धातुः: ध्वृ
मूलधातुः: 
धात्वर्थः: कौटिल्ये
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: अकर्मकः
इट्त्वं: अनिट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: ध्वरति
अनुबन्धादिविशेषः: ऋकारान्तः


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

ध्वृ  (अर्थः)  हूर्च्छने
(अर्थविवरणम्) हूर्च्छनं कौटिल्यं
भ्रातृव्यमेव तदपध्वरतीत्यादौ हिंसायामपि दृश्यते ( ध्वरतीत्यादि ) स्मृवत् 921

ध्वृ  हूर्च्छने 
- ध्वरति । ध्वर्य्यते । दध्वार, दध्वरतुः । ध्वृषीष्ट । ध्वरिषीष्ट । ध्वारिषीष्ट । यङि-दाध्वर्य्यते ।। 943 ।।

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“ध्वृ हूर्च्छने”@} <a href="#foot_krm02">2</a> “हूर्च्छनम् = कौटिल्यम्। </li> <li>‘भ्रातृव्यमेव तदपध्वरति।’ इत्यादौ हिंसायामपि दृश्यते।” इति मा। </li> <li>धा। </li> <li>वृत्तिः। </li> <li>ध्वारकः-रिका, ध्वारकः-रिका, <a href="#foot_krm03">3</a> दुध्वूर्षकः-र्षिका, <a href="#foot_krm04">4</a> दाध्वरकः-रिका;</li> <li> ध्वर्ता-ध्वर्त्री, ध्वारयिता-त्री, दुध्वूर्षिता-त्री, दाध्वरिता-त्री;</li> <li> ध्वरन्-न्ती, ध्वारयन्-न्ती, दुध्वूर्षन्-न्ती;</li> <li> -- <a href="#foot_krm05">5</a> ध्वरिष्यन्-न्ती-ती, ध्वारयिष्यन्-न्ती-ती, दुध्वूर्षिष्यन्-न्ती-ती;</li> <li> -- <a href="#foot_krm06">6</a> -- ध्वारयमाणः, ध्वारयिष्यमाणः, -- दाध्वर्यमाणः, दाध्वरिष्यमाणः;</li> <li> <a href="#foot_krm07">7</a> प्रध्वृत्-प्रध्वृद्-प्रध्वृतौ-प्रध्वृतः;</li> <li> -- -- ध्वृतम्- <a href="#foot_krm08">8</a> विध्वृतः, ध्वारितः, दुध्वूर्षितः, दाध्वरितः-तवान्;</li> <li> <a href="#foot_krm09">9</a> ध्वरः, <a href="#foot_krm10">10</a> दध्वरिवान्, ध्वारः, दुध्वूर्षुः, दाध्वरः;</li> <li> ध्वर्तव्यम्, ध्वारयितव्यम्, दुध्वूर्षितव्यम्, दाध्वरितव्यम्;</li> <li> ध्वरणीयम्, ध्वारणीयम्, दुध्वूर्षणीयम्, दाध्वरणीयम्;</li> <li> ध्वार्यम्, <a href="#foot_krm11">11</a> ध्वर्यः, ध्वार्यम्, दुध्वूर्ष्यम्, दाध्वर्यम्;</li> <li> ईषद्ध्वरः-दुर्ध्वरः-सुध्वरः;</li> <li> -- -- <a href="#foot_krm12">12</a> ध्वर्यमाणः, ध्वार्यमाणः, दुध्वूर्ष्यमाणः, दाध्वर्यमाणः;</li> <li> ध्वारः, ध्वारः, दुध्वूर्षः, दाध्वरः;</li> <li> ध्वर्तुम्, ध्वारयितुम्, दुध्वूर्षितुम्, दाध्वरितुम्;</li> <li> ध्वृतिः, ध्वारणा, दुध्वूर्षा, दाध्वरा;</li> <li> ध्वरणम्, ध्वारणम्, दुध्वूर्षणम्, दाध्वरणम्;</li> <li> ध्वृत्वा, ध्वारयित्वा, दुध्वूर्षित्वा, दाध्वरित्वा;</li> <li> प्रध्वृत्य, प्रध्वार्य, प्रदुध्वूर्ष्य, प्रदाध्वर्य;</li> <li> ध्वारम् २, ध्वृत्वा २, ध्वारम् २, ध्वारयित्वा २, दुध्वूर्षम् २, दुध्वूर्षित्वा २, दाध्वरम् २;</li> <li> दाध्वरित्वा २।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (९४४)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१-भ्वादिः-९३९। सक। अनि। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => [[३। सनि, ‘अज्झनगमां सनि’ (६-४-१६) इति दीर्घे, ‘उदोष्ठ्यपूर्वस्य’ (७-१-१०२) इत्युत्त्वे, रपरत्वे, ‘हलि च’ (८-२-७७) इति दीर्घः।]]</li> <li id="foot_krm04">04 => [[४। संयोगादित्वात्, ‘यङि च’ (७-४-३०) इति गुणः। अभ्यासकार्यम्। ‘दीर्घोऽ- कितः’ (७-४-८३) इत्यभ्यासस्य दीर्घः।]]</li> <li id="foot_krm05">05 => [[५। स्यप्रत्यये, ‘ऋद्धनोः स्ये’ (७-२-७०) इतीडागमः।]]</li> <li id="foot_krm06">06 => [पृष्ठम्०८२६+ २६]</li> <li id="foot_krm07">07 => [[१। क्विपि, तुगागमः। एवं ल्यप्यपि ज्ञेयम्।]]</li> <li id="foot_krm08">08 => [[आ। ‘घृणाऽस्तु ते विध्वृतश्रदैत्यस्रुतास्रसिक्तायुधविश्वसोतः।।’ धा। का। २। ३४।]]</li> <li id="foot_krm09">09 => [[२। पचाद्यचि रूपमेवम्। न ध्वरः = हिंसा कौटिल्यं वा यत्रेति अध्वरः = यज्ञः।]]</li> <li id="foot_krm10">10 => [[३। क्वसुप्रत्यये, ‘वस्वेकाजाद्घसाम्’ (७-२-६७) इतीडागमे च रूपमेवम्।]]</li> <li id="foot_krm11">11 => [[४। ‘छन्दसि निष्टर्क्यदेवहूयप्रणीयोन्नीयोच्छिष्यमर्यस्तर्याध्वर्य--’ (३-१-१२३) इति निपातनात् यत्प्रत्यये रूपम्। छन्दस्येवायम्।]]</li> <li id="foot_krm12">12 => [[५। ‘गुणोऽर्तिसंयोगाद्योः’ (७-४-२९) इति यकि गुणः।]]</li></ul>

ध्वृ (ध्वृ॒ हूर्छने - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = ध्वरणम्
अनीयर् = ध्वरणीयः - ध्वरणीया
ण्वुल् = ध्वारकः - ध्वारिका
तुमुँन् = ध्वर्तुम्
तव्य = ध्वर्तव्यः - ध्वर्तव्या
तृच् = ध्वर्ता - ध्वर्त्री
क्त्वा = ध्वृत्वा
ल्यप् = प्रध्वृत्य
क्तवतुँ = ध्वृतवान् - ध्वृतवती
क्त = ध्वृतः - ध्वृता
शतृँ = ध्वरन् - ध्वरन्ती

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

ध्वृ हूर्छने
- हूर्छनं कौटिल्यम्  छन्दसि निष्टर्क्यदेवहूय (31123) इति ध्वर्यः  न ध्वरोऽध्वरो यज्ञः  908

अध्वरम्
नपुं* - "अध्वानं सत्पथं राति-इति अध्वन्+रा+क अथवा न ध्वरति कुटिलो न भवति नच्+ध्वृ+अच्,ध्वरतिहिंसाकर्मा तत्प्रतिषेधो निपातः अहिंस्र-निरु*"
आकाश या वायु

अध्वरम् (adhvaram)

Apte Hindi