| YouTube Channel

अनुवासन (anuvAsana)

 
शब्दसागरः
English
अनुवासन
n.
 (-नं)
1. Affection, attachment.
2. Perfuming the clothes,
especially dipping the ends of the cloth in perfumes.
3. Perfuming,
scenting in general.
4. An oily enema.
5. Administering oily
enemata.
E.
 अनु after, वास to fumigate, and ल्युट्
aff.
Yates
English
अनु-वासन (नं) 1.
n.
 Affection
per-
fuming, fumigation.
Wilson
English
अनुवासन
n.
 (-नं)
1 Affection, attachment.
2 Perfuming the clothes, especially dipping the ends of the cloth in perfumes.
3 Perfuming, scenting in general.
4 An oily enema.
5 Administering oily enemata.
E.
 अनु after, वास to fumigate, and ल्यट्
aff.
Monier Williams Cologne
English
अनु-वासन
n.
 id.
Goldstucker
English
अनुवासन Tatpur. 1. m. n. (-नः-नम्) An oily enema
e. g.
पिच्छावस्तिर्हितस्तत्र पयसा चैव भोजनम् । सर्पिर्मधुरकैः सिद्धं
तैलं चाप्यनुवासनम् ॥ अतितीक्ष्णो निरूहो वा सवाते चानु-
वासनः । हृदयस्योपसरणं कुरुते चाङ्गपीडनम् ॥. E. वस् cl. 10,
kṛt aff. ल्युट्, as a masc. with the ellipsis of वस्ति.
2. n. (-नम्)
^1 Administering an oily enema.
^2 Fumigat-
ing, perfuming, scenting in general. E. 1. वस् cl. 10, 2. वास्
with अनु, kṛt aff. ल्युट्.
Apte Hindi
Hindi
अनुवासनम्
नपुं*
 - अनु+वास्+ ल्युट्
सामान्यतः धूप आदि सुगंधित द्रव्यों से सुवासित करना
अनुवासनम्
नपुं*
 - अनु+वास्+ ल्युट्
कपड़ों के किनारे डुबोकर सुगब्ंधित बनाना
अनुवासनम्
नपुं*
 - अनु+वास्+ ल्युट्
"पिचकारी, तेल का एनिमा कर्ना, या स्निग्ध बनाना"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अनुवासन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಿಚಕಾರಿ /ಔಷಧ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡುವ ಕೊಳವೆ
निष्पत्तिः - > अनु + वस (निवासे) + णिच् - "ल्युट्" (३-१-११५)
प्रयोगाः - > "द्विधा बस्तिः परिज्ञेयो निरूहश्चानुवासनम् । कषायाद्यैर्निरूहः स्यात् स्नेहाद्यैरनुवासनम् ॥"
अनुवासन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧೂಪ ಮೊದಲಾದುವುಗಳಿಂದ ವಾಸನೆ ಕಟ್ಟುವುದು
अनुवासन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಿಚಕಾರಿಯ ಕೆಲಸ /ಪಿಚಕಾರಿಯಿಂದ ಔಷಧ ಪ್ರಯೋಗ /ಬಸ್ತಿಕ್ರಿಯೆ
निष्पत्तिः - > अनु + वस (निवासे) + णिच् - "ल्युट्" (३-१-११५)
L R Vaidya
English
anuvAsana {% n. %} The same as अनुवास q.v.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अनुवासनं,
क्ली,
 (अनु + वास + सौरभ्ये भावे ल्युट् ।)स्नेहनं । धूपनं । इति हेमचन्द्रः ॥
स्नेहवस्तिः ।यथा, --“अथानुवासनं स्नेहवस्तिधूपनयोरपि” ।इति मेदिनी ॥
“द्विधा वस्तिः परिज्ञेयो निरूहश्चानुवासनं ।कषायाद्यैर्निरूहः स्यात् स्नेहाद्यैरनुवासनं” ॥
इति वैद्यकं ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अनुवासन
न०
 अनु + वास--सोरभ्ये ल्युट् । धूपादिभिः सुर-भीकरणे, वैद्यौकोक्ते स्नेहाद्यैः वस्तिकर्म्मणि च । “द्विधा-वस्तिः परिज्ञेयो निरुहश्चानुवासनम् । कषायाद्यैर्निरुहःस्यात् स्नेहाद्यैरनुवासनम्” इति वैद्यकम् । अनुवसति, अनुवासरं दीयते वा पृ० । सुश्रुतोक्ते अनुवासनद्रव्ये
पु०
 ।तत्र यथाप्रमाणगुणविहितः स्नेहवस्तिविकल्पोऽनुवा-सनः पादावकृष्टः । अनुवसन्नपि न दुष्यत्यनुदिवसं वादीयत इत्यनुवासनः । तस्यापि विकल्पोऽर्द्धार्द्धमात्राव-कृष्टोऽपरिहार्य्यो मात्रावस्तिरिति” । “निरुहः शोधनोलेखी स्नेहनो वृंहणो मतः । निरुहशोधितान् मार्गान्सम्यक् स्नेहोऽनुगच्छति । अपेतसर्वदोषासु नाडीष्विववहञ्जलम् । सर्वदोषहरश्चासौ शरीरस्य च जीवनः ।तस्माद्धि शुद्धदेहस्य स्नेहवस्तिर्विधीयते” इति । “तत्रो-न्मादभयशोकपिपासारोचकाजीर्णाशपाण्डुरोगभ्रममदमूर्च्छाच्छर्दि--कुष्ठ--मेहोदर--स्थौल्यश्वासकासकण्ठशोषशोकोषसृष्ट-क्षतक्षीणचतुस्त्रिमासगर्भिणी दुर्बलाग्न्युत्सहा बालवृद्धौच वातरोगाद्धते क्षीणा नानुवास्या नास्थापयितव्या उदरीच प्रमेही च कुष्ठी स्थूलश्च मानवः । असाध्यता विकाराणांस्यादेषामनुवासनात्” इति च सुश्रुतम् । अजादिवस्ति-चर्म्मधनवस्त्रादिनिर्मितेन (पिच्कारीति) प्रसिद्धयन्त्रेणधातुवैषम्यदोषनाशाय लिङ्गद्वारेण योनिद्वारेण वा दीय-मानं स्नेहादिद्रव्यमनुवासन इति वैद्यकप्रसिद्धिः ।अधिकं वस्तिकर्म्मशब्दे वक्ष्यते । अनुवासनं प्रयोजनमस्यअनुप्रवच० छ । अनुवासनीयः अनुवासनहेतौ
त्रि०
 ।
Burnouf
French
अनुवासन अनुवासन
n.
 (वास्) action de parfumer,
surtout les vêtements, les étoffes.