| YouTube Channel

अग्नीध् (agnIdh)

 
शब्दसागरः
English
अग्नीध्
m.
(-ग्नीत्) A priest who attends the fire.
E.
अग्नि, इन्ध to excite,
क्विप्
aff.
Capeller Eng
English
अग्नी॑ध्
m.
= अग्नि॑ध्.
Yates
English
अग्नी_ध् (त्) 5.
m.
A priest who at-
tends the fire. Also अग्नीध्रः.
Wilson
English
अग्नीध्
m.
(-ग्नीत्) A priest who attends the fire.
E.
अग्नि, ईन्ध to excite, क्विप्
aff.
Monier Williams Cologne
English
अग्नी॑ध्
m.
the priest who kindles the fire,
VS.
ŚBr.
AitBr.
[cf. अग्निध्].
Goldstucker
English
अग्नीध् Tatpur. m. (-ग्नीत्) The priest who kindles the fire
he is one of the three priests who are subordinate to the
Brahman or the Ṛtvij performing the ceremonial of the
Ṛg-, Yajur- and Sāmaveda, (see ब्रह्मन्, ब्राह्मणाच्छंसिन्
and पोतृ) and one of the four priests who receive the third
division of the Dakṣiṇā. (See नेष्टृ, प्रतिहर्तृ and अच्छा-
वाक.) E. अग्नि and इध् (instead of इन्ध्).
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अग्नीध्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಋತ್ವಿಕ್ಕು / ಯಾಜಕ
निष्पत्तिः - > ञि इन्धी (दीप्तौ) :क्विप्: (३-२-७६)
व्युत्पत्तिः - > अग्निमिन्धे
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अग्नीध्
पु०
इध्यते इन्ध--भावे क्विप् त० अग्न्युद्दीपने“अग्नीधः शरणे रण् भञ्चेति” कात्या० वा० ।शरणार्थे रणि आग्नीध्रः कर्त्तरि क्विप् अग्न्या-धानकर्त्तरि
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“ञि इन्धी दीप्तौ”@} 2 दीपनायामपि प्रयुज्यते।
इन्धकः-न्धिका, इन्धकः-न्धिका, इन्दिधिषकः-षिका
इन्धिता-त्री, इन्धयिता-त्री, इन्दिधिषिता-त्री
-- इन्धयन्-न्ती, इन्धयिष्यन्-न्ती-ती
3 इन्धानः, 4 समिन्धानः, इन्धयमानः, इन्दिधिषमाणः
इन्धिष्यमाणः, इन्धयिष्यमाणः, इन्दिधिषिष्यमाणः
5 समिध्-समिधौ-समिधः
-- -- अग्नीध् 6, भ्राष्ट्रमिन्धः 7, अग्निमिन्धः, इन्धः, इन्धनम् 8 इन्दिधिषुः, इन्दिधयिषुः
समिद्धम्, इद्ध 9
10 इद्धवान्, इन्धितम्-तः-तवान्, इन्दिधिषितः-तवान्
इन्धितव्यम्, इन्धयितव्यम्, इन्दिधिषितव्यम्
इन्धनीयम्, इन्धनीयम्, इन्दिधिषणीयम्
इन्ध्यम्, इन्ध्यम्, इन्दिधिष्यम्
ईषदिन्धः, दुरिन्धः, स्विन्धः
11 इद्ध्यमानः, इन्ध्यमानः, इन्दिधिष्यमाणः
एधः 12, इन्धः, इन्दिधिषः
इन्धितुम्, इन्धयितुम्, इन्दिधिषितुम्
इन्धा, समित् 13, इन्धना, इन्दिधिषा, इन्दिधयिषा
इन्धनम्, इन्धनम्, इन्दिधिषणम्
इन्धित्वा, इन्धयित्वा, इन्दिधिषित्वा
समिध्य, समिन्ध्य, समिन्दिधिष्य
इन्धम् २, इन्धित्वा २, इन्धम् २, इन्धयित्वा २, इन्दिधिषम्
इन्दिधिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(७०)
02
=>
(७-रुधादिः-१५४८-अक। से। आ।)
03
=>
[[१। ‘रुधादिभ्यः श्नम्’ (३-१-७८) इति श्नमि ‘श्नान्नलोपः’ (६-४-२३) इति नलोपे ‘श्नसोरल्लोपः’ (६-४-१११) इति अकारलोपः।]]
04
=>
[[आ। ‘यमं युनज्मि कातेन समिन्धानो- ऽस्त्रकौशलम्।’ भ। का। ६-३७।]]
05
=>
[[२। ‘अनिदितां-’ (६-४-२४) इति नलोपः।]]
06
=>
[[३। ‘क्विप् च’ (३-२-७६) इति कर्मणि उवपदे क्विप्।]]
07
=>
[[४। ‘कर्मण्यण्’ (३-२-१) इत्यण्, ‘भ्रा- ष्ट्राग्न्योः--’ (वा। ६-३-७०) इति मुम्।]]
08
=>
[[B। ‘अपां पतिर्नित्यमबिन्धनेन ज्वा- लावता नूनमशोषितोऽभूत्।’ याद वाभ्युदये-१८-४५।]]
09
=>
[[५। ‘ञीतः क्तः’ (३-२-१८७) इति वर्त- माने क्तः। ‘श्वीदितो निष्ठायां’]]
10
=>
[[C। “समिद्धशरणा दीप्ता देहे लङ्का मते- श्वरा। समिद्धशरणाऽऽदीप्ता देहेऽलंकामतेश्वरा।।” भ। का। १०-७।]]
11
=>
[पृष्ठम्००७३+ २६]
12
=>
[[१। ‘अवोदैधौद्म--’ (६-४-२९) इति घञन्तो निपातितः। इध्म इत्यर्थः।]]
13
=>
[[२। ‘संपदादिभ्यः--’ (वा। ३-३-९४) इति क्विप् स्त्रियां भावादौ। युद्ध इत्यर्थः।]]
Grassman
German
(agnī́dh), m., richtigere Form für agnídh
davon ā́gnīdhra.