| YouTube Channel

proportion

 
Spoken Sanskrit
English
सम्पद् sampad
f.
proportion
आत्मवत्ता AtmavattA
f.
proportion
गति gati
f.
proportion
व्यवस्था vyavasthA
f.
proportion
अनुपात anupAta
m.
proportion
प्रक्रम prakrama
m.
proportion
अनुपतन anupatana
n.
proportion
तारतम्य tAratamya
n.
proportion
अंशभागिन् aMzabhAgin
adj.
proportionate
अंशभाज् aMzabhAj
m.
proportionate
यथांसतस् yathAMsatas
ind.
proportionably
यथांशम् yathAMzam
ind.
proportionably
सुविभक्तता suvibhaktatA
f.
good proportion
विभागतस् vibhAgatas
ind.
proportionately
विभागशस् vibhAgazas
indecl.
proportionately
प्रति prati adverb in proportion to
विशेषतस् vizeSatas
ind.
in proportion to
सुसम susama
adj.
well-proportioned
सुविभक्त suvibhakta
adj.
well proportioned
यथांसतस् yathAMsatas
ind.
in due proportion
Monier Williams
English
PROPORTION,
s.
(Comparative relation or adaptation of one
thing to another) प्रमाणं, परिमाणं, सम्मितिः
f.
, प्रमितिः
f.
, परस्प-
रप्रमाणं, परस्परानुगुण्यं, अनुगुणता, आनुगुण्यं, परस्परानुरूष्यं, परस्प-
रानुरूपता, परस्परसादृश्यं, अन्योन्यसादृश्यं, अन्योन्यसमता, परस्परानुषङ्गः,
मिथःसादृश्यं, परस्परसम्बन्धः, अन्योन्यसम्बन्धः, मिथःसम्बन्धः, परस्परान्वयः,
व्यतिषङ्गः. See PROPORTIONATENESS
‘in proportion to,
अनुगुणः -णा -णं, अनुरूपः -पा -पं, अनुसारी -रिणी &c. , सदृशः -शी
-शं, समः -मा -मं, सादृश्येन, यथाप्रमाणं, प्रमाणतस्, अनुरूपेण, अनुसारेण,
सदृशं, or expressed by अनु or यथा prefixed or तस् affixed
as, ‘in proportion to one's strength, यथाशक्ति, शक्तितस्,
आत्मशक्तिसादृश्येन, स्वशक्तितस्, आत्मशक्तिसमं.
(Relation in
general) अन्वयः, समन्वयः, अनुषङ्गः, सम्बन्धः, सम्पर्कः.
(In arith-
metic) अनुपातः
‘the four numbers are in proportion,
चतस्रः संख्या अनुपातस्थाः सन्ति
‘dependence of larger numbers
on smaller in a progressive series, तारतम्यं.
(Symmetry,
adaptation) सम्मितिः
f.
, सम्मितता, सन्धानं, अनुसन्धानं, संयोगः,
अन्वयः
‘of parts or form, अङ्गसंयोगः, अङ्गसन्धानं, अवयव-
संयोगः, आकारशुद्धता, आकारशुद्धिः
f.
‘of just proportions.
आकारशुद्धः -द्धा -द्धं.
(Just share) अंशः, भागः, विभागः, उद्धारः.
To PROPORTION, PROPORTIONATE, v.
a.
परस्परं or अन्योन्यं सदृशीकृ
or अनुरूपीकृ or अनुगुणीकृ or समीकृ, परस्परानुगुण्यं कृ, परस्परा-
नुरूप्यं कृ, परस्परसादृश्यं कृ, मिथःसादृश्यं कृ, सम्मितं -तां कृ, प्रमाणं
कृ, समप्रमाणीकृ. See To ADJUST.
Borooah
English
PROPORTION:
I Symmetrical arrangement:
perh.
अङ्गसौष्ठवम्। Ph.: her body is in perfect
p.
:
तस्याश्चतुरस्रशोमि (अन्यूनातिरिक्तम्,
M.
n.
) वपुः,
Ku.
i. 32.
the building is out of
p.
:
*विषमपरिमाणं
हर्म्यम्।
II Share, lot: q.
v.
: अंशः।
III Rela-
-tion, adaptation: q.
v.
: सम्बन्धः। Ph.:
in
p.
to his strength:
तस्य वीर्यानुसारेण:
v.
Accord-
-ing.
IV In math.: *सम्बन्धसाम्यम्
the four
quantities are in
p.
:
ते चत्वारो राशयः समाननिष्पत्ति-
युता भवन्ति,
K.
d.
PROPORTION (v. ):
perh.
समीकरोति:
v.
Also
to adjust.
Raghuvira
English
English:
proportion
Related:
Mathematics
Math. समनुपात, अनुपात m.
English:
proportion
vb. अनुपातन
अमरकोशः
Sanskrit
Word: धनसमृद्धिः
Root: धनसमृद्धिः
Gender: undefined
Number: undefined
Meaning(s):
fate
glory
being
wealth
beauty
riches
excess
bargain
growing
benefit
concord
destiny
success
harmony
blessing
becoming
splendour
enjoyment
advantage
existence
agreement
abundance
perfection
proportion
completion
prosperity
attainment
possession
excellence
fulfilment
stipulation
high degree
acquisition
correctness
good fortune
turning into
accomplishment
necklace of pearls
kind of medicinal plant
right condition or method
equalization of similar things
condition or requisite of success
Shloka(s):
2|8|81|2 अनीकिनी दशानीकिन्यक्षौहिण्यथ सम्पदि॥ (क्षत्रियवर्गः)
2|8|82|1 सम्पत्तिः श्रीश्च लक्ष्मीश्च विपत्त्यां विपदापदौ। (क्षत्रियवर्गः)
3|3|26|2 भगं श्रीकाममाहात्म्यवीर्ययत्नार्ककीर्तिषु॥ (नानार्थवर्गः)
3|3|69|2 वीणाभेदेऽपि महती भूतिर्भस्मनि सम्पदि॥ (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
2|8|81|2 सम्पत् (सम्पद्) (स्त्री) fate, glory, being, wealth, beauty, riches, excess, bargain, growing, benefit, concord, destiny, success, harmony, blessing, becoming, splendour, enjoyment, advantage, existence, agreement, abundance, perfection, proportion, completion, prosperity, attainment, possession, excellence, fulfilment, stipulation, high degree, acquisition, correctness, good fortune, turning into, accomplishment, necklace of pearls, kind of medicinal plant, right condition or method, equalization of similar things, condition or requisite of success
2|8|82|1 सम्पत्तिः (सम्पत्ति) (स्त्री) being, asset, wealth, plenty, welfare, concord, success, existing, becoming, property, enjoyment, existence, agreement, affluence, prosperity, attainment, possession, excellence, fulfilment, acquisition, good fortune, turning into, accomplishment, turning out well, excellence of virtues, sort of medicinal root, good state or condition, particular kalA of prakRti and wife of IzAna
2|8|82|1 (श्री) (स्त्री) Mr., grace, power, glory, might, light, mixing, wealth, beauty, lustre, riches, radiant, welfare, majesty, cooking, success, treasure, adorning, mingling, splendor, splendid, radiance, splendour, high rank, loveliness, mixed with, prosperity, beautifying, good fortune, royal dignity, auspiciousness, Lakshmi [name of], diffusing light or radiance, goddess of wealth [Lakshmi], symbol or insignia of royalty, appended to personal names as a token of veneration [e.g., Krishnashrii]
2|8|82|1 लक्ष्मीः (लक्ष्मी) (स्त्री) sign, mark, grace, charm, token, pearl, glory, wealth, beauty, lustre, riches, fortune, majesty, success, dominion, bad sign, happiness, splendour, good sign, loveliness, prosperity, royal power, good fortune, wife of a hero, impending misfortune, particular verse or formula, Good Genius or Fortune of a king personified
3|3|26|2 भगम् (भग) (नपुं)
3|3|69|2 भूतिः (भूति) (स्त्री) being, ashes, power, earth, might, ground, wealth, fortune, ornament, thriving, wellbeing, existence, decoration, fried meat, superhuman power, Welfare personified
Related word(s):
उपाधि धनम्