अध्याय (adhyAya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अध्याय m.
  (-यः)
	 1. The section,  or division of a book.
	 2. A chapter or
lecture of the Vedas.
 E.
  अधि,  इङ to go,  and घञ् aff.
   proper to be
gone through or read.

Capeller Eng

English

 अध्याय m.
  study,  lesson,  section of a book,  chapter. 

Yates

English

 अध्या_य (यः) 1.
m.
  A chapter.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

अध्याय 	-	 adhyAya 	-	 m.
  	-	 chapter  [ in a book ]
अध्याय 	-	 adhyAya 	-	 m.
  	-	  lecture
अध्याय 	-	 adhyAya 	-	 m.
  	-	  reading
अध्याय 	-	 adhyAya 	-	 m.
  	-	  proper time for reading or for a lesson
अध्याय 	-	 adhyAya 	-	 m.
  	-	  lesson
अध्याय 	-	 adhyAya 	-	 m.
  	-	  reader

Wilson

English

 अध्याय
m.
  (-यः)
1 The section,  or division of a book.
2 A chapter or lecture of the Vedas.
E.
  अधि,  इङ to go,  and घञ् aff.
   proper to be gone through or read.

Apte

English

अध्याय [adhyāya],  a.
  [इ-घञ् P.
 III.3.21] (At the end of comp.
 ) A reader,  student,  one who studies
 वेदाध्यायः a student of the Vedas
 so मन्त्र˚

यः Reading,  learning,  study,  especially of the Vedas
 प्रशान्ताध्यायसत्कथा (नगरी) Rām. 

Proper time for reading or for a lesson
 ˚ज्ञाः प्रचक्षते Ms.*
  4.12,  see अनध्याय also.

A lesson,  lecture
 अधीयते$स्मिन् अध्यायः P.
 III.3.122
 so स्वाध्यायो$ध्येतव्यः.

A chapter,  a large division of a work,  such as of the Rāmāyaṇa,  Mahābhārata,  Manusmṛiti,  Pāṇini's Sūtras &c.
  The following are some of the names used by Sanskrit writers to denote chapters or divisions of works:सर्गो वर्गः परिच्छेदोद्घाताध्यायाङ्क- संग्रहाः । उच्छ्वासः परिवर्तश्च पटलः काण्डमाननम् । स्थानं प्रकरणं चैव पर्वोल्लासाह्निकानि च । स्कन्धांशौ तु पुराणादौ प्रायशः परिकीर्तितौ ॥

Apte 1890

English

 अध्याय a. [इ-घञ् P. III. 3. 21] (At the end of comp.) A reader,  student,  one who studies
 वेदाध्यायः a student of the Vedas
 so मंत्र°
यः 1 Reading,  learning,  study,  especially of the Vedas
 प्रशांताध्यायसत्कथा ( नगरी) Rām. 
2 Proper time for reading or for a lesson
 °ज्ञाः प्रचक्षते Ms. 4. 102,  see अनध्याय also. 
3 A lesson,  lecture
 अधीयतेऽस्मिन् अध्यायः P. III. 3. 122
 so स्वाध्यायोऽध्येतव्यः 
4 A chapter,  a large division of a work,  such as of the Rāmāyaṇa,  Mahābhārata,  Manu Smṛti,  Pāṇini's Sūtras &c. The following are some of the names used by Sanskrit writers to denote chapters or divisions of works: 
सर्गो वर्गः परिच्छेदोद्घाताध्यायांकसंग्रहाः । उच्छ्वासः परिवर्तश्च पटलः कांडमाननं । स्थानं प्रकरणं चैव पर्वोल्लासाह्निकानि च । स्कंधांशौ तु पुराणादौ प्रायशः परिकीर्तितौ ॥ 

Monier Williams Cologne

English

 अध्य्-आय m.
  a lesson,  lecture,  chapter

 reading

 proper time for reading or for a lesson

 ifc.  a reader (See वेदाध्याय),  Pāṇ.
  iii,  2,  1,  Sch.

Monier Williams 1872

English

 अध्य्-आय,  अस्,  m. a lesson,  lecture,  chapter
 reading
proper time for reading or for a lesson
 (at the close
of comp. words) a reader,  student,  as वेदाध्याय,  a
reader or student of the Vedas.
—अध्याय-शत-
पाठ,  अस्,  m. an index of the One Hundred Chapters, 
N. of a work.

Macdonell

English

 अध्याय adhi‿āya,  m.
  reading,  study (esp. of 🞄sacred books)
 time suitable for study
 🞄chapter.

Goldstucker

English

 अध्याय Tatpur. m. (-यः) I.
	^1 A section of a book (f. i. of the
Ṛgveda,  Yajurveda,  Aitareyabrāhmaṇa,  Pāniṇis grammar
&c.).
	^2 Reading,  studying. E. इ (इङ्) with अधि,  kṛt aff. घञ्.
II. One who reads or studies (in this sense only as the
latter part of a compound
 f. i. वेदाध्यायः one who reads
the Veda). E. इ (इङ्) with अधि,  kṛt aff. अण्.

Benfey

English

 अध्याय अध्याय,  i. e. अधि-इ + अ,  m.
 
 1. Reading,  recitation. 
 2. The time
when the sacred books ought to be read, 
Man.  4,  102.
 3. A section of a book, 
e. g. the subdivisions of the Rām. ,  MBh.
 Comp.
 
अन्-,  m.
  the time when the
sacred books ought not to be read, 
Man.  2,  106.
स्व-,  m.
  1. perusal or
study of the Vedas,  Man.  2,  105. 2.
the Veda. 3. inaudible reading or
muttering of prayers.
निःस्व-,  i. e. निस्
-स्व-,  adj.
  not muttering prayers,  Hariv.
11187.

Apte Hindi

Hindi

अध्यायः
पुं*
  - अधि+इ+घञ्
"पढ़ना, अध्यापन, विशेषतः वेदों का    "

अध्यायः
पुं*
  - अधि+इ+घञ्
पाठ या पढ़्ने के लिये उचित समय

अध्यायः
पुं*
  - अधि+इ+घञ्
पाठ व्याख्यान

अध्यायः
पुं*
  - अधि+इ+घञ्
"खण्ड, किसी रचना के भाग "

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अध्याय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಧ್ಯಯನ / ವ್ಯಾಸಂಗ
निष्पत्तिः - > अधि+इङ् (अध्ययने) “घञ्” (३-३-२१) ।
अध्याय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಾ ಪ್ರಕಾರಣಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಭಾಗ

L R Vaidya

English

 aDyAya {% m. %} 1. Study
a lecture
the time when sacred books ought to be read
a chapter (as of a book). (Note. The chapters of books are called by several names in sanskṛit. The following are generally in use- स्कन्ध,  सर्ग,  वर्ग,  परिच्छेद,  उद्घात,  अध्याय,  अंक,  संग्रह,  उच्छ्वास,  परिवर्त,  पटल,  उल्लास m.,  काण्ड,  स्थान,  प्रकरण,  पर्वन्,  आह्निक,  आनन n.)

Bopp

Latin

 अध्याय m. (r. इ cum Vriddhi s. अ) lectio,  sectio,  caput Ve-
dorum et aliorum librorum,  qui philosophicas res tractant.

Lanman

English

 adhyāya,  m. reading
 study,  esp. of the
Veda
 (like Eng. lesson),  lectio,  chapter, 
56^16,  58^15,  etc. [√i + adhi,  1148. 2.]

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 अध्याय 1. am Ende eines Komp.,  Har. zu Āpast. Gṛhy. 12,  1.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

brjod leU
अध्याय

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अध्यायः,  पुं,
   (अधि + इङ् + भावे घञ् अध्ययनम् ।)वेदपुराणादिपरिच्छेदः । ग्रन्थसन्धिः । तन्नामान्त-राणि यथा । सर्गः । वर्गः । परिच्छेदः । उद्घातः ।अङ्कः । संग्रहः । उच्छूआसः । परिवर्त्तः । पटलः ।काण्डं । स्थानं । प्रकरणं । पर्व्व । आह्निकं । इतित्रिकाण्डशेषः ॥
 स्कन्धः । स्तवकः । उल्लासः ।पादः । उद्योतः । विरचनं । इत्याद्यपि ॥
यदुक्तम् ।(“सर्गोवर्गपरिछेदोद्घाताध्यायाङ्कसंग्रहाः ।उच्छूआसः परिवर्त्तश्च पटलः काण्डमेव च ॥
स्यानं प्रकरणं चैव पर्व्वोल्लासाह्णिकानि च ।पुराणादौ परिच्छेदा अनेके परिकीर्त्तिताः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अध्याय पु०
  अधि + इङ्--घञ् । अध्ययने,  कर्म्मणि घञ ।वेदादिशास्त्रस्य एकार्थकविषयसमाप्तिद्योतके विश्रामस्थानेअंशविशेषे,  “सर्गोवर्गः परिच्छेदोद्घाताध्यायाङ्कसंग्रहाः ।उच्छ्वासः परिवर्त्तश्व पटलः काण्डमेव च । स्थानं प्रकरण-ञ्चैव पर्व्वोल्लासाह्निकानि च । पुराणादौ परिच्छेदाअनेके परिकीर्त्तिता” इत्युक्तान्यतमप्रकारे च “संकल्पितेस्तोत्रपाठे संख्यां कृत्वा पठेत् सुधीः अध्याय प्राप्य विरमेन्नतु मध्ये कदाचन । कृते विरामे मध्ये तु अध्यायादिं पुनःपठेदिति” म० सू० “स्वाध्यायोऽध्येतव्य” इति श्रुतिः ।

Capeller

German

 अध्याय m.
  Studium,  Lection,  Kapitel.

Burnouf

French

 अध्याय अध्याय m.
  (इ) lecture.
		 Leçon
 chapitre
division d'un livre.

Stchoupak

French

 अध्य्-आय-
 m.
  lecture (not. du Veda) 
 temps de la lecture 
 chapitre.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.