken Sanskrit
English
अन्तर्मुख antarmukha
adj.
turned inwards
अन्तर्मुख antarmukha
adj.
going into the mouth
अन्तर्मुख antarmukha
n.
kind of scissors used in surgery
अन्तर्मुख antarmukha
n.
interior of the mouth
Monier Williams Cologne
English
अन्तर्—मुख
mfn.
going into the mouth
turned inwards,
Mcar.
अन्तर्—मुख
n.
a kind of scissors used in surgery,
Suśr.
अन्तर्—मुख
n.
the interior of the mouth,
Vām.
Goldstucker
English
अन्तर्मुख 1. m. f. n. (-खः-खा-खम्) Being in the mouth.
2. n. (-खम्) A surgical instrument of the shape of a
crescent and seven fingers in length
it is used for removing
fluids, as pus, blood &c. E. अन्तर् and मुख.
Apte Hindi
Hindi
अन्तर्मुख
वि* अन्तर्-मुख -
जिसकी दृष्टि अन्दर की ओर होती है
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अन्तर्मुख
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಾಹ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪರಮಾತ್ಮನ ಧ್ಯಾನಾಸಕ್ತನಾದ
व्युत्पत्तिः - > अन्तरभ्यन्तरे मुखं यस्य
प्रयोगाः - > "अन्तर्मुखं चित्तमिवान्वविन्दत्"
उल्लेखाः - > याद० १-८७
Edgerton Buddhist Hybrid
English
antarmukha, adj. (pendant to Skt. bahirmukha), turned towards (loc.): antarmukho nirvāṇe bahirmukhaḥ saṃsārād MSV 〔iv.22.6〕
this (perh. with MIndic antemukho or antomukho?) was surely the orig. reading in Divy 〔1.18〕 (delete na
construe bahirmukhaḥ with the abl. as regularly).
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अन्तर्मुख 1. auch: nach innen gekehrt, Mahāvīrac. 79, 8,
अन्तर्मुख n. das Innere des Mundes, Vāmana S. 23, Z. 2.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
अन्तर्मुख
adjective
यस्य मुखम् अन्तःस्थितं भवति।
"अन्तर्मुखः कूर्मः इव यः इन्द्रियान् सङ्कोचयितुं शक्नोति तस्मै एव साक्षात्कारः भवति।"
Synonyms:
अन्तर्मुख, अन्तराभिमुख, आत्माभिमुख, अन्तर्लीनः, अन्तर्रतः
adjective
यः स्वस्य विचारकार्यादिषु रतः अस्ति।
"सोहनः अन्तर्मुखः व्यक्तिः अस्ति।"
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अन्तर्मुख
त्रि०
अन्तःपरमात्मा मुखं प्रवेशद्वारं यस्य वाह्य-वस्तुपरिहारेण परमात्मविषयकतया प्रवेशयुक्ते चित्तादौ ।अन्तरभ्यन्तरे मुखं यस्य सुश्रुतोक्ते व्रणस्रावणसाधने शस्त्रभेदे
न०
“सूचीकुशपत्राचीमुखशरारीमुखान्तर्मुस्वत्रिकू-र्चकानि विस्रावणे” इति सुश्रुतम् अन्तःकरणं अविद्या-वृत्तिरूपं द्वारं सुखानुभवे यस्य स्वरूपसुखानुभवहेतुनाअविद्यावृत्तिरूपान्तःकरणेन सुषुप्तौ आनन्दानुभवकारकेप्राज्ञाख्ये जीवभेदे “आनन्दभुक् चेतोमुखः प्राज्ञः” इतिश्रुतौ प्राज्ञस्य आनन्दभोगे चेतोमुस्वत्वोक्त्या तथात्वम् ।मुखस्य मध्यम् अव्ययी० मुखस्य मध्ये इत्यर्थे
अव्य०