| YouTube Channel

free

 
Spoken Sanskrit
English
मुक्त - mukta -
adj.
 - free
निर्मुक्त - nirmukta -
adj.
 - freed
मुक्त - mukta - ppp. - freed
स्तम्भयति - stambhayati - verb - freeze [ computer ]
मुक्ति - mukti -
m.
 - freedom
स्वातन्य - svAtanya -
n.
 - freedom
निर्मुक्त - nirmukta -
adj.
 - setfree
अकर { कृ } - akara{kR} -
adj.
 - tax-free
निश्चलता - nizcalatA -
f.
 - freezing
निश्शुल्कतन्त्रांश - nizzulkatantrAMza -
m.
 - freeware [ computer ]
मुक्ततन्त्रांश - muktatantrAMza -
m.
 - freesoftware [ computer ]
भवतः समयावकाशः अस्ति वा? - bhavataHsamayAvakAzaHastivA? -
sent.
 - Areyoufree?
इदानीं भवतः समयावकाशः अस्ति वा? - idAnIMbhavataHsamayAvakAzaHastivA? -
sent.
 - Areyoufreenow?
करमुक्तं इति दृष्टवान् - karamuktaMitidRSTavAn -
sent.
 - Ijustsawthatitistax-free.
निःशुल्क - niHzulka -
adj.
 - free
अदिति - aditi -
adj.
 - free
स्वैरिन् - svairin -
adj.
 - free
अवश - avaza -
adj.
 - free
अनर्गल - anargala -
adj.
 - free
अनावृत - anAvRta -
adj.
 - free
अनर्गल - anargala -
adj.
 - free
अनर्गल - anargala -
adj.
 - licentious
अनर्गल - anargala -
adj.
 - without bars or checks
निःशुल्क - niHzulka -
adj.
 - free
स्वक्षत्र - svakSatra -
adj.
 - free
स्वक्षत्र - svakSatra -
adj.
 - possessing innate strength
स्वक्षत्र - svakSatra -
adj.
 - master of one's self
स्वक्षत्र - svakSatra -
adj.
 - innately strong
स्वक्षत्र - svakSatra -
adj.
 - independent
स्वक्षत्र - svakSatra -
adj.
 - self-powerful
स्ववश svavaza
adj.
 free
स्ववश svavaza
adj.
 self-controlled
स्ववश svavaza
adj.
 not at all master of one's self
स्ववश svavaza
adj.
 independent
स्ववश svavaza
adj.
 having control of one's self
स्ववश svavaza
adj.
 subject to one's self or to one's own will
Monier Williams
English
FREE,
a.
 (Set at liberty) मुक्तः -क्ता -क्तं, विमुक्तः -क्ता -क्तं, मोचितः -ता
-तं, विमोचितः -ता -तं, मोक्षितः -ता -तं, विमोक्षितः -ता -तं, निर्मुक्तः
-क्ता -क्त, विसृष्टः -ष्टा -ष्टं.
— (Not subject to the will of others)
स्वाधीनः -ना -नं, अनधीनः -ना -नं, अपराधीनः -ना -नं, अनायत्तः
-त्ता -त्तं, स्वतन्त्रः -न्त्रा -न्त्रं, आत्मतन्त्रः -न्त्रा -न्त्रं, विवशः -शा -शं,
स्वैरचारी -रिणी -रि (न्), स्वेच्छाचारी &c. , स्वच्छन्दः -न्दा -न्दं, अनुपाश्रयः
-या -यं, अभुजिष्यः -ष्या -ष्यं.
— (Unshackled) अबद्धः -द्धा -द्धं, निर्यन्त्रणः
-णा -णं, विशृङ्खलः -ला -लं, उच्छृङ्खलः -ला -लं. (Unrestrained)
अयतः -ता -तं, अनियतः -ता -तं, अवशः -शा -शं, निर्यन्त्रितः -ता -तं,
अयन्त्रितः -ता -तं, निरवग्रहः -हा -हं.
— (Unimpeded) निर्विघ्नः -घ्ना
-घ्नं, अविघ्नः -घ्ना -घ्नं -घ्नितः -ता -तं, अविरोधितः -ता -तं, निरवरोधः
-धा -धं, अविहतः -ता -तं, निष्प्रत्यूहः -हा -हं, असम्बाधः -धा -धं.
—
(Free in expenses) मुक्तहस्तः -स्ता -स्तं, त्यागशीलः -ला -लं.
—
(Not decorous) अमर्य्यादः -दा -दं, मर्य्यादातिक्रान्तः -न्ता -न्तं.
— (Gra-
-tuitous) मूल्यं विना दत्तः -त्ता -त्तं or लब्धः -ब्धा -ब्धं, अक्रीतः -ता -तं,
धर्म्मार्थकः -का -कं.
— (Open to all) सर्व्वसामान्यः -न्या -न्यं, सर्व्वसाधारणः
-णी -णं.
— (Free in speech) अयन्त्रितकथः -था -थं, अयतवाक्
m.
f.
n.
 (च्).
— (Free from, exempt) वर्ज्जितः -ता -तं, विवर्ज्जितः
-ता -तं, मुक्तः -क्ता -क्तं, रहितः -ता -तं, हीनः -ना -नं, शून्यः -न्या -न्यं,
विगतः -ता -तं, वीतः -ता -तं or expressed by निर or अ pre-
fixed
‘free from bias, ’ मुक्तसङ्गः -ङ्गा -ङ्गं, सङ्गवर्ज्जितः -ता -तं,
सङ्गहीनः -ना -नं
‘free from desire, ’ वीतकामः -मा -मं, विगत-
कामः -मा -मं
‘free from debt, ’ अनृणः -णा -णं, अनृणी -णिनी
-णि (न्), अवतीर्णर्णः -र्णा -र्णं
‘free from motive, ’ निष्कारणः
-णा -णं
‘free choice, ’ स्वेच्छा
‘free course, ’ प्रसरः.
To FREE, v.
a.
 (Set at liberty) मुच् (c. 6. मुञ्चति, मोक्तुं,
c.
 10. मोच-
यति -यितुं), विमुच्, निर्मुच्, मोक्ष् (c. 10. मोक्षयति -यितुं), विमोक्ष्,
विसृज् (c. 6. -सृजति -स्रष्टुं,
c.
 10. -सर्ज्जयति -यितुं), निस्तॄ in
caus.
(-तारयति -यितुं), त्रै (c. 1. त्रायते, त्रातुं).
— (Free from confinement)
बन्धनाद् मुच्.
— (From encumbrance) मुच्, विशुध् in
caus.
(-शोधयति -यितुं), विघ्नान् or भारम् अपनी (c. 1. -नयति -नेतुं) or
विनी or हृ (c. 1. हृरति, हर्त्तुं) or उद्धृ, निर्विघ्नीकृ, निष्कण्टकं -कां
-कं कृ, निष्प्रत्यूहीकृ.
— (From doubt) संशयम् अपनी.
— (From
blame) निर्दोषीकृ.
— (From taxes) अकरीकृ, निष्करीकृ.
Borooah
English
FREE (adj. ):
I At liberty:
(1) स्वाधीनः (ना,
नं),
he is
f.
 :
स्वाधीनोऽयम्,
K.
 ,
“f. town”:
*स्वाधीन-
नगरम्
(2) स्वतन्त्र (f. न्त्रा),
who being
f.
 sells
himself:
विक्रीणीते स्वतन्त्रः सन्नात्मानं यः,
N.
 s.
“f.
country”.
स्वतन्त्रराज्यम्। Ph.:
according to one's
f.
will:
स्वेच्छया
she should be made
f.
 :
सादासी कर्तव्या,
Kat.
 :
v.
 Slave
f.
 agency,
स्वच्छन्दता।
II
Liberated: मुक्तः (क्ता, क्तं), वि-, निर्-
मोक्षितः
(ता, तं), वि-।
III Unrestrained: निर्यन्त्रण
(f. णा)
अयन्त्रितः (ता, तं).
IV मुक्तहस्तः (स्ता,
स्तं).
V Not obstructed, open: मुक्तः (क्ता, क्तं).
VI Gratuitous:
expr.
 by विना मुल्येन।
VII
Unreserved: असंवृतः (ता, तं).
FREE (v. t.):
I To set free:
(1) मोक्षयति, वि-,
(मोक्ष्, c. 10.),
how to
f.
 a slave:
कथं दासस्य
मोक्षः,
Viv.
f.
 s from danger of life:
मोक्षयेत्
प्राणसंशयात्,
M.
p.
(2) मुञ्चति
or
मोचयति, वि-,
परि-, निर्-, (मुच्, c. 6. and 10.),
a debtor is
f.
 d
from slavery.....
ऋणी दास्याद्विमुच्यते,
Viv.
f.
 d
him thus bewailing:
इत्थममं विलपन्तममुञ्चत्,
N.
II
To clear:
q.v.
 : मोचयति, वि-, निर्-,
one who
f.
 s others from all doubts:
सर्बसंशयनिर्मोक्ता,
Mah.
ii. 39. 8.
III To
f.
 a lock: उन्मोचयति or
उन्मुञ्चति (?).
Carl
Sanskrit
उन्मुक्तः
Raghuvira
English
English:
 free
adj. 1.निःशुल्क, शुल्क-मुक्त (free of duty), निर्मूल्य, बिना
मूल्य
2.स्वतन्त्र
3.(opp. conditional) अप्रतिबन्ध
4.अव्यापृत, रिक्त
English:
 free
Related:
 Law
अबाध, अबद्ध, मुक्त (Const.), अनियन्त्रित (Const.)
English:
 free
Related:
 Botany
Bot. अलग्न, वियुक्त
English:
 free
vb. मुक्त करना
English:
 -free
-रहित
to have free access बिना रोक टोक के आ जा सकना
अमरकोशः
Sanskrit
Word: स्वतन्त्रः
Root: स्वतन्त्र
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ free
⇒ self-willed
⇒ independent
⇒ uncontrolled
⇒ self-dependent
⇒ absolute [independent]
Shloka(s):
3|1|15|2 ► स्वतन्त्रोऽपावृतः स्वैरी स्वच्छन्दो निरवग्रहः॥ (विशेष्यनिघ्नवर्गः)
Synonym(s):
➠ 3|1|15|2 ⇢ स्वतन्त्रः (स्वतन्त्र) (पुं) ⇒ free, self-willed, independent, uncontrolled, self-dependent, absolute [independent]
➠ 3|1|15|2 ⇢ (स्वतन्त्र) (स्त्री) ⇒ free, self-willed, independent, uncontrolled, self-dependent, absolute [independent]
➠ 3|1|15|2 ⇢ स्वतन्त्रम् (स्वतन्त्र) (नपुं) ⇒ free, self-willed, independent, uncontrolled, self-dependent, absolute [independent]
➠ 3|1|15|2 ⇢ अपावृतः (अपावृत) (पुं) ⇒ open, covered, laid open, self willed, unrestrained
➠ 3|1|15|2 ⇢ (अपावृत) (स्त्री) ⇒ open, covered, laid open, self willed, unrestrained
➠ 3|1|15|2 ⇢ अपावृतम् (अपावृत) (नपुं) ⇒ open, covered, laid open, self willed, unrestrained
➠ 3|1|15|2 ⇢ स्वैरी (स्वैरिन्) (पुं) ⇒ free, independent, unrestrained, insubordinate, going where one likes
➠ 3|1|15|2 ⇢ (स्वैरिन्) (स्त्री) ⇒ free, independent, unrestrained, insubordinate, going where one likes
➠ 3|1|15|2 ⇢ स्वैरि (स्वैरिन्) (नपुं) ⇒ free, independent, unrestrained, insubordinate, going where one likes
➠ 3|1|15|2 ⇢ स्वच्छन्दः (स्वच्छन्द) (पुं) ⇒ wild, arbitrary, free will, independent, spontaneous, uncontrolled, uncultivated, acting at pleasure, one's own or free will, following one's own will, one's own choice of fancy
➠ 3|1|15|2 ⇢ (स्वच्छन्द) (स्त्री) ⇒ wild, arbitrary, free will, independent, spontaneous, uncontrolled, uncultivated, acting at pleasure, one's own or free will, following one's own will, one's own choice of fancy
➠ 3|1|15|2 ⇢ स्वच्छन्दम् (स्वच्छन्द) (नपुं) ⇒ wild, arbitrary, free will, independent, spontaneous, uncontrolled, uncultivated, acting at pleasure, one's own or free will, following one's own will, one's own choice of fancy
➠ 3|1|15|2 ⇢ निरवग्रहः (निरवग्रह) (पुं) ⇒ free, headstrong, self-willed, independent, unrestrained
➠ 3|1|15|2 ⇢ (निरवग्रह) (स्त्री) ⇒ free, headstrong, self-willed, independent, unrestrained
➠ 3|1|15|2 ⇢ निरवग्रहम् (निरवग्रह) (नपुं) ⇒ free, headstrong, self-willed, independent, unrestrained
Related word(s):
जातिः ➡ मनुष्यः
Word: इच्छा
Root: इच्छा
Gender: undefined
Number: undefined
Meaning(s):
⇒ free
⇒ power
⇒ docile
⇒ control
⇒ willing
⇒ obedient
⇒ authority
⇒ submissive
⇒ licentious
⇒ controlling power
⇒ subject to or dependent on
Shloka(s):
3|2|8|1 ► ग्रहे ग्राहो वशः कान्तौ रक्ष्णस्त्राणे रणः क्वणे। (सङ्कीर्णवर्गः)
3|3|39|1 ► इष्टिर्यागेच्छयोः सृष्टं निश्चिते बहुनि त्रिषु। (नानार्थवर्गः)
3|3|138|2 ► इच्छामनोभवौ कामौ शक्त्युद्योगौ पराक्रमौ॥ (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 3|2|8|1 ⇢ वशः (वश) (पुं) ⇒ free, power, docile, control, willing, obedient, authority, submissive, licentious, controlling power, subject to or dependent on
➠ 3|2|8|1 ⇢ कान्तः (कान्त) (पुं) ⇒ moon, iron, dear, earth, liked, loved, lover, stone, spring, lovely, husband, desired, pleasing, agreeable, beautiful, kind of zruti, charming wife, anyone beloved, large cardamoms, kind of perfume, Indian Oak [Barringtonia acutangula - Bot.]
➠ 3|2|8|1 ⇢ (कान्त) (स्त्री) ⇒ moon, iron, dear, earth, liked, loved, lover, stone, spring, lovely, husband, desired, pleasing, agreeable, beautiful, kind of zruti, charming wife, anyone beloved, large cardamoms, kind of perfume, Indian Oak [Barringtonia acutangula - Bot.]
➠ 3|2|8|1 ⇢ कान्तम् (कान्त) (नपुं) ⇒ moon, iron, dear, earth, liked, loved, lover, stone, spring, lovely, husband, desired, pleasing, agreeable, beautiful, kind of zruti, charming wife, anyone beloved, large cardamoms, kind of perfume, Indian Oak [Barringtonia acutangula - Bot.]
➠ 3|3|39|1 ⇢ इष्टिः (इष्टि) (स्त्री) ⇒ wish, hurry, order, desire, fruits, seeking, impulse, request, despatch, invitation, desideratum, going after, sacrificing, desired rule, acceleration, any desired object, endeavouring to obtain, name applied to the statement of grammarians who are considered as authoritative
➠ 3|3|138|2 ⇢ कामः (काम) (पुं) ⇒ will, wish, desire, wishing, desiring, pleasure, enjoyment, affection, desire for, kind of bean, longing after, name of viSNu, name of baladeva, stake in gambling, species of mango tree, love [erotic, sexual], longing [erotic, sexual], particular form of temple, Love or Desire personified, especially sexual love or sensuality
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ बुभुक्षा
जातिः ➡ मानसिकभावः