Shabda Sagara

ନିଦର୍ଶନ
n. (-ନଂ)
୧. An example or illustration.
୨. Injunction, precept.
୩. Tenour, purport.
୪. Authority, text.
୫. A sign.
୬. A scheme.
୭. View.
୮. Evidence.
E. ନି fully or certainly, ଦର୍ଶନ showing, or ନି + ଦୃଶ ଲ୍ୟୁଟ୍ |

Capeller Eng

ନିଦର୍ଶନ f. ଈ pointing at, proclaiming, teaching (—°). f. ଆ a cert. comparison ((rh.));
n. pointing or looking at, evidence, example, symptom, omen, °ନାର୍ଥମ୍ for instance.

Yates

ନି-ଦର୍ଶନ (ନଂ) ୧.
n. An example, pattern; precept; text.

Wilson

ନିଦର୍ଶନ
n. (-ନଂ)
୧ An example or illustration.
୨ Injunction, precept.
୩ Tenour, purport.
୪ Authority, text.
E. ନି fully or certainly, ଦର୍ଶନ showing.

Apte

ନିଦର୍ଶନ [nidarśana], a.

Pointing, showing.

Proclaiming, declaring announcing.

Teaching.

ନମ୍ View, insight, looking into, sight, vision; ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ରାତ୍ରୌ ନିଦର୍ଶନମପଶ୍ୟତ Mb.୧୨.୨୧୭.୧୪.

Pointing to, showing.

Proof, evidence; ବଲିନା ସହ ଯୋଦ୍ଧୱ୍ୟମିତି ନାସ୍ତି ନିଦର୍ଶନମ୍ Pt.୩.୨୩.

An instance, example, illustration; ନନୁ ପ୍ରଭୁରେୱ ନିଦର୍ଶନମ୍ Ś.୨; ନିଦର୍ଶନସାରାଣାଂ ଲଘୁର୍ବହୁତୃଣଂ ନରଃ Śi.୨.୫; R.୮.୪୫; ଜନକସ୍ୟ ନୃପେନ୍ଦ୍ରସ୍ୟ ତପସଃ ସନ୍ନିଦର୍ଶନମ୍ Pratimā ୪.୧୪.

Injunction.

Authority, text.

A scheme, system.

A precept, scriptural authority, an injunction.

The third member of an Indian syllogism (usually called ଉଦାହରଣ q. v.). -ନା A figure of speech (in Rhetoric) thus defined: ନିଦର୍ଶନା | ଅଭୱନ୍ୱସ୍ତୁସଂବନ୍ଧ ଉପମାପରିକଲ୍ପକଃ K. P.୧; e. g. R.୧.୨.

Monier Williams Cologne

ନି-°ଦର୍ଶନ mf(ଈ)n. pointing to, showing, indicating, announcing, proclaiming, teaching, Hariv.; BhP.

suiting, pleasing (ସର୍ୱ-ଲୋକ-ନିଦ୍°; v.l. °କ-ନିଦର୍ଶିନ୍ and -ୱିଦର୍ଶିନ୍), R. ii, ୧୦୮, ୧୮

ନି-°ଦର୍ଶନ n. seeing, view, appearance, sight, vision (cf. ସ୍ୱପ୍ନ-ନିଦ୍°), MBh.; Suśr. &c.

pointing to, showing, indicating, Mn.; MBh.

proof, evidence, Pañc.

ନି-°ଦର୍ଶନ n. instance, example, illustration, ŚrS.; Mn.; MBh.; Kāv. &c. (-ତ୍ୱ n., Naiṣ.; °nArTam ind. for instance, MBh.)

ନି-°ଦର୍ଶନ n. refutation of a stated argument, Sāh.

N. of the third member of a complete syllogism (= ଉଦାହରଣ), MW.

ନି-°ଦର୍ଶନ n. a prognostic, sign, mark, omen, MBh.; Hariv.; Suśr. (ifc. f(ଆ). , showing, betraying, R.)

ନି-°ଦର୍ଶନ n. a scheme, system, Suśr.

injunction, precept, ordinance, authority, text, W.

Spoken Sanskrit

ନିଦର୍ଶନ nidarzana n. paradigm   [ computer ]
ରୂଢଚିନ୍ତନ rUDhacintana n. paradigm   [ computer ]
ନାଯକ nAyaka m. paradigm or example
ଶବ୍ଦରୂପପ୍ରକାଶିକା zabdarUpaprakAzikA f. collection of paradigms of declension
ଶବ୍ଦାୱଲି zabdAvali f. collection of paradigms of declension
ଶବ୍ଦପାଠ zabdapATha m. collection of paradigms of declension

ନିଦର୍ଶନ nidarzana adj. announcing
ଶଂସିନ୍ zaMsin adj. announcing
ଆୱେଦକ Avedaka adj. announcing
ଆୱେଦିନ୍ Avedin adj. announcing
ଆଶଂସିନ୍ AzaMsin adj. announcing
ନିୱେଦନ nivedana adj. announcing
ୱିଜ୍ଞାପିନ୍ vijJApin adj. announcing
ୱେଦକ vedaka adj. announcing
ୱେଦିନ୍ vedin adj. announcing
ଶଂସିୱସ୍ zaMsivas adj. announcing
ସମ୍ପ୍ରକାଶକ samprakAzaka adj. announcing
ନିଦର୍ଶକ nidarzaka adj. announcing
ୱେଦନ vedana adj. announcing
ଆଦିଶ୍ Adiz ind. announcing
ଆଦିଶ୍ୟ Adizya ind. announcing
ପ୍ରକୀର୍ତଣ prakIrtaNa m. announcing
ଆୱେଦନ Avedana n. announcing
ପରିକୀର୍ତନ parikIrtana n. announcing
ପ୍ରକଥନ prakathana n. announcing
ପ୍ରଦାନ pradAna n. announcing
ୱିଖ୍ୟାପନ vikhyApana n. announcing
ଶ୍ରାୱଣ zrAvaNa n. announcing
ୱିନିୱେଦନ vinivedana n. act of announcing
ଦୂର ଆଦିଶ୍ dUra Adiz adj. announcing far and wide
ପ୍ରିଯାଖ୍ୟ priyAkhya adj. announcing good tidings
ନାମାଦେଶମ୍ nAmAdezam ind. by announcing oneଽs name
ପ୍ରିଯାଖ୍ୟାଯିନ୍ priyAkhyAyin m. teller announcing good news
ସୁଶଂସିନ୍ suzaMsin adj. announcing or wishing good things
ୱିନିପାତଶଂସିନ୍ vinipAtazaMsin adj. announcing misfortune or destruction
ଉଦ୍ଘୋଷ udghoSa m. act of announcing or proclaiming aloud

ନିଦର୍ଶନ nidarzana n. prognostic
ଶଂସତି { ଶଂସ୍ } zaMsati { zaMs } verb prognosticate
ଶକୁନ zakuna n. omen or prognostic
ନୈମିତ୍ତ naimitta m. interpreter of prognostics
ୱୈଜଯନ୍ତୀ vaijayantI f. kind of garland prognosticating victory
ପଲ୍ଲୀପତନ pallIpatana n. prognostication by observing the falling of house-lizards

ନିଦର୍ଶନ nidarzana n. example
ଉଦାହରଣ udAharaNa n. example
ୱିଚାରଣା vicAraNA f. examination
ପରୀକ୍ଷା parIkSA f. examination
ୱିମର୍ଶ vimarza m. examination
ମର୍ଶନ marzana n. examination
ୱିମର୍ଶନ vimarzana n. examination
ଫଲିତାଂଶ phalitAMza m. examination result
ପରୀକ୍ଷା କଥଂ ଆସୀତ୍? parIkSA kathaM AsIt? sent. How was the exam.?
ପରୀକ୍ଷାର୍ଥମ୍ ପଠ parIkSArtham paTha sent. learn for the examination!
ପରୀକ୍ଷା ଅଗ୍ରେ ଗତା parIkSA agre gatA sent. The examination is postponed.
ୱେଲାପତ୍ରିକା ଆଗତା ୱା? velApatrikA AgatA vA? sent. Has the examination time table come?
ପରୀକ୍ଷାରମ୍ଭଃ କଦା ଇତି ଜ୍ଞାତଃ ୱା? parIkSArambhaH kadA iti jJAtaH vA? sent. Do you know when is the examination going to begin?
ଏୱଂ ଚେତ୍ ପରୀକ୍ଷାଯାଂ କିଂ କରୋତି? evaM cet parIkSAyAM kiM karoti? sent. At this rate how are you going to face examination?
ପରୀକ୍ଷା କଦା ଇତି ସ୍ମରତି କିଲ? parIkSA kadA iti smarati kila? sent. You remember when your examination commences, donଽt you?
ଯଦି ଭୱାନ୍ ନ ପଠତି ତର୍ହି ପରୀକ୍ଷାଯାମ୍ ଉତ୍ତୀର୍ଣଃ ନୋ ଭୱତି yadi bhavAn na paThati tarhi parIkSAyAm uttIrNaH no bhavati sent. If you dont study then you will not pass the examination
ପ୍ରଶ୍ନେଷୁ ୱିକଲ୍ପଃ ଏୱ ନାସୀତ୍ prazneSu vikalpaH eva nAsIt sent. Among the questions [in the examination], there was no option to choose at all.  [ i.e., all had to be answered ]
ଉଦାହୃତି udAhRti f. example
ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ dRSTAnta m. example
ଉଦ୍ଦେଶକ uddezaka m. example

Spoken Sanskrit

ନିଦର୍ଶନnidarzanan.example
ଉଦାହରଣudAharaNan.example
ଉଦାହୃତି udAhRtif.example
ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ dRSTAntam.example
ଉଦ୍ଦେଶକ uddezakam.example
ଉପୋଦ୍ଘାତ upodghAtam.example
ପ୍ରଦେଶ pradezam.example
ପ୍ରଯୋଗ prayogam.example
ପ୍ରଦର୍ଶନ pradarzanan.example
ଲକ୍ଷ୍ୟ lakSyan.example
ତଦ୍ୟଥା tadyathA for example
ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତତସ୍ dRSTAntatasindecl. for example
ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତରୂପେନ dRSTAntarUpenaindecl. instr. for example
ତଥା ହି tathA hiphrase for example
ଉଦାହରାଣି ୱ୍ୟାଗରତି { ୱ୍ୟା- ହୃ } udAharANi vyAgarati { vyA- hR }verb ୧ state examples
ଅପୂର୍ୱ apUrvaadj. without example
ପ୍ରତିଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ pratidRSTAntam. counter example
ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତଶତକ dRSTAntazatakan. hundred examples
ନାଯକ nAyakam. paradigm or example
ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତଯତି { ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତଯ } dRSTAntayati { dRSTAntaya }verb offer as an example

ନିଦର୍ଶନnidarzanan.instance
ନିଦର୍ଶନnidarzanan.protest
ନିଦର୍ଶନnidarzanan.example
ନିଦର୍ଶନnidarzanan.paradigm  [ computer ]
ନିଦର୍ଶନnidarzanan.illustration
ନିଦର୍ଶନnidarzanaadj. announcing
ନିଦର୍ଶନnidarzanaadj. proclaiming
ନିଦର୍ଶନnidarzanaadj. teaching
ନିଦର୍ଶନnidarzanaadj. pointing to
ନିଦର୍ଶନnidarzanaadj. suiting
ନିଦର୍ଶନnidarzanaadj. pleasing
ନିଦର୍ଶନnidarzanaadj. indicating
ନିଦର୍ଶନnidarzanan. mark
ନିଦର୍ଶନnidarzanan. text
ନିଦର୍ଶନnidarzanan. prognostic
ନିଦର୍ଶନnidarzanan. image
ନିଦର୍ଶନnidarzanan. sight
ନିଦର୍ଶନnidarzanan. omen
ନିଦର୍ଶନnidarzanan. view
ନିଦର୍ଶନnidarzanan. proof
ନିଦର୍ଶନnidarzanan. authority
ନିଦର୍ଶନnidarzanan. indication
ନିଦର୍ଶନnidarzanan. sign
ନିଦର୍ଶନnidarzanan. ordinance
ନିଦର୍ଶନnidarzanan. appearance
ନିଦର୍ଶନnidarzanan. vision
ନିଦର୍ଶନnidarzanan. refutation of a stated argument
ନିଦର୍ଶନnidarzanan. evidence
ନିଦର୍ଶନnidarzanan. showing
ନିଦର୍ଶନnidarzanan. scheme
ନିଦର୍ଶନnidarzanan. injunction
ନିଦର୍ଶନnidarzanan. system
ନିଦର୍ଶନnidarzanan. precept
ନିଦର୍ଶନnidarzanan. picture
ନିଦର୍ଶନnidarzanan. seeing
ଅଭିନତ-ନିଦର୍ଶନ abhinata-nidarzanan. biased sampling  [ Statistics ]
ସୱିଚାର ନିଦର୍ଶନ savicAra nidarzanan. deliberate sampling  [ Statistics ]
ସୱିଚାର ନିଦର୍ଶନ savicAra nidarzanan. conscious sampling  [ Statistics ]

Benfey

ନିଦର୍ଶନ, i. e. ନି-ଦୃଶ୍ + ଅନ,
I. adj., f. ନୀ|
୧. Showing, Bhāg. P. ୨, ୫, ୧.
୨. Announcing, Hariv. ୧୨୮୧୫.
୩. Teaching, Bhāg. P. ୫, ୧୮, ୩୩.
II. n.
୧. Seeing, sight, MBh. ୯, ୬୨.
୨. Evidence, Man. ୧୧, ୪୫.
୩. Example, ୯, ୨୦; MBh. ୮, ୧୮୮୨.
୪. Foreboding, Hariv. ୯୮୮୫.
୫. Prognostic, MBh, ୫, ୧୨୩୫.
୬. Symptom, ୧୨, ୧୧୭୧୮.

Kalpadruma

ନିଦର୍ଶନଂ
, କ୍ଲୀ, (ନିଦୃଶ୍ୟତେଽନେନେତି | ନି + ଦୃଶ୍ + ଲ୍ୟୁଟ୍ | ) ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତଃ | ଉଦାହରଣମ୍ | ଯଥା, — “ୱ୍ୟକ୍ତଃ ପ୍ରାଜ୍ଞେଽପି ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତାୱୁଭେ ଶାସ୍ତ୍ରନିଦର୍ଶନେ || ” ଇତି ନାନାର୍ଥଟୀକାଯାଂ ଭରତଃ || (“ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତେନାର୍ଥଃ ପ୍ରସାଧ୍ୟତେ ଯତ୍ର ତନ୍ନିଦର୍ଶନମ୍ || ଯଥାଗ୍ନିର୍ୱାଯୁନାସହିତଃ କୋଷ୍ଠେ ୱୃଦ୍ଧିଙ୍ଗଚ୍ଛତି ତଥା ୱାତପିତ୍ତକଫଦୁଷ୍ଟୋ ୱ୍ରଣ ଇତି || ” ଇତ୍ୟୁତ୍ତରତନ୍ତ୍ରେ ପଞ୍ଚ- ଷଷ୍ଟିତମେଽଧ୍ୟାଯେ ସୁଶ୍ରୁତେନୋକ୍ତମ୍ || )

Vachaspatyam

ନିଦର୍ଶନ
ନ୦ ନି + ଦୃଶ—ଲ୍ୟୁଟ୍ | ୧ ଉଦାହରଣେ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତେ “ଆତ୍ମା ହ୍ୟାକାଶୱଜ୍ଜୀୱୈର୍ଘଟାକାଶୈରିୱୋଦିତମ୍ | ଘଟାଦିୱଚ୍ଚ ସଙ୍ଘା- ତୈର୍ଜାତାୱେତନ୍ନିଦର୍ଶନମିତି” | ଯଦା ମନ୍ୱବୁଦ୍ଧିପ୍ରତିପିଷାଦାଯ- ଷଯା ଶ୍ରୁତ୍ୟାତ୍ମନୋ ଜାତିରୁଚ୍ୟତେ ଜୀୱାଦୋନାଂ ତଦା ଜାତା- ଯୁପଗମ୍ୟମାନାଯାମେତନ୍ନିଦର୍ଶନଂ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତୋ ଯଥୋଦିତ ମାକାଶ- ୱଦିତ୍ୟାଦୀନି ଭାଷ୍ୟମ୍” ଶବ୍ଦାର୍ଥଚି୦ | ୨ ଅର୍ଷାଲଙ୍କାରଭେଦେ ସ୍ତ୍ରୀ ଟାପ୍ | ଅର୍ଥାଲଙ୍କାରଶବ୍ଦେ ୩୯୯ ପୃ୦ ଦୃସ୍ୟମ୍ |

Grammar

ନିଦର୍ଶନ illustration; cf. ପର୍ୟାପ୍ତୋ ହ୍ୟୋକଃ ପୁଲାକ: ସ୍ଥାଲ୍ୟା ନିଦର୍ଶନାଯ M.Bh. on I. ୪. ୨୩ Vart. ୧୫; cf also ଇଲା ସାଲ୍ହା ଚାତ୍ର ନିଦର୍ଶନାନି R. Pr. I. ୨୨.

Capeller Germany

ନିଦର୍ଶନ
f. ଈ andeutend, verkündend, lehrend (—°). f. ଆ Art Gleichnis (rh.). n. das Sehen, Gesicht;
Hinweisung, Beleg, Beispiel.

Burnouf French

ନିଦର୍ଶନ
ନିଦର୍ଶନ n. (ଦୃଶ୍) exemple; démonstration.

Stchoupak French

ନି-ଦର୍ଶନ-
-ଈ- ag. qui montre, indique, annonce, enseigne;
qui convient ou plaīt à (ifc.) ;
nt. vue, vision, aspect, apparence ;
fait de montrer, indication;
évidence, preuve, exemple, indice, pronostic, symptôme.
ନିଦର୍ଶନାର୍ଥମ୍ adv. par exemple, à titre dଽexemple.