| YouTube Channel

vain

 
Spoken Sanskrit
English
मिथ्या - mithyA -
indecl.
 - invain
वृथा - vRthA -
indecl.
 - invain
निरर्थक - nirarthaka -
adj.
 - vain
अनर्थक - anarthaka -
adj.
 - vain
शुष्क - zuSka -
adj.
 - vain
तुच्छ - tuccha -
adj.
 - vain
निष्फल - niSphala -
adj.
 - vain
उद्धत - uddhata -
adj.
 - vain
अफल - aphala -
adj.
 - vain
तरल - tarala -
adj.
 - vain
तुच्छक - tucchaka -
adj.
 - vain
तुच्छ्य - tucchya -
adj.
 - vain
वन्ध्यफल - vandhyaphala -
adj.
 - vain
वार्त्त - vArtta -
adj.
 - vain
विभ्रष्ट - vibhraSTa -
adj.
 - vain
विमोघ - vimogha -
adj.
 - vain
विप्रनष्ट - vipranaSTa -
adj.
 - vain
व्यर्थक - vyarthaka -
adj.
 - vain
विफल - viphala -
adj.
 - vain
वितथ - vitatha -
adj.
 - vain
तुच्छक tucchaka
adj.
 vain
तुच्छक tucchaka
adj.
 empty
मिथ्या mithyA
indecl.
 in vain
वृथा vRthA
indecl.
 in vain
निरर्थक nirarthaka
adj.
 vain
अनर्थक anarthaka
adj.
 vain
शुष्क zuSka
adj.
 vain
तुच्छ tuccha
adj.
 vain
निष्फल niSphala
adj.
 vain
उद्धत uddhata
adj.
 vain
अफल aphala
adj.
 vain
तरल tarala
adj.
 vain
तुच्छक tucchaka
adj.
 vain
तुच्छ्य tucchya
adj.
 vain
वन्ध्यफल vandhyaphala
adj.
 vain
वार्त्त vArtta
adj.
 vain
विभ्रष्ट vibhraSTa
adj.
 vain
विमोघ vimogha
adj.
 vain
विप्रनष्ट vipranaSTa
adj.
 vain
व्यर्थक vyarthaka
adj.
 vain
विफल viphala
adj.
 vain
वितथ vitatha
adj.
 vain
Monier Williams
English
VAIN,
a.
 (Empty, worthless) शून्यः -न्या -न्यं, रिक्तः -क्ता -क्तं, असारः
-रा -रं, निःसारः &c. , निरर्थकः &c. , see EMPTY.
— (Fruitless, un-
availing) निरर्थकः -का -कं, अनर्थकः &c. , व्यर्थः -र्था -र्थं, मोघः
-घा -घं, निष्फलः -ला -लं, कदर्थः &c. , क्लीवः -वा -वं, वृथा in comp.
‘indulging vain hopes, ’ मोघाशः -शा -शं.
— (Conceited) अभि-
मानी -निनी -नि (न्), आत्माभिमानी &c. , मानी &c. , अहङ्कारी &c. ,
साभिमानः -ना -नं, साहङ्कारः -रा -रं, अहम्मानी &c. , गर्वितः -ता -तं, see
CONCEITED
‘of one's appearance, ’ दर्शनीयमानी &c.
— (In vain)
वृथा, मुधा, see VAINLY
‘laboring in vain, ’ वृथोद्यमः -मा -मं,
भग्नोद्यमः &c.
Borooah
English
VAIN:
I In
gen.
 :
(1) निष्फल (f. ला = fruit-
-less: q.
v.
 ),
one whose efforts are
v.
 :
निष्फल-
प्रयत्न (f. त्ना),
M.
n.
 on
Ki.
 ix. 46.
(2)
निरर्थक (f. र्थिका = useless: q.
v.
 ),
advice is
now
v.
 :
इदानीं निरर्थकाः खलु उपदेशाः,
K.
(3)
व्यर्थ (f. र्था = 2.)
(4) मोघ (f. घा),
made her
hand
v.
 :
तत्पाणिं मोघं वितेने,
N.
 iii. 5.
(5) वृथा-
in
comp.
 :
v.
 jest:
वृथापरीहासः,
N.
 ix. 25.
(your)
toils are
v.
 :
वृथाश्रमः,
Ki.
v.
 45.
II
Proud: वृथाभिमानिन् (f. नी), and
sim.
comp.
 s.
III Showy, ostentatious: q.
v.
VAIN, IN-, VAINLY: वृथा,
do not talk in
v.
 :
न
वृथा वाक्यं समुच्चार्यताम्,
J.
(2) व्यर्थम्,
and why
are you tiring yourself in
v.
 :
व्यर्थ परिश्राम्यसि वा
किमर्थम्,
N.
 iii. 13.
(3) मुधा, why in vain:
किमर्थ मुधा, Ve. iii. 4.
(4) निरर्थकम् (= 2)
(5) निष्फलम् (= fruitlessly).
अमरकोशः
Sanskrit
Word: तुच्छम्
Root: तुच्छ
Gender: नपुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ low
⇒ dry
⇒ poor
⇒ vain
⇒ empty
⇒ banal
⇒ small
⇒ little
⇒ trifling
⇒ insignificant
Shloka(s):
3|1|56|2 ► अवसारं फल्गु शून्यं तु वशिकं तुच्छरिक्तके॥ (विशेष्यनिघ्नवर्गः)
3|3|113|2 ► क्रतुविस्तारयोरस्त्री वितानं त्रिषु तुच्छके॥ (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 3|1|56|2 ⇢ शून्यः (शून्य) (पुं)
➠ 3|1|56|2 ⇢ शून्या (शून्य) (स्त्री)
➠ 3|1|56|2 ⇢ शून्यम् (शून्य) (नपुं)
➠ 3|1|56|2 ⇢ वशिकः (वशिक) (पुं)
➠ 3|1|56|2 ⇢ (वशिक) (स्त्री)
➠ 3|1|56|2 ⇢ वशिकम् (वशिक) (नपुं)
➠ 3|1|56|2 ⇢ तुच्छः (तुच्छ) (पुं) ⇒ low, dry, poor, vain, empty, banal, small, little, trifling, insignificant
➠ 3|1|56|2 ⇢ (तुच्छ) (स्त्री) ⇒ low, dry, poor, vain, empty, banal, small, little, trifling, insignificant
➠ 3|1|56|2 ⇢ तुच्छम् (तुच्छ) (नपुं) ⇒ low, dry, poor, vain, empty, banal, small, little, trifling, insignificant
➠ 3|1|56|2 ⇢ रिक्तकः (रिक्तक) (पुं)
➠ 3|1|56|2 ⇢ (रिक्तक) (स्त्री)
➠ 3|1|56|2 ⇢ रिक्तकम् (रिक्तक) (नपुं)
➠ 3|3|113|2 ⇢ वितानः (वितान) (पुं) ⇒ sad, dull, empty, stupid, wicked, vacant, abandoned, out of tune
➠ 3|3|113|2 ⇢ (वितान) (स्त्री) ⇒ sad, dull, empty, stupid, wicked, vacant, abandoned, out of tune
➠ 3|3|113|2 ⇢ वितानम् (वितान) (नपुं) ⇒ sad, dull, empty, stupid, wicked, vacant, abandoned, out of tune
Related word(s):
जातिः ➡ द्रव्यम्
Word: असत्यवचनम्
Root: असत्यवचनम्
Gender: undefined
Number: undefined
Meaning(s):
⇒ vain
⇒ false
⇒ futile
⇒ unreal
⇒ untrue
⇒ free from
⇒ incorrect
Shloka(s):
1|6|21|4 ► अथ म्लिष्टमविस्पष्टं वितथं त्वनृतं वचः॥ (शब्दादिवर्गः)
3|3|12|2 ► पीडार्थेऽपि व्यलीकं स्यादलीकं त्वप्रियेऽनृते॥ (नानार्थवर्गः)
3|3|37|1 ► अयोघने शैलशृङ्गे सीराङ्गे कूटमस्त्रियाम्। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 1|6|21|4 ⇢ वितथम् (वितथ) (नपुं) ⇒ vain, false, futile, unreal, untrue, free from, incorrect
➠ 1|6|21|4 ⇢ अनृतम् (अनृत) (नपुं) ⇒ lie, lying, false, untrue, fiction, untruth, not true, cheating, falsehood, agriculture
➠ 3|3|12|2 ⇢ अलीकम् (अलीक) (नपुं) ⇒ false, untrue, heaven, untruth, forehead, falsehood, unpleasing, counterfeit, disagreeable, pretended little, anything displeasing
➠ 3|3|37|1 ⇢ कूटः (कूट) (पुं) ⇒ untrue, dwelling, deceitful, kind of hall, ox whose horns are broken, subdivision of grahayuddha, mystical name of the letter kSa, not horned or cornuted [as an animal with incomplete continuations of the bone of the forehead]
➠ 3|3|37|1 ⇢ कूटम् (कूट) (नपुं) ⇒ untrue, dwelling, deceitful, kind of hall, ox whose horns are broken, subdivision of grahayuddha, mystical name of the letter kSa, not horned or cornuted [as an animal with incomplete continuations of the bone of the forehead]
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ वचनम्
जातिः ➡ शब्दः
Word: हारमध्यगमणिः
Root: हारमध्यगमणिः
Gender: undefined
Number: undefined
Meaning(s):
⇒ iron
⇒ wave
⇒ vain
⇒ ruby
⇒ waving
⇒ fickle
⇒ liquid
⇒ hollow
⇒ necklace
⇒ unsteady
⇒ tremulous
⇒ trembling
⇒ libidinous
⇒ glittering
⇒ thorn-apple
⇒ level surface
⇒ moving to and fro
⇒ central gem of a necklace
Shloka(s):
2|6|102|2 ► चूडामणिः शिरोरत्नं तरलो हारमध्यमगः॥ (मनुष्यवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|6|102|2 ⇢ तरलः (तरल) (पुं) ⇒ iron, wave, vain, ruby, waving, fickle, liquid, hollow, necklace, unsteady, tremulous, trembling, libidinous, glittering, thorn-apple, level surface, moving to and fro, central gem of a necklace
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ भूषणम्
परा_अपरासंबन्धः ➡ रत्नम्
जातिः ➡ अचलनिर्जीववस्तु