Try संस्कृतवाहिनी (A word everyday) | YouTube Channel

Food - Ingredients (भोजनोपस्कराः)

1  

Aata, Flour

Aata, Flour

Aata, Flour

Aata, Flour
चूर्णम्
Root(
चूर्ण
- n)
Refचूर्णम्
Usage
चूर्णं रोटिकायाः निर्माणाय आवश्यकम्।
Aata is essential for making roti.
2  

Arhar Dal; Toor Dal

Arhar Dal; Toor Dal

Arhar Dal; Toor Dal

Arhar Dal; Toor Dal
आढ़की
Root(
आढ़की
- f)
Refआढ़की
Usage
आढ़कीदालः आरोग्याय हितकरः अस्ति।
Arhar dal is beneficial for health.
3  

Bajra

Bajra

Bajra

Bajra
प्रियङ्गुः
Root(
प्रियङ्गु
- m)
Refप्रियंगुःप्रियङ्गुःप्रियङ्गु
Usage
प्रियङ्गुः पौष्टिकं धान्यम् अस्ति।
Bajra is a nutritious grain.
4  

Barley

Barley

Barley

Barley
यवः
Root(
यव
- m)
Refयव
Usage
यवस्य काञ्जिकम् ज्वरसमये दीयते।
Barely gruel is given during fever.
5  

Bay Leaf

Bay Leaf

Bay Leaf

Bay Leaf
तमालपत्रम्
Root(
तमालपत्र
- n)
Refतमालपत्रतमालपत्त्रcinnamon leaf
Usage
भोजनात् पूर्वं तमालपत्रं बहिः निष्कासयतु।
Take out the bay leaf before eating.
6  

Bengal Gram, Chick Pea

Bengal Gram, Chick Pea

Bengal Gram, Chick Pea

Bengal Gram, Chick Pea
चणकः
Root(
चणक
- m)
Refचणक
Usage
पूरिकया सह चणकव्यञ्जनं स्वादु।
Poori with chana is tasty.
7  

Besan

Besan

Besan

Besan
चणकचूर्णम्
Root(
चणकचूर्ण
- n)
Refचणकचूर्णम्
Usage
चणकचूर्णम् लड्डूनां निर्माणे उपयोगि भवति।
Besan is useful in making laddus.
8  

Black Millet, Barnyard millet, Sama

Black Millet, Barnyard millet, Sama

Black Millet, Barnyard millet, Sama

Black Millet, Barnyard millet, Sama
श्यामाकः
Root(
श्यामाक
- m)
Refश्यामाक
Usage
प्रातः कृपया श्यामाकेन निर्मितम् ओदनं खादतु।
Please eat black millet porridge in the morning.
9  

Black Mustard Seeds

Black Mustard Seeds

Black Mustard Seeds

Black Mustard Seeds
राजिका
Root(
राजिका
- f)
Refराजिकाmustard
Usage
राजिका क्षारा।
Mustard is pungent.
10  

Black Pepper

Black Pepper

Black Pepper

Black Pepper
कृष्णमरिचम्
Root(
कृष्णमरिच
- n)
Refमरिचpepper
Usage
ईषत् कृष्णमरिचं परिवेषयतु।
Serve a little (black) pepper.
11  

Black Sesame Seed

Black Sesame Seed

Black Sesame Seed

Black Sesame Seed
कृष्णतिलम्
Root(
कृष्णतिल
- n)
Refकृष्णतिलsesameblack sesamum
Usage
कृष्णतिलानां तैलं भर्जनाय साधु।
Sesame oil is good for frying.
12  

Butter

Butter

Butter

Butter
13  

Cardamom, Elaichi

Cardamom, Elaichi

Cardamom, Elaichi

Cardamom, Elaichi
एला
Root(
एला
- f)
Refएलाcardamom
Usage
एलया सहितं सुगन्धं पायसं सिद्धम्।
Fragrant Payasam with cinnamom is ready.
14  

Cashew Nut

Cashew Nut

Cashew Nut

Cashew Nut
भल्लातक: / भल्लातकी / भल्लातकम्
Root(
भल्लातक / भल्लातकी / भल्लातक
- mfn)
Refभल्लातक
Usage
वृक्षे भल्लातका: सन्ति।
Cashew nuts are there in the tree.
15  

Chilli

Chilli

Chilli

Chilli
मरीचिका
Root(
मरीचिका
- f)
Refमरीचिका
Usage
मरीचिका शुकाय रोचते।
Parrots like chilli.
16  

Cinnamon

Cinnamon

Cinnamon

Cinnamon
भृगम्
Root(
भृग
- n)
Refcinnamon
Usage
भृगं वृक्षेभ्यः निर्मितं भोजनवासितम्।
Cinnamon is a spice made from trees.
17  

Clove

Clove

Clove

Clove
लवङ्गम्
Root(
लवङ्ग
- n)
Refलवङ्गclove
Usage
लवङ्गं दन्तस्वास्थ्याय हितम्।
Clove is good for dental health.
18  

Coffee Powder

Coffee Powder

Coffee Powder

Coffee Powder
काफीचूर्णम्
Root(
काफीचूर्ण
- n)
Usage
काफीचूर्णस्य वर्ण: कपीश: अस्ति।
The coffee powder's color is brown.
19  

Coriander Seeds, Dhania

Coriander Seeds, Dhania

Coriander Seeds, Dhania

Coriander Seeds, Dhania
धन्याकम्
Root(
धन्याक
- n)
Refधन्याकcoriander
Usage
धन्याकानि सुगन्धभोजनाय प्रयुज्यन्ते।
Coriander seeds are used for fragrant food.
20  

Cow Peas

Cow Peas

Cow Peas

Cow Peas
राजमाषः
Root(
राजमाष
- m)
Refराजमाष
Usage
राजमाषे कृष्णवर्णः बिन्दुः दृश्यते।
Black dot is seen in cow peas.
21  

Cumin Seeds, Jeera

Cumin Seeds, Jeera

Cumin Seeds, Jeera

Cumin Seeds, Jeera
जीरकम्
Root(
जीरक
- n)
Refजीरकcumin
Usage
जीरकस्य क्वथितं जलं जलजीरापेयम्।
Boiled water with cumiin seeds is the Jaljeera drink.
22  

Curry Leaf

Curry Leaf

Curry Leaf

Curry Leaf
कृष्णनिम्बम्
Root(
कृष्णनिम्ब
- n)
Usage
कृष्णकेशप्राप्त्यर्थं कृष्णनिम्बम् उपयुज्यते।
Curry leaf is used to get black hair.
23  

Dry Ginger

Dry Ginger

Dry Ginger

Dry Ginger
शुण्ठी
Root(
शुण्ठी
- f)
Refशुण्ठीdry ginger
Usage
शिरोवेदनानिवारणाय शुण्ठीयुक्तं चायम् उपकरोति।
Ginger tea helps to relive headache.
24  

Egg

Egg

Egg

Egg
अण्डम्
Root(
अण्ड
- n)
Refअण्ड
Usage
अण्डे शक्ति अस्ति।
Egg has energy.
25  

Fennel Seed, Somph

Fennel Seed, Somph

Fennel Seed, Somph

Fennel Seed, Somph
मधुरिका
Root(
मधुरिका
- f)
Refमधुरिकाfennel
Usage
सुश्वासाय जीर्णाय भोजनान्ते मधुरिकाः भक्ष।
For good breath and digestion, eat fennel seeds at the end of meal.
26  

Fennel, Indian Millet

Fennel, Indian Millet

Fennel, Indian Millet

Fennel, Indian Millet
चीनाकः
Root(
चीनाक
- m)
Refचीनाक
Usage
उत्तरभारतीयखाद्यपदार्थेषु चीनाकाः उपयुज्यन्ते।
Fennels are used in north indian dishes.
27  

Fenugreek, Methi Seeds

Fenugreek, Methi Seeds

Fenugreek, Methi Seeds

Fenugreek, Methi Seeds
मेथिका
Root(
मेथिका
- f)
Refमेथिकाfenugreek
Usage
मेथिका स्त्रीस्वास्थ्याय हितकरी।
Fenugreek is good for women’s health.
RelatedVegetables
दीपनी
Root(
दीपनी
- f)
Refदीपनी
Usage
जननी दीपन्या: रोटिका पचति
Mother is cooking fenugreek chapati.
RelatedVegetables
28  

Flat Bean

Flat Bean

Flat Bean

Flat Bean
निष्पावः
Root(
निष्पाव
- m)
Refनिष्पाव
Usage
किञ्चित् निष्पावस्य व्यञ्जनं परिवेषयतु।
Please serve some flat bean curry.
29  

Food

Food

Food

Food
अन्नम्
Root(
अन्न
- n)
Refअन्न
Usage
अन्नम् जीवनस्य आधारः अस्ति।
Food is the foundation of life.
30  

Fruit

Fruit

Fruit

Fruit
फलम्
Root(
फल
- n)
Refफलfruit
Usage
बालकः फलं खादति।
Boy eats fruit.
31  

Grain, Rice

Grain, Rice

Grain, Rice

Grain, Rice
व्रीहिः
Root(
व्रीहि
- m)
Refव्रीहि
Usage
व्रीहयः आरोग्याय हिताः सन्ति।
Grains are good for health.
32  

Grated Coconut

Grated Coconut

Grated Coconut

Grated Coconut
नारिकेलचूर्णम्
Root(
नारिकेलचूर्ण
- n)
Usage
शर्करायुक्तं नारिकेलचूर्णम् अतीवस्वादु।
Sugar mixed grated coconut it very tasty.
33  

Green Gram, Moong

Green Gram, Moong

Green Gram, Moong

Green Gram, Moong
मुद्गः
Root(
मुद्ग
- m)
Refमुद्ग
Usage
मुद्गस्य वर्णः हरितः।
Color of green gram is green.
34  

Groud Nut, Round Pea, Green Pea

Groud Nut, Round Pea, Green Pea

Groud Nut, Round Pea, Green Pea

Groud Nut, Round Pea, Green Pea
कलायः
Root(
कलाय
- m)
Refकलाय
Usage
कलायस्य पिष्टकं बहु स्वादु।
Groundnut balls are very tasty.
35  

Herb

Herb

Herb

Herb
ओषधिः
Root(
ओषधि
- f)
Refओषधि
Usage
ओषधयः पाकाय भवति।
Herbs are used in cooking.
36  

Honey

Honey

Honey

Honey
मधु
Root(
मधु
- n)
Refमधुhoney
Usage
मधुकरः पुष्पेभ्यः मधु सङ्गृह्णाति
Honeybee collects honey from flowers.
मकरन्दः
Root(
मकरन्द
- m)
Refमकरन्द
Usage
मकरन्दं सञ्चिनोति मधुमक्षिका।
Honey bee collects the honey.
37  

Horse Gram

Horse Gram

Horse Gram

Horse Gram
कुलत्थः
Root(
कुलत्थ
- m)
Refकुलत्थ
Usage
भोः।
सायं किञ्चित् कुलत्थं क्रीणातु।
Sir Buy some horsegram in the evening.
38  

Ingredient, Spice

Ingredient, Spice

Ingredient, Spice

Ingredient, Spice
उपस्करः
Root(
उपस्कर
- m)
Refउपस्करingredient
Usage
के उपस्कराः क्रेतव्याः।
Which ingredients are to be bought.
39  

Jaggary

Jaggary

Jaggary

Jaggary
गुडम्
Root(
गुड
- n)
Refगुडम्; Jaggary
Usage
सा पाके अधिकतया गुडं उपयुज्यते।
She mostly uses jaggary while cooking.
40  

Jawar

Jawar

Jawar

Jawar
यावनालः
Root(
यावनाल
- m)
Refयावनाल
Usage
यावनालस्य रोटिका रुचिकरी।
Jawar roti is tasty.
41  

Khesaari, Cicer Arietinum

Khesaari, Cicer Arietinum

Khesaari, Cicer Arietinum

Khesaari, Cicer Arietinum
त्रिपुटः
Root(
त्रिपुट
- m)
Refत्रिपुट
Usage
त्रिपुटस्य वर्णः पिड़्गलः।
The color of Khesaari is brown.
42  

Kidney Bean

Kidney Bean

Kidney Bean

Kidney Bean
मकुष्टकः
Root(
मकुष्टक
- m)
Refमकुष्टक
Usage
मकुष्टकस्य वर्णः श्वेतः।
The color of kidney bean is white.
43  

Lentil, Ervum Hirsutum, Cicer
Lens

Lentil, Ervum Hirsutum, Cicer 
Lens

Lentil, Ervum Hirsutum, Cicer
Lens

Lentil, Ervum Hirsutum, Cicer 
Lens
मसुरः
Root(
मसुर
- m)
Refमसुर
Usage
अद्य प्रातराशे मसुरस्य सूपः आसीत्।
Lentil soup was there in today’s breakfast.
44  

Linseed, Flax

Linseed, Flax

Linseed, Flax

Linseed, Flax
अतसी
Root(
अतसी
- f)
Refअतसी
Usage
अतस्याः तैलं भवति।
Oil is made from flax.
45  

Lobia

Lobia

Lobia

Lobia
वनमु्द्गः
Root(
वनमु्द्ग
- m)
Refवनमु्द्गः
Usage
मह्यं वनमुद्गः रोचते।
I don't like Lobia.
46  

Maize

Maize

Maize

Maize
मकायः
Root(
मकाय
- m)
Usage
तस्मै मकायः रोचते।
He likes corn.
47  

Masoor Dal

Masoor Dal

Masoor Dal

Masoor Dal
मसूरः
Root(
मसूर
- m)
Refमसूरः
Usage
मसूरदालः शीघ्रं पक्वं भवति।
Masoor dal is cooked quickly.
48  

Meat

Meat

Meat

Meat
मांसम्
Root(
मांस
- n)
Refमांस
Usage
मांसम् लघुखण्डशः कर्तयतु।
Cut the meat in to small pieces.
49  

Milk

Milk

Milk

Milk
क्षीरम्
Root(
क्षीर
- n)
Refक्षीरmilk
Usage
शिशुः क्षीरम् इच्छति।
Baby wants milk.
50  

Mustard

Mustard

Mustard

Mustard
सर्षपः
Root(
सर्षप
- m)
Refसर्षप
Usage
उष्णतैले सर्षपः विदीर्यते।
Mustard splits in hot oil.
51  

Nutmeg

Nutmeg

Nutmeg

Nutmeg
जातीफल
Root(
जातीफल
- n)
Refजातीफलnutmeg
Usage
जातीफलेन वेदना न्यूनीभवति।
Nutmeg reduces pain.
52  

Oil

Oil

Oil

Oil
तैलम्
Root(
तैल
- n)
Refतैलoil
Usage
भर्जनाय तैलम् आवश्यकम्।
Oil is needed for frying.
53  

Paneer

Paneer

Paneer

Paneer
किलाटः
Root(
किलाट
- m)
Refकिलाटpaneer
Usage
किलाटः क्षीरात् कल्पते।
Paneer is made from milk.
54  

Panic Seed, Italian Millet

Panic Seed, Italian Millet

Panic Seed, Italian Millet

Panic Seed, Italian Millet
कङ्गुः
Root(
कङ्गु
- f)
Refकङ्गु
Usage
कङ्ग्वा सूपः उपाह्रियते।
Soup is prepared from millet.
55  

Paspalum Kora (Poor Dish), Kodo Millet

Paspalum Kora (Poor Dish), Kodo Millet

Paspalum Kora (Poor Dish), Kodo Millet

Paspalum Kora (Poor Dish), Kodo Millet
कोद्रवम्
Root(
कोद्रव
- n)
Refकोद्रव
Usage
निर्धनः कोद्रवखाद्यं खादति।
Poor eats food made up with Paspalum.
56  

Pigeon Pea, Red Gram

Pigeon Pea, Red Gram

Pigeon Pea, Red Gram

Pigeon Pea, Red Gram
आढकी
Root(
आढकी
- f)
Refआढकी
Usage
आढकी अस्ति वा? Is red gram available?
57  

Poppy Seed

Poppy Seed

Poppy Seed

Poppy Seed
खसबीजम्
Root(
खसबीज
- n)
Refखसबीजpoppy
Usage
खसबीजानि अत्यन्तं लघूनि।
Poppy seeds are extremely small.
58  

Powder

Powder

Powder

Powder
चूर्णम्
Root(
चूर्ण
- n)
Refचूर्णम्
Usage
पत्नी चुर्णेन पात्राणि क्षालयति।
Wife washes pots with powder.
59  

Pulse, Dal

Pulse, Dal

Pulse, Dal

Pulse, Dal
द्विदलम्
Root(
द्विदल
- n)
Refद्विदल
Usage
द्विदलम् उष्णे जले पक्वं भवति।
Dal gets cooked in hot water.
60  

Ragi Grain

Ragi Grain

Ragi Grain

Ragi Grain
कोद्रवकबलम्
Root(
कोद्रवकबल
- n)
Usage
कोद्रवकबले आरोग्यवर्धकतत्वानि सन्ति।
In ragi grain immunity boosting nutrients are there.
61  

Red Chilli

Red Chilli

Red Chilli

Red Chilli
रक्तमरीचिका
Root(
रक्तमरीचिका
- f)
Refरक्तमरीचम्chilli
Usage
रक्तमरीचिका पाके प्रयुज्यते।
Red chilly is used in cooking.
62  

Red Chilli Powder

Red Chilli Powder

Red Chilli Powder

Red Chilli Powder
रक्तमरीचिकाचूर्णम्
Root(
रक्तमरीचिकाचूर्ण
- n)
Refरक्तमरिचचूर्णम्chilli
Usage
रक्तमरीचिकाचूर्णं कटु भवति।
Red chilly powder is spicy.
63  

Rice

Rice

Rice

Rice
तण्डुलः
Root(
तण्डुल
- m)
Refतण्डुल
Usage
माता तण्डुलं पचति।
Mother cooks rice.
RelatedPlaces - Temple
शालि
Root(
शालि
- n)
Refशालि
Usage
शालिभोजनं लभ्यते वा? Is rice food available?
64  

Rice (Basmati)

Rice (Basmati)

Rice (Basmati)

Rice (Basmati)
अणुः
Root(
अणु
- m)
Refअणुः
Usage
अणुः सुगन्धितः तण्डुलः अस्ति।
Basmati rice is fragrant rice.
65  

Rice (Wild)

Rice (Wild)

Rice (Wild)

Rice (Wild)
नीवारः
Root(
नीवार
- m)
Refनीवार
Usage
आपणे नीवारः अस्ति वा? Is wild rice available in shop?
66  

Saffron

Saffron

Saffron

Saffron
केसरः
Root(
केसर
- m)
Refकेसरsaffron
Usage
केसरः महार्घः।
Saffron is very expensive.
67  

Salt

Salt

Salt

Salt
लवणम्
Root(
लवण
- n)
Refलवणsalt
Usage
समुद्रस्य जलं लवणयुक्तम्।
Sea water is salty.
68  

Spice

Spice

Spice

Spice
विदंश:
Root(
विदंश
- m)
Refविदंश
Usage
विपण्याम् बहवः विदंशा: लभ्यन्ते।
There are many spices are available in the market.
69  

Spreading Flour

Spreading Flour

Spreading Flour

Spreading Flour
परिस्तरणम्
Root(
परिस्तरण
- n)
Refपरिस्तरण
Usage
पिण्डस्य लसनं परित्रातुं परिस्तरणम् उपयुज्यते।
To prevent the dough from sticking, spreading flour is used.
70  

Star anise

Star anise

Star anise

Star anise
जातिपत्री
Root(
जातिपत्री
- f)
Refजातिपत्रीanise
Usage
जातीपत्री तारा इव दृश्यते।
Star anise seed looks like a star.
71  

Sugar

Sugar

Sugar

Sugar
शर्करा
Root(
शर्करा
- f)
Refशर्कराsugar
Usage
इक्षुकण्डात् शर्करा उद्भवति।
Sugar is from sugarcane.
शर्करा
Root(
शर्करा
- f)
Refशर्करा
Usage
मां किञ्चित् शर्करा ददातु।
Give me little sugar.
72  

Sugar (White)

Sugar (White)

Sugar (White)

Sugar (White)
सिताशर्करा
Root(
सिताशर्करा
- f)
Refसिताशर्करा
Usage
सिताशर्करायाः वर्ण: श्वेत:।
The color of Sugar is white.
73  

Sugarcane Seed

Sugarcane Seed

Sugarcane Seed

Sugarcane Seed
चारुकः
Root(
चारुक
- m)
Refचारुक
Usage
क्षेत्रे चारुकाः उप्ताः।
Sugarcane seeds are sown in the field.
74  

Tea Powder

Tea Powder

Tea Powder

Tea Powder
चायचूर्णम्
Root(
चायचूर्ण
- n)
Usage
चायचूर्णं कुत्र अस्ति? Where is the tea powder?
75  

Turmeric Powder

Turmeric Powder

Turmeric Powder

Turmeric Powder
हरिद्राचूर्णम्
Root(
हरिद्राचूर्ण
- n)
Refहरिद्राचूर्णम्turmeric
Usage
हरिद्राचूर्णेन गणेशम् अर्चयामि।
I worship Ganesha with turmeric powder.
76  

Urad Dal, Black Gram

Urad Dal, Black Gram

Urad Dal, Black Gram

Urad Dal, Black Gram
माषः
Root(
माष
- m)
Refमाष
Usage
माषस्य वर्णः कृष्णः।
Color of black gram is black.
77  

Vegetable

Vegetable

Vegetable

Vegetable
शाकम्
Root(
शाक
- n)
Refशाक
Usage
शाकानि कुत्र लभ्यन्ते? Where are the vegetables available?
RelatedVegetables
78  

Vermicelli

Vermicelli

Vermicelli

Vermicelli
सूत्रीका
Root(
सूत्रीका
- f)
Refसूत्रीका
Usage
सूत्रीकापायसं सर्वे इच्छन्ति।
Everyone like vermicelli payasam.
79  

Water

Water

Water

Water
जलम्
Root(
जल
- n)
Refजलwater
Usage
बालकः जलं पिबति।
Boy drinks water.
80  

Wheat

Wheat

Wheat

Wheat
गोधूमः
Root(
गोधूम
- m)
Refगोधूम
Usage
गोधूमः पुष्टिकरः आहारः अस्ति।
Wheat is a healthy food.