| YouTube Channel

अध्यक्षः (adhyakSaH)

 
Apte Hindi
Hindi
अध्यक्षः
पुं*
 - "अधिगतम् अक्षम् इन्द्रियम्, अध्यक्ष्णोति व्याप्नोति इति-अधि+अक्ष+अच्"
"अधीक्षक, प्रधान, मुख्य"
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पु) अधिगतः अक्षं व्यवहारम् । १.सभानायकः। २.अधिष्ठाता, सन्निधिमात्रेण नियन्ता । ‘मयाध्यक्षेण प्रकृतिः सूयते सचराचरम्’ गीता ९.१०। ३.अधिपतिः, स्वामी । ‘यदध्यक्षेण जगतां वयमारोपितास्त्वया’ कुमा०६.१७। ४.क्षीरिकावृक्षः। ५.अधिकृतः, आयव्ययादिनिरीक्षकः। (न) अधिगतम् अक्षम् इन्द्रियम् । ६.प्रत्यक्षज्ञानम्, इन्द्रियजन्यज्ञानम् । ‘प्रत्यक्षोऽधिकृतेऽध्यक्षः’ अमरः।(वि) अध्यक्ष्णोति समन्तात् व्याप्नोति । अधि+अक्षू(व्याप्तौ)+अच् । ‘नन्दिग्रहि०’ ३.१.१३४। ७.व्यापकः। ८.प्रत्यक्षज्ञानगोचरः। (स्त्री) अधोमुखा/अधोमुखी । ९.भिण्डीनकः।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 नियंत्रकः, वशी, अधिकारी, शास्ता, अध्यक्षः, अधिष्ठाता
noun
यः कार्याणां वस्तुनः अवस्थानां वा नियन्त्रणं करोति।
"अस्मिन् विद्युतयन्त्रे एकः तापस्य नियन्त्रकः वर्तते।"
Synonyms:
 राज्यपालः, अध्यक्षः, अधिपतिः, अधिष्ठाता, अधिकारी, अधिपः, शासिता, प्रशासिता, शास्ता, अनुशासकः, अधिकृतः
noun
केन्द्रशासनेन नियुक्तः राज्यस्य प्रधान शासकः।
"भारते राज्यपालस्य निर्वाचनं सामान्यवरणेन न भवति।"
Synonyms:
 अध्यक्षः, अधिष्ठाता
noun
यः सभायाः संस्थायाः वा प्रमुखः।
"सर्वसम्मतिपूर्वकः पंडित रामानुजः अस्याः संस्थायाः अध्यक्षः अभवत्।"
Tamil
Tamil
அத்4யக்ஷ: : தலைவர், அக்ராசனர், மேற்பார்வையாளர் .
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अध्यक्षः,
पुं,
 (अध्यक्ष्णोति समन्तात् व्याप्नोतिअधि + अक्ष् + अच् ।) (छत्रधारणादि व्यवहारे-ष्वधिकृतः । व्यापकः ।) क्षीरिकावृक्षः । इतिशब्दरत्नावली ॥
अध्यक्षः, त्रि, (अक्षमिन्द्रियमधिगतः प्रादि-समासः ।) प्रत्यक्षः । इन्द्रियजन्यज्ञानं ।(यदध्यक्षेण जगतां वयमारोपितास्त्वया ॥
इति कुमारसम्भवे ।) अधिकृतः ।आयव्ययादिनिरीक्षकः । इत्यमरः ॥