| YouTube Channel

plough

 
Spoken Sanskrit
English
विकर्षति { विकृष् } - vikarSati { vikRS } - verb - plough
विकर्षति { विकृष् } - vikarSati { vikRS } - verb - widen
विकर्षति { विकृष् } - vikarSati { vikRS } - verb - deprive
विकर्षति { विकृष् } - vikarSati { vikRS } - verb - tear to pieces
विकर्षति { विकृष् } - vikarSati { vikRS } - verb - extend
विकर्षति { विकृष् } - vikarSati { vikRS } - verb - withdraw
विकर्षति { विकृष् } - vikarSati { vikRS } - verb - destroy
विकर्षति { विकृष् } - vikarSati { vikRS } - verb - draw along or after
विकर्षति { विकृष् } - vikarSati { vikRS } - verb - keep back
विकर्षति { विकृष् } - vikarSati { vikRS } - verb - bend
विकर्षति { विकृष् } - vikarSati { vikRS } - verb - lead
विकर्षति { विकृष् } - vikarSati { vikRS } - verb - draw a furrow
विकर्षति { विकृष् } - vikarSati { vikRS } - verb - draw
विकर्षति { विकृष् } - vikarSati { vikRS } - verb - pull out
विकर्षति { विकृष् } - vikarSati { vikRS } - verb - draw apart or asunder
विकृषति { विकृष् } - vikRSati { vikRS } - verb - plough
विकृषति { विकृष् } - vikRSati { vikRS } - verb - widen
विकृषति { विकृष् } - vikRSati { vikRS } - verb - deprive
विकृषति { विकृष् } - vikRSati { vikRS } - verb - tear to pieces
विकृषति { विकृष् } - vikRSati { vikRS } - verb - extend
विकृषति { विकृष् } - vikRSati { vikRS } - verb - withdraw
विकृषति { विकृष् } - vikRSati { vikRS } - verb - destroy
विकृषति { विकृष् } - vikRSati { vikRS } - verb - draw along or after
विकृषति { विकृष् } - vikRSati { vikRS } - verb - keep back
विकृषति { विकृष् } - vikRSati { vikRS } - verb - bend
विकृषति { विकृष् } - vikRSati { vikRS } - verb - lead
विकृषति { विकृष् } - vikRSati { vikRS } - verb - draw a furrow
विकृषति { विकृष् } - vikRSati { vikRS } - verb - draw
विकृषति { विकृष् } - vikRSati { vikRS } - verb - pull out
विकृषति { विकृष् } - vikRSati { vikRS } - verb - draw apart or asunder
हल - hala -
n.
 - plough
हलवाहा - halavAhA -
f.
 - plough
कुन्तल - kuntala -
m.
 - plough
खट - khaTa -
m.
 - plough
गोकिल - gokila -
m.
 - plough
वृक - vRka -
m.
 - plough
सीरक - sIraka -
m.
 - plough
हाल - hAla -
m.
 - plough
सीर - sIra -
m.
n.
 - plough
कृन्तत्र - kRntatra -
n.
 - plough
गोदारण - godAraNa -
n.
 - plough
लङ्गल - laGgala -
n.
 - plough
लाङ्गलक - lAGgalaka -
n.
 - plough
सील - sIla -
n.
 - plough
कर्षते { कृष् } - karSate { kRS } - verb - plough
परिकर्षते { परिकृष् } - parikarSate { parikRS } - verb - plough
परिकर्षति { परिकृष् } - parikarSati { parikRS } - verb - plough
विकर्षति { विकृष् } - vikarSati { vikRS } - verb - plough
विकृषति { विकृष् } - vikRSati { vikRS } - verb - plough
हलति { हल् } - halati { hal } - verb - plough
गोकिल gokila
m.
 plough
गोकिल gokila
m.
 pestle
हलति { हल् } halati { hal } verb plough
हलति { हल् } halati { hal } verb make furrows
गोदारण godAraNa
n.
 plough
गोदारण godAraNa
n.
 spade or hoe
गोदारण godAraNa
n.
 opening the earth
सील sIla
n.
 plough
Monier Williams
English
PLOUGH,
s.
 हलं, लाङ्गलं, गोदारणं, सीरः, शीरः, हालः, गोकीलः,
गोकिलः, कृन्तत्रं, कर्षणी, आकर्षणी, राधरङ्कः, कुन्तलः
‘body of
a plough, ’ फालः, फलं, निरीशं, निरीषं, कूटकं
‘the share, ’
see PLOUGHSHARE
‘the pole or shaft, ’ ईषा, ईशा, लाङ्गलदण्डः
‘the yoke, ’ युगं, कुशः
‘pin of it, ’ युगकीलकः
‘tie of it, ’
योक्तं, योत्रं, आबन्धः
‘handle of a plough, ’ ईषादण्डः, ईशादण्डः
‘relating or belonging to a plough, ’ हालिकः -की -कं, लाङ्ग-
लिकः &c. , सैरिकः -की -कं
‘to hold, drive or follow the
plough, ’ लाङ्गलं or हलं ग्रह् (c. 9. गृह्लाति, ग्रहीतुं) or भृ or धृ
or वड् (c. 10. वाहयति -यितुं) or चल् (c. 10. चालयति -यितुं).
To PLOUGH, v.
a.
 हलेन or लाङ्गलेन कृष् (c. 1. कर्षति, क्रष्टुं) or कर्षणं
कृ, लाङ्गलेन भूमिं दॄ (c. 10. दारयति -यितुं) or भिद् (c. 7. भिनत्ति,
भेत्तुं), हल् (c. 1. हलति -लितुं,
c.
 10. हलयति -यितुं), हलहतिं कृ,
लाङ्गलहतिं कृ, हलहतं -तां कृ, हलकृष्टं -ष्टां कृ.
To PLOUGH, v.
n.
 (Drive a plough) लाङ्गलं or हलं वह् (c. 10.
वाहयति -यितुं) or चल् (c. 10. चालयति -यितुं).
Borooah
English
PLOUGH (subs. ):
(1) हलम्
(2) लाङ्गलम्
(3)
सीरः
or
शीरः (rare). The pole or shaft of a
p.
 :
ईषा
or
ईशा
लाङ्गलदण्डः,
the handle of a
p.
 or
p.
 -
tail:
ईषादण्डः
p.
 -head:
लाङ्गलमुखम्
p.
 -share:
(1) फलम्
(2) कूटकम्
(3) निरीषम्।
P.
 -man:
(1) हलिन् (m. )
(2) हालिकः
(3) लाङ्गलिन्
(m. )
etc.
P.
 -boy:
बालहलिन् (m. ?)
etc.
PLOUGH (v. ):
(1) कर्षति, वि-, प्र-, (कृष्, c. 1.),
it was
p.
 ed by the great Kuru:
प्रकृष्टमेतत् कुरुणा
महात्मना,
Mah.
 ix. 53. 2.
the village headman
p.
 s the village with five
p.
 s:
पञ्चभिर्हलैः कर्षति
ग्रामं ग्रामणीः,
M.
n.
 on
Ku.
 i. 2.
(2) वाहयति,
सं-, (c. of वह्),
shall
p.
 low lands where water
lodges:
निम्नां हि वाहयेद् भूमिं यत्र विश्रमते जलम्, Pa.
P.
 in:
वापयति (c. of वप्),
shall
p.
 in yams
near water:
वापयेत् कन्दानि च जलान्तिके, Pa.
P.
up or out:
हलेन
or
लाङ्गलेन उत्कर्षति
or
उत्पाटयति
(पट्, c. 10.).
Raghuvira
English
English:
 plough
n. हल m.
English:
 plough
vb. हलचालन, हल चलाना, जोतना
अमरकोशः
Sanskrit
Word: हलम्
Root: हल
Gender: नपुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ plough
⇒ quarrel
⇒ ugliness
⇒ hindrance
⇒ deformity
⇒ obstruction
⇒ particular constellation
Shloka(s):
2|9|13|2 ► निरीशं कुटकं फालः कृषको लाङ्गलं हलम्॥ (वैश्यवर्गः)
2|9|14|1 ► गोदारणं च शीरोऽथ शम्या स्त्री युगकीलकः। (वैश्यवर्गः)
3|3|181|1 ► मुखाग्रे क्रोडहलयोः पोत्रं गोत्रं तु नाम्नि च। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|9|13|2 ⇢ लाङगलम् (लाङ्गल) (नपुं) ⇒ plow, penis, plough, palm tree, kind of flower, plough-shaped beam or timber, particular appearance presented by the moon, kind of pole used in gathering fruit from a tree
➠ 2|9|13|2 ⇢ हलम् (हल) (नपुं) ⇒ plough, quarrel, ugliness, hindrance, deformity, obstruction, particular constellation
➠ 2|9|14|1 ⇢ गोदारणम् (गोदारण) (नपुं)
➠ 2|9|14|1 ⇢ सीरः (सीर) (पुं) ⇒ sun, draught-ox, ox for ploughing, Crown flower plant [Calotropis Gigantea - Bot.]
➠ 3|3|181|1 ⇢ पोत्रम् (पोत्र) (नपुं) ⇒ snout, ploughshare, ship or boat, snout of a hog, office of the potR, garment or a thunderbolt
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ हलयुगयोर्मध्यकाष्ठम्
परा_अपरासंबन्धः ➡ आयुधम्
उपाधि ➡ आयुधम्