| YouTube Channel

अटविः (aTaviH)

 
Apte
English
अटविः [aṭaviḥ] वी [vī], वी
f.
 [अटन्ति चरमे वयसि मृगयाविहाराद्यर्थे वा यत्र
अट् अनि, वा ङीप्] A forest, wood
अटवीतो$टवीमाहीण्डमान
Ś.*
 2. विघ्नध्वान्तनिवारणैकसरणिर्विघ्नाटवीहव्यवाट् ।
Apte 1890
English
अटविः
वी f. [अटंति चरमे वयसि मृगयाविहाराद्यर्थे वा यत्र
अट् अनि, वा ङीप्] A forest, wood
आहिंड्यते अठव्या अटवीं Ś. 2.
Apte Hindi
Hindi
अटविः
स्त्री*
 - अट्+अवि
"वन, जंगल"
E Bharati Sampat
Sanskrit
(स्त्री) अटन्ति चरमे वयसि अत्र । अट(गतौ)+अविः। अरण्यम् ।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अरण्यम्, अरण्यी, अरण्यानी, वनम्, वनी, अटविः, अटवी, गहनम्, गहः, काननम्, विपिनम्, जङ्गलम्, जङ्गलः, दावः, कान्तारः, कान्तारम्, कुत्रम्, रिक्तम्, तल्कम्
noun
बहु-वृक्ष-युक्तं स्थानं यद् मृगैः अर्यते।
"अस्मिन् अरण्ये अहि-वराह-इभानां यूथाः तथा च भिल्ल-भल्ल-दवा-आदयः जनाः दृश्यन्ते।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अटविः,
स्त्री,
 (अटति वार्द्ध्वक्ये गच्छति यत्र अट् +अधिकरणे अवि पञ्चाशति वनं ब्रजेदिति ।) वनं ।इति रायमुकुटः ॥
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@‘अट गतौ’@} 2 आटकः-टिका, आटकः-टिका, अटिटिषकः-षिका, 3 अटाटकः-टिका
अटिता-त्री, आटयिता-त्री
अटिटिषिता-त्री, अटाटिता-त्री
4 अटन्-पर्यटन्-न्ती, आटयन्-न्ती
अटिटिषन्-न्ती
अटिष्यन्-ती-न्ती, आटयिष्यन्-ती-न्ती, अटिटिषिष्यन्-न्ती-ती
आटयमानः, आटयिष्यमाणः, अटाट्यमानः 5
अट्, अटौ-अटः
अटितम्, आटितम्, अटिटिषितम्-तः-तवान्
अटाटितम्-तः तवान्
अटः, 6 7 पर्याटी, 8 भिक्षाटः, 9 रात्रिमटः 10 रात्र्यटः, अटिटिषुः, आटिटयिषुः, 11 कुलटा, अंटाटः, अटनः 12
अटितव्यम्, आटयितव्यम्, अटिटिषितव्यम्, अटाटितव्यम्
अटनीयम्, आटनीयम्, अटिटिषणीयम्, अटाटनीयम्
आट्यम्, आट्यम्, अटिटिष्यम्, अटाट्यम्
ईषदटः-दुरटः-स्वटः
अट्यमानः, आट्यमानः, अटिटिष्यमाणः, अटाट्यमानः
आटः, आटः, अटिटिषः, अटाटः
अटितुम्, आटयितुम्, अटिटिषितुम्, अटाटितुम्
अट्टिः, अटा, आटना, पर्याटना, अटाटा 13, अटिटिषा, आटिटयिषा, अटा 14 ट्या
पर्यटनम्, आटनम्, अटिटिषणम्, अटाटनम्
अटित्वा, आटयित्वा, अटिटिषित्वा, अटाटित्वा
पर्यट्य, समाट्य, समटिटिष्य, समटाट्य
15 आटम् २, अटित्वा २, आटम् २, आटयित्वा २, अटिटिषम् २, अटिटिषित्वा २, अटाटम् २
अटाटित्वा २
अटविः 16, अटवी
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (११)
02
=>
 (१-भ्वादिः-२९५ सक। सेट्। पर।)
03
=>
 [[१। ‘सूचिसूत्रि--’ (वा। ३-१-२२) इति यङ्। ‘अटाटकः’ इत्यत्र ‘यस्य हलः’ (६-४-४९) इति यकारस्य लोपः ‘अतो लोपः’ (६-४-४८) इत्यकारलोपः।]]
04
=>
 [पृष्ठम्००११+ ४२]
05
=>
 [[आ। ‘अटाट्यमानोऽरण्यानि ससीतः सहलक्ष्मणः’ भ-का। ४-२]]
06
=>
 [[B। ‘अम्लेटकैः चाकटुचाटुभाषितैरटैः पटत्संरटिताञ्जनोत्करैः’ धा। का। १-३९। ५।]]
07
=>
 [[१। ‘सुप्यजातौ णिनिस्ताच्छील्ये’ इति (३-२-७८) णिनिः।]]
08
=>
 [[२। ‘कर्मण्यणू’ (३-२-१) इति अण्।]]
09
=>
 [[C। ‘नारायणे राश्रिमटाङ्गनानामसातये तत्र जनिष्यमाणे’ वासुदेवविज- यकाव्ये ३। १।]]
10
=>
 [[३। ‘रात्रेः कृति विभाषा’ (६-३-७२) इति मुम् वा।]]
11
=>
 [[४। शकन्ध्वादित्वात् (वा। १-१-६४) पररूपम्।]]
12
=>
 [[V। नन्द्यादेराकृतिगणत्वाल्ल्युः।]]
13
=>
 [[५। ‘परिसर्यापरिचर्यामृगयाटाट्या- नामुपसंख्यानम्’ वा (३-३-१०१) इति शे यकिट्यशब्दस्य द्वित्वम्, पूर्वभागे यकारनिवृत्तिर्दीर्घश्च निपा- त्यते। केवलं गमनमात्रमर्थः।]]
14
=>
 [[५। ‘परिसर्यापरिचर्यामृगयाटाट्या- नामुपसंख्यानम्’ वा (३-३-१०१) इति शे यकिट्यशब्दस्य द्वित्वम्, पूर्वभागे यकारनिवृत्तिर्दीर्घश्च निपा- त्यते। केवलं गमनमात्रमर्थः।]]
15
=>
 [पृष्ठम्००१२+ २७]
16
=>
 [[ऋ। औणादिकौ शब्दौ।]]