| YouTube Channel

अनामय (anAmaya)

 
शब्दसागरः
English
अनामय
n.
 (-यं) Health.
E.
 अन् neg. and आमय sickness.
Capeller Eng
English
अनामय॑
a.
 not unwholesome, healthy (subj. & obj. )
not
obnoxious to, exempt from (abl. )
n.
 health.
Yates
English
अना_मय (यं) 1.
n.
 Health.
Spoken Sanskrit
English
अनामय - anAmaya -
adj.
 - healthy
अनामय - anAmaya -
adj.
 - not pernicious
अनामय - anAmaya -
adj.
 - salubrious
अनामय - anAmaya -
adj.
 - free from disease
अनामय - anAmaya -
m.
 - ziva
अनामय - anAmaya -
n.
 - health
Wilson
English
अनामय
n.
 (-यं) Health.
E.
 अन् neg. and आमय sickness.
Apte
English
अनामय [anāmaya],
a.
 [नास्ति आमयः रोगो यस्य] Free from disease, healthy, sound
तदन्नमपि भोक्तव्यं जीर्यते यदनामयम्
Rām.*
 3. 5.18 not breeding disease
जन्मबन्धविनिर्मुक्ताः पदं गच्छन्त्य- नामयम्
Bg.*
 2.51 where there is no unhappiness. -यः, -यम् Good or sound health
health, well-being, welfare
स भवन्तमनामयप्रश्नपूर्वकमाह
Ś.*
 5
महाश्वेता कादम्बरीमनामयं पप्रच्छ
K.*
 192 inquired about her health
अप्यनामयं राज्ञः
Mv.*
 1 how does the king do? ब्राह्मणं कुशलं पृच्छेत्क्षत्रबन्धु- मनामयम् । वैश्यं क्षेमं समागम्य शूद्रमारोग्यमेव च
Ms.*
 2.127. -यः [नास्ति आमयः यस्मात्]
N.
 of Viṣṇu (or Śiva according to some)
पुण्यकीर्तिरनामयः, विष्णुर्हि बाह्याभ्यन्तरपीडां निवारयति तस्मादनामयः.
Final release (= मोक्षः) नियतं यातुमनामयाय कालः Bu. ch.5.7.
Apte 1890
English
अनामय a. [नास्ति आमयः रोगो यस्य] Free from disease, healthy, sound
जन्मबंधविनिर्मुक्ताः पदं गच्छंत्यनामयं Bg. 2. 51 where there is no unhappiness.
यः
यं Good or sound health
health, well-being, welfare
स भवंतमनामयप्रश्नपूर्वकमाह Ś. 5
महाश्वेता कादंबरीमनामयं पप्रच्छ K. 192 inquired about her health
अप्यनामयं राज्ञः Mv. 1 how does the king do? ब्राह्मणं कुशलं पृच्छेत्क्षात्रबंधुमनामयं । वैश्यं क्षेमं समागम्य शूद्रमारोग्यमेव च Ms. 2. 127.
यः [नास्ति भयं यस्मात्] N. of Viṣṇu (or Śiva according to some)
पुण्यकीर्तिरनामयः
विष्णुर्हि बाह्याभ्यंतरपीडां निवारयति तस्मादनामयः.
Monier Williams Cologne
English
अन्-आमय॑ mf(आ॑)n. not pernicious,
AV.
free from disease, healthy, salubrious
अन्-आमय॑ (अस्),
m.
 Śiva
अन्-आमय॑ (अम्),
n.
 health.
Monier Williams 1872
English
अनामय अन्-आमय, अस्, आ, अम्, free from
disease, healthy, salubrious
(अस्), m. Śiva
(अम्), n.
health.
Macdonell
English
अनामय an-āmayá,
a.
 not fatal
healthy, 🞄well
salutary
spared by (ab.)
n.
 health, 🞄welfare
-praśna,
m.
 enquiry after health.
Goldstucker
English
अनामय Bahuvr. I. m. f. n. (-यः-या-यम्)
^1 Free from dis-
ease or sickness, healthy.
^2 Not producing disease.
II. m. (-यः) A name of Śiva.
III. n. (-यम्)
^1 Health.
^2 A medicament or drug(?). E.
अ priv. and आमय.
Apte Hindi
Hindi
अनामय
"वि*, न* ब*" - नास्ति आमयः रोगो यस्य
"स्वस्थ, तंदुरुस्त"
अनामयः
पुं*
 - नास्ति आमयः रोगो यस्य
स्वास्थ्य अच्छा होना
अनामयः
पुं*
 - नास्ति आमयः रोगो यस्य
विष्णु
अनामयम्
नपुं*
 - नास्ति आमयः रोगो यस्य
स्वास्थ्य अच्छा होना
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अनामय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು / ಈಶ್ವರ
व्युत्पत्तिः - > न आमयः यस्मात् ।
विस्तारः - > [ಪರಮಾತ್ಮನು ಸಕಲವಿಧವಾದ ರೋಗಗಳನ್ನೂ ಪರಿಹರಿಸುವವನು.]
अनामय
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆರೋಗ್ಯ
निष्पत्तिः - > अम (रोगे) भावे “घञ्” (३-३-१८) “डः” (वा० ३-२-१०१) ।
व्युत्पत्तिः - > आमयस्याभावः ।
प्रयोगाः - > 1. “स भवन्तमनामयप्रश्नम्पूर्वकमाह” | 2. “ब्राह्मणं कुशलं पृच्छेत्क्षत्रबन्धुमनामयम्” |
उल्लेखाः - > 1. शाकु० ५ । 2. मनु० २-१२७ ।
अनामय
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ರೋಗವಿಲ್ಲದ / ಉಪದ್ರವವಿಲ್ಲದ / ಸೌಖ್ಯವುಳ್ಳ
प्रयोगाः - > “जन्मबन्धविनिर्मुक्ताः पदं गच्छत्यनामयम्” |
उल्लेखाः - > गीता २-५१ ।
L R Vaidya
English
anAmaya {% (I) m. %} A name of Śiva.
anAmaya {% (II) n. %} Health.
Bopp
Latin
अनामय (BAH. ex अन् priv. et आमय m. morbus)
1) Adj.
sanus, salvus, valens. DR. 4. 10.
2) Subst. n. sanitas, sa-
lus, valetudo. BR. 1. 19. N. 2. 15.
Lanman
English
an-āmayá, a. without disease, healthy
as n. health.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 निर्दोष, दोषहीन, दोषरहित, पापशून्य, अमल, अनामय, अदोष, अनवद्य, अपदोष, अमलिन, अव्यलीक, निष्कलङ्क
adjective
दोषात् विहीनः।
"अद्ययावत् मया निर्दोषः पुरुषः न दृष्टः।"
Synonyms:
 निरामय, वार्त, कल्य, उत्तम, कुशल, कुशलवत्, नीरुज, कुशलिन्, कुशलि, निर्व्याधि, पटु, उल्लाघ, लघु, अगद, निर्ज्वर, विगद, विरोग, अनामय, अरुक् अरोग, अरोगिन्, अरोग्य आयुष्मत्, आरोग्यवत्, निरातङ्क, अयक्ष्म, सहारोग्य, सुस्थ, सुस्थित
adjective
निर्गतः आमयो यस्मात्।
"सर्वे निरामयाः सन्तु।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
skyon med
१) अस्विन्न २) अच्छिद्र ३) अदोष ४) अनवद्य ५) अनामय ६) निरत्यय ७) निर्देष ८) निर्मल ९) न्याम
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
जाङ्गुलिको विषभिषक्स्वास्थ्यं वार्तमनामयम् ।
सह्यारोग्ये पटूल्लाघवार्तकल्यास्तु नीरुजि ॥ ४७४ ॥
-wordlist-
जाङ्गुलिक (पुं), विषभिषज् (पुं), स्वास्थ्य (क्ली), वार्त (क्ली), अनामय (क्ली), सह्य (क्ली), आरोग्य (क्ली), पटु (पुं), उल्लाघ (पुं), वार्त (पुं), कल्य (पुं), नीरुज् (पुं)
Mahabharata
English
Anāmaya = Vishṇu (1000 names), Skanda.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अनामयं,
क्ली,
 (आ + अम् + भावे घञ्, आमं रुग्ना-वस्थां याति प्राप्नोत्यनेन, आम + या क, आम-यस्य अभावः अव्ययीभावः ।) रोगाभावः आरोग्यं ।इत्यमरः ॥
(“ब्राह्मणं कुशलं पृच्छेत् क्षत्रबन्धुमनामयं” ।इति मनुः ।) तद्विशिष्ट त्रि ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अनामय
पु०
 अम--घञ् आमं तापं यात्यनेन या--क आ-मयो रोगः
न०
 त० । रोगाभावे आरोग्ये । “ब्राह्मणंकुशलं पृच्छेत् क्षात्रबन्धुमनामयमिति” मनुः ।
न०
 ५ ब० ।वाह्याभ्यन्तरपीडानिवारके विष्णौ
पु०
 “पुण्यकीर्त्तिरना-मय” इति विष्णु स० । रोगशून्ये
त्रि०
 । “जन्म-बन्धविनिर्मुक्ताः पदं गच्छन्त्यनामयमिति” गीता ।
Capeller
German
अनामय॑ nicht verderblich, gesund (Pers.
u. Sachen)
nicht dem (Abl.) ausgesetzt
n.
 Gesundheit.
Burnouf
French
अनामय अनामय a. (आमय) bien portant: अनामयम्
पदम् le séjour du salut.
Stchoupak
French
अन्-आमय-
a. bien portant
prospère
qui donne la santé
nt. santé,
bien-être
अप्य् °अम् « comment va la santé ? » (en s'adressant à un
Brâhmane).