sleep.

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Spoken Sanskrit

English

निद्रा 	-	 nidrA 	-	 f.
  	-	 sleep
शयनं करोति  { कृ } 	-	 zayanaMkaroti{kR} 	-	 verb 8 	-	 sleep
निद्रां करोति  { कृ } 	-	 nidrAMkaroti{kR} 	-	 verb 8 	-	 sleep
निद्रालु 	-	 nidrAlu 	-	 adj.
  	-	 sleepy
शायिका 	-	 zAyikA 	-	 f.
  	-	 sleeper
शयन 	-	 zayana 	-	 n.
  	-	 sleeping
विनिद्र 	-	 vinidra 	-	 adj.
  	-	 sleepless
निद्रावस्था 	-	 nidrAvasthA 	-	 f.
  	-	 sleepmode  [ computer ]
प्रस्वपिति  { प्र- स्वप् } 	-	 prasvapiti{pra-svap} 	-	 verb 2 	-	 gotosleep
गत्वा शयनं करोतु 	-	 gatvAzayanaMkarotu 	-	 sent.
  	-	 Goandsleep
पीत्वा शयनं करोतु 	-	 pItvAzayanaMkarotu 	-	 sent.
  	-	 Drinkandthensleep.
रात्रौ निद्रा सम्यक् आसीत् 	-	 rAtraunidrAsamyakAsIt 	-	 sent.
  	-	 Ihadsoundsleeplastnight.
किं,  इदानीम् एव निद्रा वा? 	-	 kiM, idAnImevanidrAvA? 	-	 sent.
  	-	 What!feelingsleepysoearly?
निद्रां कृतवन्तं एतं मा उत्थापयतु 	-	 nidrAMkRtavantaMetaMmAutthApayatu 	-	 sent.
  	-	 Donotwakehimup–heissleeping.
रात्रौ निद्रा एव नास्ति भोः 	-	 rAtraunidrAevanAstibhoH 	-	 sent.
  	-	 Ididnothaveevenawinkofsleeplastnight.
शय्या 	-	  zayyA 	-	 f.
  	-	 sleep
सुप्ति 	-	  supti 	-	 f.
  	-	 sleep
नन्दीमुखी 	-	  nandImukhI 	-	 f.
  	-	 sleep
भूतधात्री 	-	  bhUtadhAtrI 	-	 f.
  	-	 sleep
लञ्जा 	-	  laJjA 	-	 f.
  	-	 sleep

निद्रा 	-	 nidrA 	-	 f.
  	-	 sleep
रात्रौ निद्रा सम्यक् आसीत् 	-	 rAtraunidrAsamyakAsIt 	-	 sent.
  	-	 Ihadsoundsleeplastnight.
किं,  इदानीम् एव निद्रा वा? 	-	 kiM, idAnImevanidrAvA? 	-	 sent.
  	-	 What!feelingsleepysoearly?
रात्रौ निद्रा एव नास्ति भोः 	-	 rAtraunidrAevanAstibhoH 	-	 sent.
  	-	 Ididnothaveevenawinkofsleeplastnight.
इदानीम् अपि निद्रा न आगता वा? 	-	 idAnImapinidrAnaAgatAvA? 	-	 sent.
  	-	 Haven'tyousleptyet?
निद्रा 	-	 nidrA 	-	 f.
  	-	  sleepiness
निद्रा 	-	 nidrA 	-	 f.
  	-	  sloth
निद्रा 	-	 nidrA 	-	 f.
  	-	  budding state of a flower
निद्रा 	-	 nidrA 	-	 f.
  	-	  drowsiness
निद्रा 	-	 nidrA 	-	 f.
  	-	  mystical name of the letter bh
निद्रा 	-	 nidrA 	-	 f.
  	-	  slumber
निद्रायते  { निद्रा } 	-	 nidrAyate  { nidrA } 	-	 verb 	-	  slumber
निद्रायते  { निद्रा } 	-	 nidrAyate  { nidrA } 	-	 verb 	-	  fall asleep
निद्रायते  { निद्रा } 	-	 nidrAyate  { nidrA } 	-	 verb 	-	  sleep
निद्रायति  { निद्रा } 	-	 nidrAyati  { nidrA } 	-	 verb 	-	  fall asleep
निद्रायति  { निद्रा } 	-	 nidrAyati  { nidrA } 	-	 verb 	-	  sleep
निद्रायति  { निद्रा } 	-	 nidrAyati  { nidrA } 	-	 verb 	-	  slumber

निद्रां करोति  { कृ } 	-	 nidrAMkaroti{kR} 	-	 verb 8 	-	 sleep
भोजनं कृत्वा निद्रां करोतु 	-	 bhojanaMkRtvAnidrAMkarotu 	-	 sent.
  	-	 Haveanapaftermeals.
निद्रां करोतु सम्यक् भविष्यति 	-	 nidrAMkarotusamyakbhaviSyati 	-	 sent.
  	-	 Sleepwell, youwillbeallright.
निद्रां कृतवन्तं एतं मा उत्थापयतु 	-	 nidrAMkRtavantaMetaMmAutthApayatu 	-	 sent.
  	-	 Donotwakehimup–heissleeping.

इलति  { इल् } 	-	 ilati  { il } 	-	 verb 	-	  sleep
इलति  { इल् } 	-	 ilati  { il } 	-	 verb 	-	  send
इलति  { इल् } 	-	 ilati  { il } 	-	 verb 	-	  come
इलति  { इल् } 	-	 ilati  { il } 	-	 verb 	-	  cast

शयनं करोति  { कृ } 	-	 zayanaMkaroti{kR} 	-	 verb 8 	-	 sleep
गत्वा शयनं करोतु 	-	 gatvAzayanaMkarotu 	-	 sent.
  	-	 Goandsleep
पीत्वा शयनं करोतु 	-	 pItvAzayanaMkarotu 	-	 sent.
  	-	 Drinkandthensleep.

निद्रा 	-	 nidrA 	-	 f.
  	-	 sleep
शयनं करोति  { कृ } 	-	 zayanaMkaroti{kR} 	-	 verb 8 	-	 sleep
निद्रां करोति  { कृ } 	-	 nidrAMkaroti{kR} 	-	 verb 8 	-	 sleep
निद्रालु 	-	 nidrAlu 	-	 adj.
  	-	 sleepy
शायिका 	-	 zAyikA 	-	 f.
  	-	 sleeper
शयन 	-	 zayana 	-	 n.
  	-	 sleeping
विनिद्र 	-	 vinidra 	-	 adj.
  	-	 sleepless
निद्रावस्था 	-	 nidrAvasthA 	-	 f.
  	-	 sleepmode  [ computer ]
प्रस्वपिति  { प्र- स्वप् } 	-	 prasvapiti{pra-svap} 	-	 verb 2 	-	 gotosleep
गत्वा शयनं करोतु 	-	 gatvAzayanaMkarotu 	-	 sent.
  	-	 Goandsleep
पीत्वा शयनं करोतु 	-	 pItvAzayanaMkarotu 	-	 sent.
  	-	 Drinkandthensleep.
रात्रौ निद्रा सम्यक् आसीत् 	-	 rAtraunidrAsamyakAsIt 	-	 sent.
  	-	 Ihadsoundsleeplastnight.
किं,  इदानीम् एव निद्रा वा? 	-	 kiM, idAnImevanidrAvA? 	-	 sent.
  	-	 What!feelingsleepysoearly?
निद्रां कृतवन्तं एतं मा उत्थापयतु 	-	 nidrAMkRtavantaMetaMmAutthApayatu 	-	 sent.
  	-	 Donotwakehimup–heissleeping.
रात्रौ निद्रा एव नास्ति भोः 	-	 rAtraunidrAevanAstibhoH 	-	 sent.
  	-	 Ididnothaveevenawinkofsleeplastnight.
शय्या 	-	  zayyA 	-	 f.
  	-	  sleep
सुप्ति 	-	  supti 	-	 f.
  	-	  sleep
नन्दीमुखी 	-	  nandImukhI 	-	 f.
  	-	  sleep
भूतधात्री 	-	  bhUtadhAtrI 	-	 f.
  	-	  sleep
लञ्जा 	-	  laJjA 	-	 f.
  	-	  sleep

नन्दीमुखी 	-	 nandImukhI 	-	 f.
  	-	  sleep

 
   शेते  { शी }  zete  { zI } verb  sleep  
   शेते  { शी }  zete  { zI } verb  lie down   
   शेते  { शी }  zete  { zI } verb  rest     
            

 
   निद्राति  { नि- द्रा }  nidrAti  { ni- drA } verb 1  sleep     
            

 
   ग्राम्यसुख  grAmyasukha  n.
   sleep   
   ग्राम्यसुख  grAmyasukha  n.
   sexual intercourse    
   ग्राम्यसुख  grAmyasukha  n.
   villager's pleasure    

Monier Williams

English

 To SLEEP,  v. n.
   स्वप् (c.  2. स्वपिति,  स्वप्तुं),  प्रस्वप्,  सम्प्रस्वप्,  संस्वप्, 
अवस्वप,  निद्रा (c.  2. -द्राति -तुं),  शी (c.  2. शेते,  शयितुं),  निद्रां कृ, 
स्वप्तं कृ,  स्वपनं कृ,  सुप्तिं कृ,  शयनं कृ,  निमील् (c.  1. -मीलति -लितुं), 
संविश् (c.  6. -विशति -वेष्टुं)
 ‘he sleeps comfortably, ’ सुखेन or
सुस्थः स्वपिति
 ‘to desire to sleep, ’ स्वप् in des.
   (सुषुप्सति -प्सितुं), 
शी in des.
   (शिशयिपते).

 SLEEP,  s.
  निद्रा,  स्वप्तः,  स्वापः,  स्वपनं,  सुप्तिः f.
 ,  सुप्तं,  शयनं,  शयितं,  शीः f.
 , 
शायिका,  संवेशः,  सर्व्वेन्द्रियाव्यापारः
 ‘state of sleep, ’ निद्रावस्था, 
स्वप्तावस्था
 ‘a deep or sound sleep, ’ सुनिद्रा,  सुषुप्तिः f.
 ,  निर्भ-
रनिद्रा,  गाढनिद्रा,  सुषुप्त्यवस्था,  साधिका
 ‘very deep or dead
sleep, ’ घोरनिद्रा,  अघोरनिद्रा
 ‘fallen into a deep sleep, ’ सुनि-
द्रामग्नः -ग्ना -ग्नं
 ‘in a sound sleep, ’ सुषुप्तः -प्ता -प्तं,  शेश्यितः
-ता -तं शे श्यप्तवान् &c. 
 ‘arousing from sleep, ’ निद्राभङ्गः
‘aroused from sleep, ’ भग्ननिद्रः -द्रा -द्रं
 to go to sleep, 
स्वप्,  निद्रा,  शी,  शयनं कृ,  निद्रां गम्
 ‘he went to sleep, ’ नि-
दद्रौ,  सुष्वाप.

Borooah

English

 SLEEP (subs. ):
(1) निद्रा, 
overtaken by s.:
निद्रया
 गृहीतः,  Va
I was overpowered with s.:
निद्रया
 परामृष्ये,  D.
 
to go to s.:
निद्रां याति
or
गच्छति, 
K.
 
to break s.:
निद्रां भनक्ति
or
भिनत्ति,  Ma.
 
n.
 
does not s. comes to us today:
आवयोर्निद्राद्य
 किमु नोपसद्यते,  N.
 
 was sent to long s. (i. e.
death)
 दीर्घनिद्रां प्रवेशितः,  R.
  xii. 18.
without having s.:
अनुपजातनिद्र (f.  द्रा),  K.
 
very sound s.:
अतिपक्वनिद्रा,  D.
 
dead s.:
घोर-
निद्रा,  K.
 
aroused from s.:
विनिद्र (f.  द्रा),  B.
 
(2) rarely स्वप्नः,  स्वापः, 
or
सुप्तिः, 
in s.:
स्वप्ने,  D.
 
fond of s.:
प्रियस्वप्न (f.  प्ना),  K.
  xii. 81.
(3)
शयनम्, 
went to s.:
शयनमगमत्,  Ram.
   ii. 92. 24.

 SLEEP (v. ):
(1) स्वपिति,  प्र-,  अव-,  सम्-,  (स्वप्,  c. 2.)
(lit.  and fig.
 ), 
I will go and s. in the gate-
house:
द्वारशालायां गत्वा स्वप्स्यामि,  Mr.
 
s. ing at
proper time:
यथाकालं स्वपन्,  R.
 
(2) निद्राति
(द्रा,  c. 2.), 
slept pressing each other:
पीडनां
 विदधतौ निदद्रतुः,  N.
 
(3) निद्रायते,  (nomi. ), 
Mah.
 
(4) शेते (शी,  c. 2.) (prop.  =to lie
down) (lit.  and fig.
 ), 
s.ing calmly:
विश्रब्धं
 शयानम्,  Mah.
 
 I will not be s. ing over it:
मयास्मिन्वस्तुनि शयानेन न स्थीयते,  Mu.
 
s. ing with
the face down:
अवमूर्द्धशयः,  S.
  k.
(5) संविशति
(विश्,  c. 6.) (=शेते), 
shall s. on the left
side:
वामपार्श्वेन संविशेत्,  Sr.
 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Raghuvira

English

English:
  sleep
सुप्ति,  निद्रा f.,  नींद

English:
  sleep
vb. सोना

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  शय्या
Root:  शय्या
Gender:  स्त्री
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ bed
⇒ sofa
⇒ sleep
⇒ couch
⇒ lying
⇒ resort
⇒ refuge
⇒ reposing
⇒ sleeping
⇒ lying down
⇒ stringing together
⇒ rhetorical composition or a particular rhetorical figure
Shloka(s): 
2|6|137|2 ► उपधानं तूपबर्हः शय्यायां शयनीयवत्॥ (मनुष्यवर्गः)
2|6|138|1 ► शयनं मञ्चपर्यङ्कपल्यङ्काः खट्वया समाः। (मनुष्यवर्गः)
3|3|131|1 ► तल्पं शय्याट्टदारेषु स्तम्बेऽपि विटपोऽस्त्रियाम्। (नानार्थवर्गः)
3|3|186|1 ► औशीरश्चामरे दण्डेऽप्यौशीरं शयनासने। (नानार्थवर्गः)
3|3|206|5 ► तूलिश्चित्रोपकरणशलाकातूलशय्ययोः। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 2|6|137|2 ⇢ शय्या (शय्या) (स्त्री) ⇒ bed, sofa, sleep, couch, lying, resort, refuge, reposing, sleeping, lying down, stringing together, rhetorical composition or a particular rhetorical figure
➠ 2|6|137|2 ⇢ शयनीयम् (शयनीय) (नपुं) ⇒ bed, couch, to be slept or lain on, fit or suitable for sleep or rest
➠ 2|6|138|1 ⇢ शयनम् (शयन) (नपुं) ⇒ bed, rest, sleep, couch, repose, resting, sleeping, copulation, lying down, sleeping-place, sexual intercourse, act of lying down or sleeping
➠ 3|3|131|1 ⇢ तल्पः (तल्प) (पुं) ⇒ bed, boat, raft, wife, sofa, couch, turret, marital bed, upper story, seat of a carriage, room on the top of a house
➠ 3|3|131|1 ⇢ तल्पम् (तल्प) (नपुं) ⇒ bed, boat, raft, wife, sofa, couch, turret, marital bed, upper story, seat of a carriage, room on the top of a house
➠ 3|3|186|1 ⇢ औशीरम् (औशीर) (नपुं) ⇒ bed, seat, chair, stool, chowri, unguent made of uzIra
➠ 3|3|206|5 ⇢ तूलिः (तूलि) (स्त्री)
Related word(s): 
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ गृहम्
परा_अपरासंबन्धः ➡ उपकरणम्
अन्यसंबन्धाः ➡ मनुष्यः
उपाधि ➡ गार्हिकोपकरणम्
    

Word:  निद्रा
Root:  निद्रा
Gender:  स्त्री
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ sleep
⇒ sloth
⇒ slumber
⇒ sleepiness
⇒ drowsiness
⇒ budding state of a flower
⇒ mystical name of the letter bh
Shloka(s): 
1|7|36|2 ► स्यान्निद्रा शयनं स्वापः स्वप्नः संवेश इत्यपि॥ (नाट्यवर्गः)
3|3|176|2 ► इरा भूवाक्सुराप्सुस्यात्तन्द्रा निद्राप्रमीलयोः॥ (नानार्थवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 1|7|36|2 ⇢ निद्रा (निद्रा) (स्त्री) ⇒ sleep, sloth, slumber, sleepiness, drowsiness, budding state of a flower, mystical name of the letter bh
➠ 1|7|36|2 ⇢ शयनम् (शयन) (नपुं) ⇒ bed, rest, sleep, couch, repose, resting, sleeping, copulation, lying down, sleeping-place, sexual intercourse, act of lying down or sleeping
➠ 1|7|36|2 ⇢ स्वापः (स्वाप) (पुं) ⇒ sleep, dream, sloth, dreaming, numbness, sleeping, ignorance, sleepiness, sleep of a limb, loss of sensation
➠ 1|7|36|2 ⇢ स्वप्नः (स्वप्न) (पुं) ⇒ sleep, sloth, dreaming, sleeping, indolence, sleepiness, drowsiness, sleeping too much
➠ 1|7|36|2 ⇢ संवेशः (संवेश) (पुं) ⇒ seat, chair, dream, stool, dreaming, entrance, sleeping, bedchamber, lying down, approaching near to, kind of sexual union
➠ 3|3|176|2 ⇢ तन्द्रा (तन्द्रा) (स्त्री) ⇒ fatigue, laziness, lassitude, exhaustion, drowsiness
Related word(s): 
गुण-गुणी-भावः ➡ निद्राशीलः
जातिः ➡ क्रिया
    

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.