Shabda Sagara

anīka
mn. (-kaḥ-kaṁ)
1. An army forces.
2. War, combat.
E. an to live, and īkan Unādi aff.

Capeller Eng

a॑nīka n. face, edge, point, front, troop, host.

Yates

anī̮ka (kaḥ-kaṁ) 1.
m. n. An Army; war, battle.

Wilson

anīka
mn. (-kaḥ-kaṁ)
1 An army, forces.
2 War, combat.
E. an to live, and īkan Uṇādi aff.

Apte

anīkaḥ [anīkḥ] kama [kama], kama [aniti jīvatyanēna; an-īkan Uṇ.4.16-17]

Army, forces; troop, host; dr̥ṣṭvā tu pāṇḍavānīkam Bg.1.2. mahārathānāṁ pratidantyanīkam Ki.16.14. padātīṁśca mahīpālaḥ purō$- nīkasya yōjayēt H.3.73.

A collection, group, mass; navāmbudānīkamuhūrtalāñchanē R.3.53.

Battle, fight, combat.

A row, line, marching column.

Front, head; chief; rathēṣu nō$nīkēṣvadhiśriyaḥ Rv.8.2.12. (sēnāmukhēṣu); agnirvai dēvānāmanīkam Śat. Br.; agnimanīkaṁ kr̥tvā. cf. anīkastu rēṇa sainyē sandēhē$pi ca kathyatē Nm.

Face, countenance, ibid (mukham) (tasya prāṇavāyunissāraṇāt tathātvam); splendour; brilliance; form (tējas); svanīka Rv.7.1.23,3.6 (mostly Ved. in these two senses)

Edge, point.

Comp. sthaḥ a warrior, combatant.

a sentinel., (armed) watch. abhicakrāma bhartāramanīkasthaḥ kr̥tāñjaliḥ Rām.6.32.34.

an elephantdriver, or its trainer (drāviḍī 'anē' = hattī); anīkasthapramāṇaiḥ praśastavyañjanācārān hastinō gr̥hṇīyuḥ Kau. A.2.2.

a wardrum or trumpet.

a signal, mark; sign. -sthānam a military station; Kau. A.1.16.

Monier Williams Cologne

a॑nīka mn. (√ an), face

appearance, splendour, edge, point

front, row, array, march

army, forces

war, combat.

Spoken Sanskrit

anīkaanIkam. row
anīkaanIkam. head
anīkaanIkam. mass
anīkaanIkam. line
anīkaanIkam. splendour
anīkaanIkam. battle
anīkaanIkam. marching column
anīkaanIkam. fight
anīkaanIkam. army
anīkaanIkam. front, head
anīkaanIkam. forces
anīkaanIkam. combat
anīkaanIkam. collection
anīkaanIkam. chief
anīkaanIkam. group
anīkaanIkam. n. face
anīkaanIkam. n. appearance
anīkaanIkam. n. troop

Macdonell

anīka
án-īka, n. face, front;
middle;
edge, point;
troop, array, army;
i-nī, f. army.

Goldstucker

anīka
m. n. (-kaḥ-kam)
1 The face (ved.).
2 The fore part,
front, the principal or conspicuous part (ved.).
3 The point
(e. g. of an arrow) (ved.).
4 Multitude, assemblage, quan
tity (ved.).
5 An army, a host, forces (according to some,
also: part of an army).
6 War, combat. E. an, to breathe
(in 1. 2. 3.) and to go (in 4. 5. 6.), uṇ. aff. īkan, the radical
being kit.

Benfey

an + īka, m. n.
1. The face (ved.), front (ved.).
2. An army, Rājat. 5, 452.
-Comp.
agra-, the van of an army, Man. 7, 193. yathā-anīka + m, adv. as far as the host extended, MBh. 3, 15715.

Amarakosha

anīka puṁ-napuṁ|

sēnā

samānārthaka:bala,dhvajinī,vāhinī,sēnā,pr̥tanā,anīkinī,camū,varūthinī,bala,sainya,cakra,anīka

2|8|78|2|5

dhvajinī vāhinī sēnā pr̥tanānīkinī camūḥ| varūthinī balaṁ sainyaṁ cakraṁ cānīkamastriyām.|

avayava : hastiḥ,yūthamukhyahastiḥ,hastivr̥ndam,nirbalahastyaśvasamūhaḥ,aśvaḥ,aśvasamūhaḥ,rathaḥ,rathasamūhaḥ,vāhanam,hastipakaḥ,sārathiḥ,rathārūḍhayōddhā,aśvārōhaḥ,yōddhā,sēnārakṣakaḥ,sahasrabhaṭanētā,sēnāniyantaḥ,sainyādhipatiḥ,dhr̥takavacagaṇaḥ,padātisamūhaḥ,āyudhajīviḥ,dhanurdharaḥ,bāṇadhāriḥ,śaktyāyudhadhāriḥ,yaṣṭihētikaḥ,parśvadhahētikaḥ,khaḍgadhāriḥ,prāsāyudhiḥ,kuntāyudhiḥ,phalakadhārakaḥ,dhvajadhāriḥ,sainyapr̥ṣṭānīkaḥ,camūjaghanaḥ

svāmī : sainyādhipatiḥ

sambandhi2 : sainyavāsasthānam,sainyarakṣaṇapraharikādiḥ,sēnāyāṁ̮samavētaḥ

vr̥ttivān : sēnārakṣakaḥ,sainyādhipatiḥ

: hastyaśvarathapādātasēnā, padātiḥ, padātisamūhaḥ, sainyavyūhaḥ, vyūhapr̥ṣṭabhāgaḥ, sainyapr̥ṣṭānīkaḥ, pattisēnā, sēnāmukhanāmakasēnā, gulmasēnā, gaṇasēnā, vāhinīsēnā, pr̥tanāsēnā, camūsēnā, anīkinīsēnā, akṣauhiṇīsēnā, prasthitasainyaḥ, atisaṅkulasainyāḥ

padārtha-vibhāgaḥ : samūhaḥ, dravyam, pr̥thvī, calasajīvaḥ, manuṣyaḥ

anīka puṁ|

yuddham

samānārthaka:yuddha,āyōdhana,janya,pradhana,pravidāraṇa,mr̥dha,āskandana,saṅkhya,samīka,sāmparāyika,samara,anīka,raṇa,kalaha,vigraha,samprahāra,abhisampāta,kali,saṁsphōṭa,saṁyuga,abhyāmarda,samāghāta,saṅgrāma,abhyāgama,āhava,samudāya,saṁyat,samiti,āji,samit,yudh,ānarta,saṁvid,samparāya,saṅgara,hili,dvandva

2|8|104|2|2

mr̥dhamāskandanaṁ saṁkhyaṁ samīkaṁ sāṁparāyikam. astriyāṁ samarānīkaraṇāḥ kalahavigrahau ||

avayava : yuddhārambhē̮antē̮vā̮pānakarmaḥ,raṇavyākulatā,hastisaṅghaḥ,chalādākramaṇam,vijayaḥ,vairaśōdhanam,palāyanam,parājayaḥ,nirjitaḥ,nilīnaḥ,māraṇam

vr̥ttivān : rathārūḍhayōddhā,yōddhā

: bāhuyuddham, dāruṇaraṇam, paśvahipakṣināmyuddham

padārtha-vibhāgaḥ : , kriyā

Kalpadruma

anīkaḥ
, puṁ, klī, (nāsti nīḥ svargaprāpakō yasmāt | kap, arddharccāditbāt puṁstvaṁ klīvatvañca |) yuddhaṁ, sainyaṁ | iti mēdinī ||

Vachaspatyam

anīka
pu0 na0 anityanēna ana—īkan arddharcādi | saityē, tasya hi jīvanarakṣakatvam | na nīyatē apasāryyatē'smāt | nī—kvip ba0 kap hrasvābhāvaḥ | yuddhē, tatōhi prāyōmaraṇā- nnapunarāvr̥ttiḥ | “rathēṣuvō'nīkēṣvadhiśriya” iti r̥0 8, 20, 12 anīkēṣu sēnāmukhēṣviti bhā0 | “dr̥ṣṭvā tu pāṇḍavānīkaṁ vyūḍhaṁ duryyōdhanastadēti” gītā mukhē, tasya prāṇavāyuniḥsā- raṇadvāratvāt tathātvam “agnēranīkamapaāvivēśāpāmiti” yaju0 8, 24, “anīkaṁ mukhamiti” vēdadīpaḥ |

Capeller Germany

a॑nīka
n. Antlitz, Front;
Heer, Schaar.

Grassman Germany

a॑nīka
ánīka, n., ursprünglich wol der Mund als der athmende [an], aber stets vom ganzen Angesicht gebraucht, und zwar theils 1) im eigentlichen Sinne, theils bildlich, indem 2) der angezündete Agni oder 3) die strahlende Morgenröthe oder 4) Sonne, als den Menschen mit ihrem Angesicht anblickend, dargestellt werden. So wird auch 5) Agni als Angesicht der Opferfeier, 6) Uschas als Angesicht der Aditi aufgefasst. Bisweilen tritt dabei das Bildliche zurück und es erscheint dann 7) in der Bedeutung Glanzerscheinung, jedoch nur von Agni. Ferner wird 8) als Angesicht des Beiles (paraśú) oder der Pfeile, deren Schärfe oder Spitze, aufgefasst. 9) Endlich wird eine der Erscheinung sich darbietende Reihe oder ein Zug (der Marut's oder der rothschimmernden Kühe, die die Morgenröthe herauftreibt u. s. w.) als Angesicht (Front) aufgefasst. 10) Der Loc. ánīke scheint auch in der Bedeutung coram vorzukommen, vor = im Angesicht.
-am 1) máma (d. Indra) 874,3. — 2) (agnés) 226,11; 301,15; 307,1; 308,2; 356,1; 604,2; 833,3. — 3) (uṣásas) 264,13; 430,1. — 4) (sū́ryasya) 492,1; vgl. 874,3. — 5) adhvarā́nām 828,6 (agním). — 6) ádites 113,19 (uṣā́s). — 7) (agnés) 517,8. 9; 895,3. — 8) paraśós 402,4. — 9) devā́nām 115,1; usríyānām 121, 4; gávām aruṇā́nām 124,11; marútām 168, 9; 301,9; 488,28; 705, 9; (sómānām) 869,4.
-e 2) 683,4; 520,3. — 3) 488,5. — 10) apā́m 354,11; vāyós 711,13; kṣós 809,22.
-ā 7) 253,4. — 8) 319,7 tétikte tigmā́ ….
-ais 7) 235,15; 306,3; 524,5.
-aiṣu 1) 640,12.

Burnouf French

anīka
anīka m. n. armée.
anikastha m. soldat, guerrier; garde royal.
Cornac.
Tambour de guerre.
anikinī f. armée; un 10e de l'akṣauhiṇī|

Stchoupak French

anīka-
nt. armée;
masse;
-inī- f. armée.
anīkāgra- nt. front de l'armée.