| YouTube Channel

अक्षपटल (akSapaTala)

 
Spoken Sanskrit
English
अक्षपटल akSapaTala
n.
depository of legal document
सीमाबन्ध sImAbandha
m.
depository of rules of morality
अक्षपटल akSapaTala
n.
archive [ of legal documents ]
अक्षपटल akSapaTala
n.
auditing firm [ Records room ]
अक्षपटल akSapaTala
n.
court of law
अक्षपटल akSapaTala
n.
depository of legal document
अक्षपटल akSapaTala
n.
auditing firm [ Records room ]
Monier Williams Cologne
English
अक्ष—पटल
n.
court of law
depository of legal document,
Rājat.
Macdonell
English
अक्षपटल akṣa-paṭala,
n.
archives.
Goldstucker
English
अक्षपटल Tatpur. n. (-लम्) A place for administering justice,
a hall of justice. E. अक्ष and पटल.
Apte Hindi
Hindi
अक्षपटलम्
नपुं*
अक्षः-पटलम् -
न्यायालय
अक्षपटलम्
नपुं*
अक्षः-पटलम् -
कानूनी दस्तावेजों के रखने का स्थान
L R Vaidya
English
akza-pawala {% n. %} a law-court.
Indian Epigraphical Glossary
English
akṣapaṭala (BL), the department of records and accounts.
See Akṣapaṭalika, etc. Cf. Mahāsāndhivigrah-ākṣapaṭal-ādhipati.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
अक्षपटल °Reichsamt? Sam. VIII, 42.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अक्ष(क्षि)पटल
न०
अक्ष्णः नेत्रस्य पटलमिवाच्छादकत्वात् ।नेत्रस्यावरके कोशभेदे नेत्ररोगभेदे (छानि) पटलस्थ-रोगभेदादि शुश्रुते उक्तं यथा“मसूरदलमात्रान्तु पञ्चभूतप्रसादजाम् खद्योतविस्फुलि-ङ्गाभां सिद्धां तेजोभिरव्ययैः
आवृतां पटलेनाक्ष्णोर्वा-ह्येन विवराकृतिम् शीतसात्म्यां नृणां दृष्टिमाहुर्नयनचिन्तकाः
रोगांस्तदाश्रयान् घोरान् षट् षट् चप्रचक्ष्महे पटलानुप्रविष्टस्य तिमिरस्य लक्षणम्
शिराभिरभिसम्प्राप्य विगुणोऽभ्यन्तरे भृशम् प्रथमे पटलेदोषो यस्य दृष्टौ व्यवस्थितः
अव्यक्तानि रूपाणिसर्व्वाण्येव प्रपश्यति दृष्टिर्भृशं विह्वलति द्वितीयं पटलंगते मक्षिकाः मशकान् केशान् जालकानि पश्यति ।मण्डलानि पताकाश्च मरीचीः कुण्डलानि
परिप्लवांश्चविविधान् वर्षमभ्रं तमांसि वा दूरस्थान्यपि रूपाणिमन्यते समीपतः
समीपस्थानि दूरे दृष्टेर्गोचर-विभ्रमात् यत्नवानपि चात्यर्थं सूचीपाशं पश्यति
ऊर्द्ध्वं पश्यति नाधस्तात्तृतीयं पटलं गते महान्त्यपि चरूपाणि च्छादितानीव वाससा
कर्णनासाक्षियुक्तानिविपरीतानि वीक्षते
यथादोषञ्च रज्येत दृष्टिर्द्दोषे बली-यसि
अधःस्थिते समीपस्थं दूरस्थञ्चोपरिस्थिते पार्श्व-स्थिते तथा दोषे ऽपार्श्वस्थानीव पश्यति
समन्ततः स्थितेदोषे सङ्कुलानीव पश्यति दृष्टिमध्यगते दोषे एकं मन्यतेद्विधा
द्विधास्थिते त्रिधा पश्येद्बहुधा चानवस्थिते तिमि-राख्यः वै दोषश्चतुर्थपटलङ्गतः
रुणद्धि सर्वतो दृष्टिंलिङ्गनाशः उच्यते तस्मिन्नपि तमोभूते नातिरूढेमहागदे
चन्द्रादित्यौ सनक्षत्रावन्तरिक्षे विद्युतः ।निर्मलानि तेजांसि भ्राजिष्णूनि पश्यति
एवलिङ्गनाशस्तु नीलिकाकाचसंज्ञितः” इति ।अक्षाणां व्यवहाराणां पटलमस्त्यस्य अच् त० अक्ष-दर्शके धर्म्माध्यक्षे
पु०