Shabda Sagara

நித³ர்ஸ²ந
n. (-நம்ʼ)
1. An example or illustration.
2. Injunction, precept.
3. Tenour, purport.
4. Authority, text.
5. A sign.
6. A scheme.
7. View.
8. Evidence.
E. நி fully or certainly, த³ர்ஸ²ந showing, or நி + த்³ருʼஸ² ல்யுட் |

Capeller Eng

நித³ர்ஸ²ந f. ஈ pointing at, proclaiming, teaching (—°). f. ஆ a cert. comparison ((rh.));
n. pointing or looking at, evidence, example, symptom, omen, °நார்த²ம் for instance.

Yates

நி-த³ர்ஸ²ந (நம்ʼ) 1.
n. An example, pattern; precept; text.

Wilson

நித³ர்ஸ²ந
n. (-நம்ʼ)
1 An example or illustration.
2 Injunction, precept.
3 Tenour, purport.
4 Authority, text.
E. நி fully or certainly, த³ர்ஸ²ந showing.

Apte

நித³ர்ஸ²ந [nidarśana], a.

Pointing, showing.

Proclaiming, declaring announcing.

Teaching.

நம் View, insight, looking into, sight, vision; ஸு²த்³தா⁴த்மா ப்³ராஹ்மணோ ராத்ரௌ நித³ர்ஸ²நமபஸ்²யத Mb.12.217.14.

Pointing to, showing.

Proof, evidence; ப³லிநா ஸஹ யோத்³த⁴வ்யமிதி நாஸ்தி நித³ர்ஸ²நம் Pt.3.23.

An instance, example, illustration; நநு ப்ரபு⁴ரேவ நித³ர்ஸ²நம் Ś.2; நித³ர்ஸ²நஸாராணாம்ʼ லகு⁴ர்ப³ஹுத்ருʼணம்ʼ நர​: Śi.2.5; R.8.45; ஜநகஸ்ய ந்ருʼபேந்த்³ரஸ்ய தபஸ​: ஸந்நித³ர்ஸ²நம் Pratimā 4.14.

Injunction.

Authority, text.

A scheme, system.

A precept, scriptural authority, an injunction.

The third member of an Indian syllogism (usually called உதா³ஹரண q. v.). -நா A figure of speech (in Rhetoric) thus defined: நித³ர்ஸ²நா | அப⁴வந்வஸ்துஸம்ʼப³ந்த⁴ உபமாபரிகல்பக​: K. P.1; e. g. R.1.2.

Monier Williams Cologne

நி-°த³ர்ஸ²ந mf(ஈ)n. pointing to, showing, indicating, announcing, proclaiming, teaching, Hariv.; BhP.

suiting, pleasing (ஸர்வ-லோக-நித்³°; v.l. °க-நித³ர்ஸி²ந் and -வித³ர்ஸி²ந்), R. ii, 108, 18

நி-°த³ர்ஸ²ந n. seeing, view, appearance, sight, vision (cf. ஸ்வப்ந-நித்³°), MBh.; Suśr. &c.

pointing to, showing, indicating, Mn.; MBh.

proof, evidence, Pañc.

நி-°த³ர்ஸ²ந n. instance, example, illustration, ŚrS.; Mn.; MBh.; Kāv. &c. (-த்வ n., Naiṣ.; °nArTam ind. for instance, MBh.)

நி-°த³ர்ஸ²ந n. refutation of a stated argument, Sāh.

N. of the third member of a complete syllogism (= உதா³ஹரண), MW.

நி-°த³ர்ஸ²ந n. a prognostic, sign, mark, omen, MBh.; Hariv.; Suśr. (ifc. f(ஆ). , showing, betraying, R.)

நி-°த³ர்ஸ²ந n. a scheme, system, Suśr.

injunction, precept, ordinance, authority, text, W.

Spoken Sanskrit

நித³ர்ஸ²ந nidarzana n. paradigm   [ computer ]
ரூட⁴சிந்தந rUDhacintana n. paradigm   [ computer ]
நாயக nAyaka m. paradigm or example
ஸ²ப்³த³ரூபப்ரகாஸி²கா zabdarUpaprakAzikA f. collection of paradigms of declension
ஸ²ப்³தா³வலி zabdAvali f. collection of paradigms of declension
ஸ²ப்³த³பாட² zabdapATha m. collection of paradigms of declension

நித³ர்ஸ²ந nidarzana adj. announcing
ஸ²ம்ʼஸிந் zaMsin adj. announcing
ஆவேத³க Avedaka adj. announcing
ஆவேதி³ந் Avedin adj. announcing
ஆஸ²ம்ʼஸிந் AzaMsin adj. announcing
நிவேத³ந nivedana adj. announcing
விஜ்ஞாபிந் vijJApin adj. announcing
வேத³க vedaka adj. announcing
வேதி³ந் vedin adj. announcing
ஸ²ம்ʼஸிவஸ் zaMsivas adj. announcing
ஸம்ப்ரகாஸ²க samprakAzaka adj. announcing
நித³ர்ஸ²க nidarzaka adj. announcing
வேத³ந vedana adj. announcing
ஆதி³ஸ்² Adiz ind. announcing
ஆதி³ஸ்²ய Adizya ind. announcing
ப்ரகீர்தண prakIrtaNa m. announcing
ஆவேத³ந Avedana n. announcing
பரிகீர்தந parikIrtana n. announcing
ப்ரகத²ந prakathana n. announcing
ப்ரதா³ந pradAna n. announcing
விக்²யாபந vikhyApana n. announcing
ஸ்²ராவண zrAvaNa n. announcing
விநிவேத³ந vinivedana n. act of announcing
தூ³ர ஆதி³ஸ்² dUra Adiz adj. announcing far and wide
ப்ரியாக்²ய priyAkhya adj. announcing good tidings
நாமாதே³ஸ²ம் nAmAdezam ind. by announcing one(அ)s name
ப்ரியாக்²யாயிந் priyAkhyAyin m. teller announcing good news
ஸுஸ²ம்ʼஸிந் suzaMsin adj. announcing or wishing good things
விநிபாதஸ²ம்ʼஸிந் vinipAtazaMsin adj. announcing misfortune or destruction
உத்³கோ⁴ஷ udghoSa m. act of announcing or proclaiming aloud

நித³ர்ஸ²ந nidarzana n. prognostic
ஸ²ம்ʼஸதி { ஸ²ம்ʼஸ் } zaMsati { zaMs } verb prognosticate
ஸ²குந zakuna n. omen or prognostic
நைமித்த naimitta m. interpreter of prognostics
வைஜயந்தீ vaijayantI f. kind of garland prognosticating victory
பல்லீபதந pallIpatana n. prognostication by observing the falling of house-lizards

நித³ர்ஸ²ந nidarzana n. example
உதா³ஹரண udAharaNa n. example
விசாரணா vicAraNA f. examination
பரீக்ஷா parIkSA f. examination
விமர்ஸ² vimarza m. examination
மர்ஸ²ந marzana n. examination
விமர்ஸ²ந vimarzana n. examination
ப²லிதாம்ʼஸ² phalitAMza m. examination result
பரீக்ஷா கத²ம்ʼ ஆஸீத்? parIkSA kathaM AsIt? sent. How was the exam.?
பரீக்ஷார்த²ம் பட² parIkSArtham paTha sent. learn for the examination!
பரீக்ஷா அக்³ரே க³தா parIkSA agre gatA sent. The examination is postponed.
வேலாபத்ரிகா ஆக³தா வா? velApatrikA AgatA vA? sent. Has the examination time table come?
பரீக்ஷாரம்ப⁴​: கதா³ இதி ஜ்ஞாத​: வா? parIkSArambhaH kadA iti jJAtaH vA? sent. Do you know when is the examination going to begin?
ஏவம்ʼ சேத் பரீக்ஷாயாம்ʼ கிம்ʼ கரோதி? evaM cet parIkSAyAM kiM karoti? sent. At this rate how are you going to face examination?
பரீக்ஷா கதா³ இதி ஸ்மரதி கில? parIkSA kadA iti smarati kila? sent. You remember when your examination commences, don(அ)t you?
யதி³ ப⁴வாந் ந பட²தி தர்ஹி பரீக்ஷாயாம் உத்தீர்ண​: நோ ப⁴வதி yadi bhavAn na paThati tarhi parIkSAyAm uttIrNaH no bhavati sent. If you dont study then you will not pass the examination
ப்ரஸ்²நேஷு விகல்ப​: ஏவ நாஸீத் prazneSu vikalpaH eva nAsIt sent. Among the questions [in the examination], there was no option to choose at all.  [ i.e., all had to be answered ]
உதா³ஹ்ருʼதி udAhRti f. example
த்³ருʼஷ்டாந்த dRSTAnta m. example
உத்³தே³ஸ²க uddezaka m. example

Spoken Sanskrit

நித³ர்ஸ²நnidarzanan.example
உதா³ஹரணudAharaNan.example
உதா³ஹ்ருʼதி udAhRtif.example
த்³ருʼஷ்டாந்த dRSTAntam.example
உத்³தே³ஸ²க uddezakam.example
உபோத்³கா⁴த upodghAtam.example
ப்ரதே³ஸ² pradezam.example
ப்ரயோக³ prayogam.example
ப்ரத³ர்ஸ²ந pradarzanan.example
லக்ஷ்ய lakSyan.example
தத்³யதா² tadyathA for example
த்³ருʼஷ்டாந்ததஸ் dRSTAntatasindecl. for example
த்³ருʼஷ்டாந்தரூபேந dRSTAntarUpenaindecl. instr. for example
ததா² ஹி tathA hiphrase for example
உதா³ஹராணி வ்யாக³ரதி { வ்யா- ஹ்ருʼ } udAharANi vyAgarati { vyA- hR }verb 1 state examples
அபூர்வ apUrvaadj. without example
ப்ரதித்³ருʼஷ்டாந்த pratidRSTAntam. counter example
த்³ருʼஷ்டாந்தஸ²தக dRSTAntazatakan. hundred examples
நாயக nAyakam. paradigm or example
த்³ருʼஷ்டாந்தயதி { த்³ருʼஷ்டாந்தய } dRSTAntayati { dRSTAntaya }verb offer as an example

நித³ர்ஸ²நnidarzanan.instance
நித³ர்ஸ²நnidarzanan.protest
நித³ர்ஸ²நnidarzanan.example
நித³ர்ஸ²நnidarzanan.paradigm  [ computer ]
நித³ர்ஸ²நnidarzanan.illustration
நித³ர்ஸ²நnidarzanaadj. announcing
நித³ர்ஸ²நnidarzanaadj. proclaiming
நித³ர்ஸ²நnidarzanaadj. teaching
நித³ர்ஸ²நnidarzanaadj. pointing to
நித³ர்ஸ²நnidarzanaadj. suiting
நித³ர்ஸ²நnidarzanaadj. pleasing
நித³ர்ஸ²நnidarzanaadj. indicating
நித³ர்ஸ²நnidarzanan. mark
நித³ர்ஸ²நnidarzanan. text
நித³ர்ஸ²நnidarzanan. prognostic
நித³ர்ஸ²நnidarzanan. image
நித³ர்ஸ²நnidarzanan. sight
நித³ர்ஸ²நnidarzanan. omen
நித³ர்ஸ²நnidarzanan. view
நித³ர்ஸ²நnidarzanan. proof
நித³ர்ஸ²நnidarzanan. authority
நித³ர்ஸ²நnidarzanan. indication
நித³ர்ஸ²நnidarzanan. sign
நித³ர்ஸ²நnidarzanan. ordinance
நித³ர்ஸ²நnidarzanan. appearance
நித³ர்ஸ²நnidarzanan. vision
நித³ர்ஸ²நnidarzanan. refutation of a stated argument
நித³ர்ஸ²நnidarzanan. evidence
நித³ர்ஸ²நnidarzanan. showing
நித³ர்ஸ²நnidarzanan. scheme
நித³ர்ஸ²நnidarzanan. injunction
நித³ர்ஸ²நnidarzanan. system
நித³ர்ஸ²நnidarzanan. precept
நித³ர்ஸ²நnidarzanan. picture
நித³ர்ஸ²நnidarzanan. seeing
அபி⁴நத-நித³ர்ஸ²ந abhinata-nidarzanan. biased sampling  [ Statistics ]
ஸவிசார நித³ர்ஸ²ந savicAra nidarzanan. deliberate sampling  [ Statistics ]
ஸவிசார நித³ர்ஸ²ந savicAra nidarzanan. conscious sampling  [ Statistics ]

Benfey

நித³ர்ஸ²ந, i. e. நி-த்³ருʼஸ்² + அந,
I. adj., f. நீ|
1. Showing, Bhāg. P. 2, 5, 1.
2. Announcing, Hariv. 12815.
3. Teaching, Bhāg. P. 5, 18, 33.
II. n.
1. Seeing, sight, MBh. 9, 62.
2. Evidence, Man. 11, 45.
3. Example, 9, 20; MBh. 8, 1882.
4. Foreboding, Hariv. 9885.
5. Prognostic, MBh, 5, 1235.
6. Symptom, 12, 11718.

Kalpadruma

நித³ர்ஸ²நம்ʼ
, க்லீ, (நித்³ருʼஸ்²யதே(அ)நேநேதி | நி + த்³ருʼஸ்² + ல்யுட் | ) த்³ருʼஷ்டாந்த​: | உதா³ஹரணம் | யதா², — “வ்யக்த​: ப்ராஜ்ஞே(அ)பி த்³ருʼஷ்டாந்தாவுபே⁴ ஸா²ஸ்த்ரநித³ர்ஸ²நே || ” இதி நாநார்த²டீகாயாம்ʼ ப⁴ரத​: || (“த்³ருʼஷ்டாந்தேநார்த²​: ப்ரஸாத்⁴யதே யத்ர தந்நித³ர்ஸ²நம் || யதா²க்³நிர்வாயுநாஸஹித​: கோஷ்டே² வ்ருʼத்³தி⁴ங்க³ச்ச²தி ததா² வாதபித்தகப²து³ஷ்டோ வ்ரண இதி || ” இத்யுத்தரதந்த்ரே பஞ்ச- ஷஷ்டிதமே(அ)த்⁴யாயே ஸுஸ்²ருதேநோக்தம் || )

Vachaspatyam

நித³ர்ஸ²ந
ந0 நி + த்³ருʼஸ²—ல்யுட் | 1 உதா³ஹரணே த்³ருʼஷ்டாந்தே “ஆத்மா ஹ்யாகாஸ²வஜ்ஜீவைர்க⁴டாகாஸை²ரிவோதி³தம் | க⁴டாதி³வச்ச ஸங்கா⁴- தைர்ஜாதாவேதந்நித³ர்ஸ²நமிதி” | யதா³ மந்வபு³த்³தி⁴ப்ரதிபிஷாதா³ய- ஷயா ஸ்²ருத்யாத்மநோ ஜாதிருச்யதே ஜீவாதோ³நாம்ʼ ததா³ ஜாதா- யுபக³ம்யமாநாயாமேதந்நித³ர்ஸ²நம்ʼ த்³ருʼஷ்டாந்தோ யதோ²தி³த மாகாஸ²- வதி³த்யாதீ³நி பா⁴ஷ்யம்” ஸ²ப்³தா³ர்த²சி0 | 2 அர்ஷாலங்காரபே⁴தே³ ஸ்த்ரீ டாப் | அர்தா²லங்காரஸ²ப்³தே³ 399 ப்ருʼ0 த்³ருʼஸ்யம் |

Grammar

நித³ர்ஸ²ந illustration; cf. பர்யாப்தோ ஹ்யோக​: புலாக: ஸ்தா²ல்யா நித³ர்ஸ²நாய M.Bh. on I. 4. 23 Vart. 15; cf also இலா ஸால்ஹா சாத்ர நித³ர்ஸ²நாநி R. Pr. I. 22.

Capeller Germany

நித³ர்ஸ²ந
f. ஈ andeutend, verkündend, lehrend (—°). f. ஆ Art Gleichnis (rh.). n. das Sehen, Gesicht;
Hinweisung, Beleg, Beispiel.

Burnouf French

நித³ர்ஸ²ந
நித³ர்ஸ²ந n. (த்³ருʼஸ்²) exemple; démonstration.

Stchoupak French

நி-த³ர்ஸ²ந-
-ஈ- ag. qui montre, indique, annonce, enseigne;
qui convient ou plaīt à (ifc.) ;
nt. vue, vision, aspect, apparence ;
fait de montrer, indication;
évidence, preuve, exemple, indice, pronostic, symptôme.
நித³ர்ஸ²நார்த²ம் adv. par exemple, à titre d(அ)exemple.