Shabda Sagara

ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨ
n. (-ਨੰ)
੧. An example or illustration.
੨. Injunction, precept.
੩. Tenour, purport.
੪. Authority, text.
੫. A sign.
੬. A scheme.
੭. View.
੮. Evidence.
E. ਨਿ fully or certainly, ਦਰ੍ਸ਼ਨ showing, or ਨਿ + ਦ੍ਰੁʼਸ਼ ਲ੍ਯੁਟ੍ |

Capeller Eng

ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨ f. ਈ pointing at, proclaiming, teaching (—°). f. ਆ a cert. comparison ((rh.));
n. pointing or looking at, evidence, example, symptom, omen, °ਨਾਰ੍ਥਮ੍ for instance.

Yates

ਨਿ-ਦਰ੍ਸ਼ਨ (ਨੰ) ੧.
n. An example, pattern; precept; text.

Wilson

ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨ
n. (-ਨੰ)
੧ An example or illustration.
੨ Injunction, precept.
੩ Tenour, purport.
੪ Authority, text.
E. ਨਿ fully or certainly, ਦਰ੍ਸ਼ਨ showing.

Apte

ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨ [nidarśana], a.

Pointing, showing.

Proclaiming, declaring announcing.

Teaching.

ਨਮ੍ View, insight, looking into, sight, vision; ਸ਼ੁੱਧਾਤ੍ਮਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਰਾਤ੍ਰੌ ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਮਪਸ਼੍ਯਤ Mb.੧੨.੨੧੭.੧੪.

Pointing to, showing.

Proof, evidence; ਬਲਿਨਾ ਸਹ ਯੋੱਧਵ੍ਯਮਿਤਿ ਨਾਸ੍ਤਿ ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ Pt.੩.੨੩.

An instance, example, illustration; ਨਨੁ ਪ੍ਰਭੁਰੇਵ ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ Ś.੨; ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਸਾਰਾਣਾਂ ਲਘੁਰ੍ਬਹੁਤ੍ਰੁʼਣੰ ਨਰਃ Śi.੨.੫; R.੮.੪੫; ਜਨਕਸ੍ਯ ਨ੍ਰੁʼਪੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤਪਸਃ ਸੰਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ Pratimā ੪.੧੪.

Injunction.

Authority, text.

A scheme, system.

A precept, scriptural authority, an injunction.

The third member of an Indian syllogism (usually called ਉਦਾਹਰਣ q. v.). -ਨਾ A figure of speech (in Rhetoric) thus defined: ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਾ | ਅਭਵਨ੍ਵਸ੍ਤੁਸੰਬਨ੍ਧ ਉਪਮਾਪਰਿਕਲ੍ਪਕਃ K. P.੧; e. g. R.੧.੨.

Monier Williams Cologne

ਨਿ-°ਦਰ੍ਸ਼ਨ mf(ਈ)n. pointing to, showing, indicating, announcing, proclaiming, teaching, Hariv.; BhP.

suiting, pleasing (ਸਰ੍ਵ-ਲੋਕ-ਨਿਦ੍°; v.l. °ਕ-ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਿਨ੍ and -ਵਿਦਰ੍ਸ਼ਿਨ੍), R. ii, ੧੦੮, ੧੮

ਨਿ-°ਦਰ੍ਸ਼ਨ n. seeing, view, appearance, sight, vision (cf. ਸ੍ਵਪ੍ਨ-ਨਿਦ੍°), MBh.; Suśr. &c.

pointing to, showing, indicating, Mn.; MBh.

proof, evidence, Pañc.

ਨਿ-°ਦਰ੍ਸ਼ਨ n. instance, example, illustration, ŚrS.; Mn.; MBh.; Kāv. &c. (-ਤ੍ਵ n., Naiṣ.; °nArTam ind. for instance, MBh.)

ਨਿ-°ਦਰ੍ਸ਼ਨ n. refutation of a stated argument, Sāh.

N. of the third member of a complete syllogism (= ਉਦਾਹਰਣ), MW.

ਨਿ-°ਦਰ੍ਸ਼ਨ n. a prognostic, sign, mark, omen, MBh.; Hariv.; Suśr. (ifc. f(ਆ). , showing, betraying, R.)

ਨਿ-°ਦਰ੍ਸ਼ਨ n. a scheme, system, Suśr.

injunction, precept, ordinance, authority, text, W.

Spoken Sanskrit

ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨ nidarzana n. paradigm   [ computer ]
ਰੂਢਚਿਨ੍ਤਨ rUDhacintana n. paradigm   [ computer ]
ਨਾਯਕ nAyaka m. paradigm or example
ਸ਼ਬ੍ਦਰੂਪਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਕਾ zabdarUpaprakAzikA f. collection of paradigms of declension
ਸ਼ਬ੍ਦਾਵਲਿ zabdAvali f. collection of paradigms of declension
ਸ਼ਬ੍ਦਪਾਠ zabdapATha m. collection of paradigms of declension

ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨ nidarzana adj. announcing
ਸ਼ੰਸਿਨ੍ zaMsin adj. announcing
ਆਵੇਦਕ Avedaka adj. announcing
ਆਵੇਦਿਨ੍ Avedin adj. announcing
ਆਸ਼ੰਸਿਨ੍ AzaMsin adj. announcing
ਨਿਵੇਦਨ nivedana adj. announcing
ਵਿਜ੍ਞਾਪਿਨ੍ vijJApin adj. announcing
ਵੇਦਕ vedaka adj. announcing
ਵੇਦਿਨ੍ vedin adj. announcing
ਸ਼ੰਸਿਵਸ੍ zaMsivas adj. announcing
ਸਮ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ samprakAzaka adj. announcing
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਕ nidarzaka adj. announcing
ਵੇਦਨ vedana adj. announcing
ਆਦਿਸ਼੍ Adiz ind. announcing
ਆਦਿਸ਼੍ਯ Adizya ind. announcing
ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਣ prakIrtaNa m. announcing
ਆਵੇਦਨ Avedana n. announcing
ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਨ parikIrtana n. announcing
ਪ੍ਰਕਥਨ prakathana n. announcing
ਪ੍ਰਦਾਨ pradAna n. announcing
ਵਿਖ੍ਯਾਪਨ vikhyApana n. announcing
ਸ਼੍ਰਾਵਣ zrAvaNa n. announcing
ਵਿਨਿਵੇਦਨ vinivedana n. act of announcing
ਦੂਰ ਆਦਿਸ਼੍ dUra Adiz adj. announcing far and wide
ਪ੍ਰਿਯਾਖ੍ਯ priyAkhya adj. announcing good tidings
ਨਾਮਾਦੇਸ਼ਮ੍ nAmAdezam ind. by announcing one(ਅ)s name
ਪ੍ਰਿਯਾਖ੍ਯਾਯਿਨ੍ priyAkhyAyin m. teller announcing good news
ਸੁਸ਼ੰਸਿਨ੍ suzaMsin adj. announcing or wishing good things
ਵਿਨਿਪਾਤਸ਼ੰਸਿਨ੍ vinipAtazaMsin adj. announcing misfortune or destruction
ਉਦ੍ਘੋਸ਼਼ udghoSa m. act of announcing or proclaiming aloud

ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨ nidarzana n. prognostic
ਸ਼ੰਸਤਿ { ਸ਼ੰਸ੍ } zaMsati { zaMs } verb prognosticate
ਸ਼ਕੁਨ zakuna n. omen or prognostic
ਨੈਮਿੱਤ naimitta m. interpreter of prognostics
ਵੈਜਯਨ੍ਤੀ vaijayantI f. kind of garland prognosticating victory
ਪੱਲੀਪਤਨ pallIpatana n. prognostication by observing the falling of house-lizards

ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨ nidarzana n. example
ਉਦਾਹਰਣ udAharaNa n. example
ਵਿਚਾਰਣਾ vicAraNA f. examination
ਪਰੀਕ੍ਸ਼਼ਾ parIkSA f. examination
ਵਿਮਰ੍ਸ਼ vimarza m. examination
ਮਰ੍ਸ਼ਨ marzana n. examination
ਵਿਮਰ੍ਸ਼ਨ vimarzana n. examination
ਫਲਿਤਾਂਸ਼ phalitAMza m. examination result
ਪਰੀਕ੍ਸ਼਼ਾ ਕਥੰ ਆਸੀਤ੍? parIkSA kathaM AsIt? sent. How was the exam.?
ਪਰੀਕ੍ਸ਼਼ਾਰ੍ਥਮ੍ ਪਠ parIkSArtham paTha sent. learn for the examination!
ਪਰੀਕ੍ਸ਼਼ਾ ਅਗ੍ਰੇ ਗਤਾ parIkSA agre gatA sent. The examination is postponed.
ਵੇਲਾਪਤ੍ਰਿਕਾ ਆਗਤਾ ਵਾ? velApatrikA AgatA vA? sent. Has the examination time table come?
ਪਰੀਕ੍ਸ਼਼ਾਰਮ੍ਭਃ ਕਦਾ ਇਤਿ ਜ੍ਞਾਤਃ ਵਾ? parIkSArambhaH kadA iti jJAtaH vA? sent. Do you know when is the examination going to begin?
ਏਵੰ ਚੇਤ੍ ਪਰੀਕ੍ਸ਼਼ਾਯਾਂ ਕਿੰ ਕਰੋਤਿ? evaM cet parIkSAyAM kiM karoti? sent. At this rate how are you going to face examination?
ਪਰੀਕ੍ਸ਼਼ਾ ਕਦਾ ਇਤਿ ਸ੍ਮਰਤਿ ਕਿਲ? parIkSA kadA iti smarati kila? sent. You remember when your examination commences, don(ਅ)t you?
ਯਦਿ ਭਵਾਨ੍ ਨ ਪਠਤਿ ਤਰ੍ਹਿ ਪਰੀਕ੍ਸ਼਼ਾਯਾਮ੍ ਉੱਤੀਰ੍ਣਃ ਨੋ ਭਵਤਿ yadi bhavAn na paThati tarhi parIkSAyAm uttIrNaH no bhavati sent. If you dont study then you will not pass the examination
ਪ੍ਰਸ਼੍ਨੇਸ਼਼ੁ ਵਿਕਲ੍ਪਃ ਏਵ ਨਾਸੀਤ੍ prazneSu vikalpaH eva nAsIt sent. Among the questions [in the examination], there was no option to choose at all.  [ i.e., all had to be answered ]
ਉਦਾਹ੍ਰੁʼਤਿ udAhRti f. example
ਦ੍ਰੁʼਸ਼਼੍ਟਾਨ੍ਤ dRSTAnta m. example
ਉੱਦੇਸ਼ਕ uddezaka m. example

Spoken Sanskrit

ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan.example
ਉਦਾਹਰਣudAharaNan.example
ਉਦਾਹ੍ਰੁʼਤਿ udAhRtif.example
ਦ੍ਰੁʼਸ਼਼੍ਟਾਨ੍ਤ dRSTAntam.example
ਉੱਦੇਸ਼ਕ uddezakam.example
ਉਪੋਦ੍ਘਾਤ upodghAtam.example
ਪ੍ਰਦੇਸ਼ pradezam.example
ਪ੍ਰਯੋਗ prayogam.example
ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨ pradarzanan.example
ਲਕ੍ਸ਼਼੍ਯ lakSyan.example
ਤਦ੍ਯਥਾ tadyathA for example
ਦ੍ਰੁʼਸ਼਼੍ਟਾਨ੍ਤਤਸ੍ dRSTAntatasindecl. for example
ਦ੍ਰੁʼਸ਼਼੍ਟਾਨ੍ਤਰੂਪੇਨ dRSTAntarUpenaindecl. instr. for example
ਤਥਾ ਹਿ tathA hiphrase for example
ਉਦਾਹਰਾਣਿ ਵ੍ਯਾਗਰਤਿ { ਵ੍ਯਾ- ਹ੍ਰੁʼ } udAharANi vyAgarati { vyA- hR }verb ੧ state examples
ਅਪੂਰ੍ਵ apUrvaadj. without example
ਪ੍ਰਤਿਦ੍ਰੁʼਸ਼਼੍ਟਾਨ੍ਤ pratidRSTAntam. counter example
ਦ੍ਰੁʼਸ਼਼੍ਟਾਨ੍ਤਸ਼ਤਕ dRSTAntazatakan. hundred examples
ਨਾਯਕ nAyakam. paradigm or example
ਦ੍ਰੁʼਸ਼਼੍ਟਾਨ੍ਤਯਤਿ { ਦ੍ਰੁʼਸ਼਼੍ਟਾਨ੍ਤਯ } dRSTAntayati { dRSTAntaya }verb offer as an example

ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan.instance
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan.protest
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan.example
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan.paradigm  [ computer ]
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan.illustration
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanaadj. announcing
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanaadj. proclaiming
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanaadj. teaching
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanaadj. pointing to
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanaadj. suiting
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanaadj. pleasing
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanaadj. indicating
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan. mark
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan. text
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan. prognostic
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan. image
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan. sight
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan. omen
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan. view
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan. proof
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan. authority
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan. indication
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan. sign
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan. ordinance
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan. appearance
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan. vision
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan. refutation of a stated argument
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan. evidence
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan. showing
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan. scheme
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan. injunction
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan. system
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan. precept
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan. picture
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨnidarzanan. seeing
ਅਭਿਨਤ-ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨ abhinata-nidarzanan. biased sampling  [ Statistics ]
ਸਵਿਚਾਰ ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨ savicAra nidarzanan. deliberate sampling  [ Statistics ]
ਸਵਿਚਾਰ ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨ savicAra nidarzanan. conscious sampling  [ Statistics ]

Benfey

ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨ, i. e. ਨਿ-ਦ੍ਰੁʼਸ਼੍ + ਅਨ,
I. adj., f. ਨੀ|
੧. Showing, Bhāg. P. ੨, ੫, ੧.
੨. Announcing, Hariv. ੧੨੮੧੫.
੩. Teaching, Bhāg. P. ੫, ੧੮, ੩੩.
II. n.
੧. Seeing, sight, MBh. ੯, ੬੨.
੨. Evidence, Man. ੧੧, ੪੫.
੩. Example, ੯, ੨੦; MBh. ੮, ੧੮੮੨.
੪. Foreboding, Hariv. ੯੮੮੫.
੫. Prognostic, MBh, ੫, ੧੨੩੫.
੬. Symptom, ੧੨, ੧੧੭੧੮.

Kalpadruma

ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨੰ
, ਕ੍ਲੀ, (ਨਿਦ੍ਰੁʼਸ਼੍ਯਤੇ(ਅ)ਨੇਨੇਤਿ | ਨਿ + ਦ੍ਰੁʼਸ਼੍ + ਲ੍ਯੁਟ੍ | ) ਦ੍ਰੁʼਸ਼਼੍ਟਾਨ੍ਤਃ | ਉਦਾਹਰਣਮ੍ | ਯਥਾ, — “ਵ੍ਯਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੇ(ਅ)ਪਿ ਦ੍ਰੁʼਸ਼਼੍ਟਾਨ੍ਤਾਵੁਭੇ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨੇ || ” ਇਤਿ ਨਾਨਾਰ੍ਥਟੀਕਾਯਾਂ ਭਰਤਃ || (“ਦ੍ਰੁʼਸ਼਼੍ਟਾਨ੍ਤੇਨਾਰ੍ਥਃ ਪ੍ਰਸਾਧ੍ਯਤੇ ਯਤ੍ਰ ਤੰਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ || ਯਥਾਗ੍ਨਿਰ੍ਵਾਯੁਨਾਸਹਿਤਃ ਕੋਸ਼਼੍ਠੇ ਵ੍ਰੁʼੱਧਿਙ੍ਗੱਛਤਿ ਤਥਾ ਵਾਤਪਿੱਤਕਫਦੁਸ਼਼੍ਟੋ ਵ੍ਰਣ ਇਤਿ || ” ਇਤ੍ਯੁੱਤਰਤਨ੍ਤ੍ਰੇ ਪਞ੍ਚ- ਸ਼਼ਸ਼਼੍ਟਿਤਮੇ(ਅ)ਧ੍ਯਾਯੇ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤੇਨੋਕ੍ਤਮ੍ || )

Vachaspatyam

ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨ
ਨ੦ ਨਿ + ਦ੍ਰੁʼਸ਼—ਲ੍ਯੁਟ੍ | ੧ ਉਦਾਹਰਣੇ ਦ੍ਰੁʼਸ਼਼੍ਟਾਨ੍ਤੇ “ਆਤ੍ਮਾ ਹ੍ਯਾਕਾਸ਼ਵੱਜੀਵੈਰ੍ਘਟਾਕਾਸ਼ੈਰਿਵੋਦਿਤਮ੍ | ਘਟਾਦਿਵੱਚ ਸਙ੍ਘਾ- ਤੈਰ੍ਜਾਤਾਵੇਤੰਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਮਿਤਿ” | ਯਦਾ ਮਨ੍ਵਬੁੱਧਿਪ੍ਰਤਿਪਿਸ਼਼ਾਦਾਯ- ਸ਼਼ਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯਾਤ੍ਮਨੋ ਜਾਤਿਰੁਚ੍ਯਤੇ ਜੀਵਾਦੋਨਾਂ ਤਦਾ ਜਾਤਾ- ਯੁਪਗਮ੍ਯਮਾਨਾਯਾਮੇਤੰਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨੰ ਦ੍ਰੁʼਸ਼਼੍ਟਾਨ੍ਤੋ ਯਥੋਦਿਤ ਮਾਕਾਸ਼- ਵਦਿਤ੍ਯਾਦੀਨਿ ਭਾਸ਼਼੍ਯਮ੍” ਸ਼ਬ੍ਦਾਰ੍ਥਚਿ੦ | ੨ ਅਰ੍ਸ਼਼ਾਲਙ੍ਕਾਰਭੇਦੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਟਾਪ੍ | ਅਰ੍ਥਾਲਙ੍ਕਾਰਸ਼ਬ੍ਦੇ ੩੯੯ ਪ੍ਰੁʼ੦ ਦ੍ਰੁʼਸ੍ਯਮ੍ |

Grammar

ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨ illustration; cf. ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤੋ ਹ੍ਯੋਕਃ ਪੁਲਾਕ: ਸ੍ਥਾਲ੍ਯਾ ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਾਯ M.Bh. on I. ੪. ੨੩ Vart. ੧੫; cf also ਇਲਾ ਸਾਲ੍ਹਾ ਚਾਤ੍ਰ ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਾਨਿ R. Pr. I. ੨੨.

Capeller Germany

ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨ
f. ਈ andeutend, verkündend, lehrend (—°). f. ਆ Art Gleichnis (rh.). n. das Sehen, Gesicht;
Hinweisung, Beleg, Beispiel.

Burnouf French

ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨ
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨ n. (ਦ੍ਰੁʼਸ਼੍) exemple; démonstration.

Stchoupak French

ਨਿ-ਦਰ੍ਸ਼ਨ-
-ਈ- ag. qui montre, indique, annonce, enseigne;
qui convient ou plaīt à (ifc.) ;
nt. vue, vision, aspect, apparence ;
fait de montrer, indication;
évidence, preuve, exemple, indice, pronostic, symptôme.
ਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਮ੍ adv. par exemple, à titre d(ਅ)exemple.