| YouTube Channel

marriage

 
Spoken Sanskrit
English
विवाह - vivAha -
m.
- marriage
सम्बन्ध - sambandha -
m.
- relation [ e.g. by marriage ]
तेषां पुत्र्याः विवाहः निश्चितः इति श्रुतवान् - teSAMputryAHvivAhaHnizcitaHitizrutavAn -
sent.
- Theirdaughter'smarriageisfixed, Iheard.
पाणिग्रह - pANigraha -
m.
- marriage
दारसम्बन्ध - dArasambandha -
m.
- marriage
उद्वह - udvaha -
m.
- marriage
उपयम - upayama -
m.
- marriage
करग्रह - karagraha -
m.
- marriage
दारोपसङ्ग्रह - dAropasaGgraha -
m.
- marriage
परिग्रह - parigraha -
m.
- marriage
प्रोद्वाह - prodvAha -
m.
- marriage
सङ्ग्रह - saGgraha -
m.
- marriage
समुद्वाह - samudvAha -
m.
- marriage
परिणय - pariNaya -
m.
- marriage
परिणीत - pariNIta -
n.
- marriage
अधिगमन - adhigamana -
n.
- marriage
उद्वहन - udvahana -
n.
- marriage
करार्पण - karArpaNa -
n.
- marriage
दाराधिगमन - dArAdhigamana -
n.
- marriage
निवेशन - nivezana -
n.
- marriage
करग्रह - karagraha -
m.
- marriage
करग्रह - karagraha -
m.
- levying or gathering taxes
करग्रह - karagraha -
m.
- tax-gatherer
करग्रह - karagraha -
m.
- taking the hand
विवाह - vivAha -
m.
- marriage
विवाह - vivAha -
m.
- leading away
विवाह - vivAha -
m.
- taking a wife
विवाह - vivAha -
m.
- wedding
विवाह - vivAha -
m.
- particular wind
विवाह - vivAha -
m.
- marriage with
विवाह - vivAha -
m.
- vehicle
विवाह - vivAha -
n.
- particular high number
दैव-विवाह - daiva-vivAha - n - Marriage to priest
विवाह-प्रसंविदा - vivAha-prasaMvidA -
f.
- contract of marriage [ without religious sanction ]
करार्पण - karArpaNa -
n.
- marriage
प्रोद्वाह - prodvAha -
m.
- marriage
परिणयन pariNayana
n.
marriage
परिणयन pariNayana
n.
marrying
परिणयन pariNayana
n.
act of leading round
Monier Williams
English
MARRIAGE,
s.
विवाहः, उद्वाहः -हनं, उद्वहनं, परिणयः -यनं, पाणिग्रहः
-हणं, पाणिग्राहः, पाणिपीडनं, हस्तेकरणं, दारपरिग्रहः, दारसङ्ग्रहः,
दारक्रिया, दारकर्म्म
n.
(न्), दाराधिगमनं, उपयमः, उपयामः, लग्न-
कार्य्यं, मैथुनं, वाधुक्यं, निवेशः
‘marriage-rite, विवाहविधिः
m.
,
विवाहक्रिया, विवाहसंस्कारः
‘giving in marriage, दारिकादानं,
दारिकाप्रदानं
‘marriage-contract, वाङ्निश्चयः
‘marriage-
settlement, शुल्कः -ल्कं
‘auspicious season for marriage,
लग्नतिथिः
f.
, लग्नमुहूर्त्तः -र्त्तं
‘marriage-string, or ring hung
round the neck of the bride, who wears it till she be-
comes a widow, when it is broken, मङ्गलसूत्रं, माङ्गल्यतन्तुः
m.
,
सौभाग्यतन्तुः
m.
, कौतुकं
‘marriage gifts, यौतकं, औद्वाहिकं,
पारिणाय्यं, हरणं, सुदायः -यं
‘marriage festival, विवाहोत्सवः,
विवाहमहोत्सवः
‘ablution at marriage, मङ्गलस्नानं
‘com-
pliments at marriage, जम्बूलः, जम्बूलमालिका
‘second mar-
riage, द्वितीयविवाहः, द्वितीयसम्बन्धः. The following are diffe-
rent forms of marriage, explained in Manu, chap. iii.
verses 27 et seq.: आसुरविवाहः, आर्षविवाहः, गन्धर्व्ववि-
वाहः, दैवविवाहः, पैशाचविवाहः, प्राजापत्यविवाहः, ब्राह्मविवाहः,
राक्षसविवाहः, प्रीतिविवाहः. The स्वयंवरः is a form of mar-
riage in which a girl chooses her own husband.
Borooah
English
MARRIAGE:
(1) विवाहः,
m.
dress:
विवाहवेषः,
R.
vi. 10.
bad
m.
:
कुविवाहः,
M.
iii. 63.
after
celebrating the
m.
of his after-born sister:
अनुष्ठितानन्तरजाविवाहः,
R.
and making him the
m.
witness:
तमेव चाधाय विवाहसाक्ष्ये,
R.
(2)
उद्वाहः,
m.
time:
उद्वाहकालः,
Vas.
m.
-gift:
औद्वाहिकम्,
M.
(3) परिणयः,
recent
m.
:
नव-
परिणयः,
Ku.
vii. 95.
seeing this
m.
:
अनयोः
परिणयमवलोक्य,
N.
xvi. 130.
(4) उपय(या)मः
(rare)
(5) पाणिग्रहः, -णम्, दारपरिग्रहः,
etc.
(= taking a wife).
M.
-chamber:
कौतुकागारम्,
Ku.
M.
-string:
(1) मङ्गलसूत्रम्
(2) कौतुकम्,
R.
(3) कङ्कणम्,
Vi.
Raghuvira
English
English:
marriage
विवाह m.
wedlock परिणय
wedding विवाहोत्सव
अमरकोशः
Sanskrit
Word: विवाहः
Root: विवाह
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
vehicle
wedding
marriage
leading away
marriage with
taking a wife
particular wind
Shloka(s):
2|7|56|1 परिवित्तिस्तु तज्ज्यायान्विवाहोपयमौ समौ। (ब्रह्मवर्गः)
2|7|56|2 तथा परिणयोद्वाहोपयामाः पाणिपीडनम्॥ (ब्रह्मवर्गः)
Synonym(s):
2|7|56|1 विवाहः (विवाह) (पुं) vehicle, wedding, marriage, leading away, marriage with, taking a wife, particular wind
2|7|56|1 उपयमः (उपयम) (पुं) stay, support, marriage, marrying, appropriation, kindling a fire, taking possession of
2|7|56|2 परिणयः (परिणय) (पुं) marriage, leading round, leading the bride round the fire
2|7|56|2 उद्वाहः (उद्वाह) (पुं)
2|7|56|2 उपयामः (उपयाम) (पुं) ladle, marriage, marrying, particular vessel for ladling out
2|7|56|2 पाणिपीडनम् (पाणिपीडन) (नपुं)
Related word(s):
जातिः क्रिया
Word: मैथुनम्
Root: मैथुन
Gender: नपुं
Number: all
Meaning(s):
union
paired
mating
coupled
marriage
connection
copulation
sexual intercourse
connected by marriage
sexual intercourse or union
forming a pair or one of each sex
relating or belonging to copulation
Shloka(s):
2|7|57|1 व्यवायो ग्राम्यधर्मो मैथुनं निधुवनं रतम्। (ब्रह्मवर्गः)
Synonym(s):
2|7|57|1 व्यवायः (व्यवाय) (पुं) space, change, interval, covering, entering, obstacle, pervading, impediment, wantonness, copulation, penetration, intervention, disappearance, interposition, transmutation, lasciviousness, being separated by, sexual intercourse, separation by insertion
2|7|57|1 ग्राम्यधर्मः (ग्राम्यधर्म) (पुं) villager's duty, villager's right, sexual intercourse, satisfaction [sexual], rural lifestyle [rustic or simplistic lifestyle]
2|7|57|1 मैथुनम् (मैथुन) (नपुं) union, paired, mating, coupled, marriage, connection, copulation, sexual intercourse, connected by marriage, sexual intercourse or union, forming a pair or one of each sex, relating or belonging to copulation
2|7|57|1 निधुवनम् (निधुवन) (नपुं) play, sport, shaking, agitation, trembling, sexual intercourse
2|7|57|1 रतम् (रत) (नपुं) lust, loved, amused, pleased, beloved, pleasure, enjoyment, sex [act], gratified, sensuality, copulation, intent upon, sexual union, delighting in, private parts, sexual pleasure, enjoyment of love, sexual intercourse, fond or enamoured of, having sexual intercourse with, devoted or attached or addicted or disposed to
Related word(s):
जातिः क्रिया
Word: आदानम्
Root: आदानम्
Gender: undefined
Number: undefined
Meaning(s):
sum
help
root
oath
wife
grace
curse
house
force
abode
origin
favour
choice
taking
homage
family
getting
control
retinue
espousal
marrying
activity
claim on
dominion
assuming
marriage
property
totality
enclosing
accepting
household
reverence
attaining
selection
beginning
assistance
summing up
putting on
constraint
foundation
conception
possession
punishment
attendants
admittance
surrounding
relation to
acquisition
undertaking
imprecation
concern with
fencing round
comprehending
understanding
wrapping round
occupation with
gift or present
eclipse of the sun
seraglio of a prince
hospitable reception
form which precedes iti
rear or reserve of an army
laying hold of on all sides
commission or performance of
receiving or anything received
double mention of a word both before and after iti
Shloka(s):
3|3|238|2 पत्नीपरिजनादानमूलशापाः परिग्रहाः॥ (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
3|3|238|2 परिग्रहः (परिग्रह) (पुं) sum, help, root, oath, wife, grace, curse, house, force, abode, origin, favour, choice, taking, homage, family, getting, control, retinue, espousal, marrying, activity, claim on, dominion, assuming, marriage, property, totality, enclosing, accepting, household, reverence, attaining, selection, beginning, assistance, summing up, putting on, constraint, foundation, conception, possession, punishment, attendants, admittance, surrounding, relation to, acquisition, undertaking, imprecation, concern with, fencing round, comprehending, understanding, wrapping round, occupation with, gift or present, eclipse of the sun, seraglio of a prince, hospitable reception, form which precedes iti, rear or reserve of an army, laying hold of on all sides, commission or performance of, receiving or anything received, double mention of a word both before and after iti
Related word(s):
जातिः क्रिया
Word: रतम्
Root: रतम्
Gender: undefined
Number: undefined
Meaning(s):
union
paired
mating
coupled
marriage
connection
copulation
sexual intercourse
connected by marriage
sexual intercourse or union
forming a pair or one of each sex
relating or belonging to copulation
Shloka(s):
3|3|122|1 अकार्यगुह्ये कौपीनं मैथुनं सङ्गतौ रते। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
3|3|122|1 मैथुनम् (मैथुन) (नपुं) union, paired, mating, coupled, marriage, connection, copulation, sexual intercourse, connected by marriage, sexual intercourse or union, forming a pair or one of each sex, relating or belonging to copulation
Related word(s):
जातिः क्रिया