Shabda Sagara

anīka
mn. (-kaḥ-kaṁ)
1. An army forces.
2. War, combat.
E. an to live, and īkan Unādi aff.

Capeller Eng

a॑nīka n. face, edge, point, front, troop, host.

Yates

anī̮ka (kaḥ-kaṁ) 1.
m. n. An Army; war, battle.

Wilson

anīka
mn. (-kaḥ-kaṁ)
1 An army, forces.
2 War, combat.
E. an to live, and īkan Uṇādi aff.

Apte

anīkaḥ [anīkḥ] kama [kama], kama [aniti jīvatyanena; an-īkan Uṇ.4.16-17]

Army, forces; troop, host; dṛṣṭvā tu pāṇḍavānīkam Bg.1.2. mahārathānāṁ pratidantyanīkam Ki.16.14. padātīṁśca mahīpālaḥ puro$- nīkasya yojayet H.3.73.

A collection, group, mass; navāmbudānīkamuhūrtalāñchane R.3.53.

Battle, fight, combat.

A row, line, marching column.

Front, head; chief; ratheṣu no$nīkeṣvadhiśriyaḥ Rv.8.2.12. (senāmukheṣu); agnirvai devānāmanīkam Śat. Br.; agnimanīkaṁ kṛtvā. cf. anīkastu reṇa sainye sandehe$pi ca kathyate Nm.

Face, countenance, ibid (mukham) (tasya prāṇavāyunissāraṇāt tathātvam); splendour; brilliance; form (tejas); svanīka Rv.7.1.23,3.6 (mostly Ved. in these two senses)

Edge, point.

Comp. sthaḥ a warrior, combatant.

a sentinel., (armed) watch. abhicakrāma bhartāramanīkasthaḥ kṛtāñjaliḥ Rām.6.32.34.

an elephantdriver, or its trainer (drāviḍī 'ane' = hattī); anīkasthapramāṇaiḥ praśastavyañjanācārān hastino gṛhṇīyuḥ Kau. A.2.2.

a wardrum or trumpet.

a signal, mark; sign. -sthānam a military station; Kau. A.1.16.

Monier Williams Cologne

a॑nīka mn. (√ an), face

appearance, splendour, edge, point

front, row, array, march

army, forces

war, combat.

Spoken Sanskrit

anīkaanIkam. row
anīkaanIkam. head
anīkaanIkam. mass
anīkaanIkam. line
anīkaanIkam. splendour
anīkaanIkam. battle
anīkaanIkam. marching column
anīkaanIkam. fight
anīkaanIkam. army
anīkaanIkam. front, head
anīkaanIkam. forces
anīkaanIkam. combat
anīkaanIkam. collection
anīkaanIkam. chief
anīkaanIkam. group
anīkaanIkam. n. face
anīkaanIkam. n. appearance
anīkaanIkam. n. troop

Macdonell

anīka
án-īka, n. face, front;
middle;
edge, point;
troop, array, army;
i-nī, f. army.

Goldstucker

anīka
m. n. (-kaḥ-kam)
1 The face (ved.).
2 The fore part,
front, the principal or conspicuous part (ved.).
3 The point
(e. g. of an arrow) (ved.).
4 Multitude, assemblage, quan
tity (ved.).
5 An army, a host, forces (according to some,
also: part of an army).
6 War, combat. E. an, to breathe
(in 1. 2. 3.) and to go (in 4. 5. 6.), uṇ. aff. īkan, the radical
being kit.

Benfey

an + īka, m. n.
1. The face (ved.), front (ved.).
2. An army, Rājat. 5, 452.
-Comp.
agra-, the van of an army, Man. 7, 193. yathā-anīka + m, adv. as far as the host extended, MBh. 3, 15715.

Amarakosha

anīka puṁ-napuṁ|

senā

samānārthaka:bala,dhvajinī,vāhinī,senā,pṛtanā,anīkinī,camū,varūthinī,bala,sainya,cakra,anīka

2|8|78|2|5

dhvajinī vāhinī senā pṛtanānīkinī camūḥ| varūthinī balaṁ sainyaṁ cakraṁ cānīkamastriyām.|

avayava : hastiḥ,yūthamukhyahastiḥ,hastivṛndam,nirbalahastyaśvasamūhaḥ,aśvaḥ,aśvasamūhaḥ,rathaḥ,rathasamūhaḥ,vāhanam,hastipakaḥ,sārathiḥ,rathārūḍhayoddhā,aśvārohaḥ,yoddhā,senārakṣakaḥ,sahasrabhaṭanetā,senāniyantaḥ,sainyādhipatiḥ,dhṛtakavacagaṇaḥ,padātisamūhaḥ,āyudhajīviḥ,dhanurdharaḥ,bāṇadhāriḥ,śaktyāyudhadhāriḥ,yaṣṭihetikaḥ,parśvadhahetikaḥ,khaḍgadhāriḥ,prāsāyudhiḥ,kuntāyudhiḥ,phalakadhārakaḥ,dhvajadhāriḥ,sainyapṛṣṭānīkaḥ,camūjaghanaḥ

svāmī : sainyādhipatiḥ

sambandhi2 : sainyavāsasthānam,sainyarakṣaṇapraharikādiḥ,senāyāṁ̮samavetaḥ

vṛttivān : senārakṣakaḥ,sainyādhipatiḥ

: hastyaśvarathapādātasenā, padātiḥ, padātisamūhaḥ, sainyavyūhaḥ, vyūhapṛṣṭabhāgaḥ, sainyapṛṣṭānīkaḥ, pattisenā, senāmukhanāmakasenā, gulmasenā, gaṇasenā, vāhinīsenā, pṛtanāsenā, camūsenā, anīkinīsenā, akṣauhiṇīsenā, prasthitasainyaḥ, atisaṅkulasainyāḥ

padārtha-vibhāgaḥ : samūhaḥ, dravyam, pṛthvī, calasajīvaḥ, manuṣyaḥ

anīka puṁ|

yuddham

samānārthaka:yuddha,āyodhana,janya,pradhana,pravidāraṇa,mṛdha,āskandana,saṅkhya,samīka,sāmparāyika,samara,anīka,raṇa,kalaha,vigraha,samprahāra,abhisampāta,kali,saṁsphoṭa,saṁyuga,abhyāmarda,samāghāta,saṅgrāma,abhyāgama,āhava,samudāya,saṁyat,samiti,āji,samit,yudh,ānarta,saṁvid,samparāya,saṅgara,hili,dvandva

2|8|104|2|2

mṛdhamāskandanaṁ saṁkhyaṁ samīkaṁ sāṁparāyikam. astriyāṁ samarānīkaraṇāḥ kalahavigrahau ||

avayava : yuddhārambhe̮ante̮vā̮pānakarmaḥ,raṇavyākulatā,hastisaṅghaḥ,chalādākramaṇam,vijayaḥ,vairaśodhanam,palāyanam,parājayaḥ,nirjitaḥ,nilīnaḥ,māraṇam

vṛttivān : rathārūḍhayoddhā,yoddhā

: bāhuyuddham, dāruṇaraṇam, paśvahipakṣināmyuddham

padārtha-vibhāgaḥ : , kriyā

Kalpadruma

anīkaḥ
, puṁ, klī, (nāsti nīḥ svargaprāpako yasmāt | kap, arddharccāditbāt puṁstvaṁ klīvatvañca |) yuddhaṁ, sainyaṁ | iti medinī ||

Vachaspatyam

anīka
pu0 na0 anityanena ana—īkan arddharcādi | saitye, tasya hi jīvanarakṣakatvam | na nīyate apasāryyate'smāt | nī—kvip ba0 kap hrasvābhāvaḥ | yuddhe, tatohi prāyomaraṇā- nnapunarāvṛttiḥ | “ratheṣuvo'nīkeṣvadhiśriya” iti ṛ0 8, 20, 12 anīkeṣu senāmukheṣviti bhā0 | “dṛṣṭvā tu pāṇḍavānīkaṁ vyūḍhaṁ duryyodhanastadeti” gītā mukhe, tasya prāṇavāyuniḥsā- raṇadvāratvāt tathātvam “agneranīkamapaāviveśāpāmiti” yaju0 8, 24, “anīkaṁ mukhamiti” vedadīpaḥ |

Capeller Germany

a॑nīka
n. Antlitz, Front;
Heer, Schaar.

Grassman Germany

a॑nīka
ánīka, n., ursprünglich wol der Mund als der athmende [an], aber stets vom ganzen Angesicht gebraucht, und zwar theils 1) im eigentlichen Sinne, theils bildlich, indem 2) der angezündete Agni oder 3) die strahlende Morgenröthe oder 4) Sonne, als den Menschen mit ihrem Angesicht anblickend, dargestellt werden. So wird auch 5) Agni als Angesicht der Opferfeier, 6) Uschas als Angesicht der Aditi aufgefasst. Bisweilen tritt dabei das Bildliche zurück und es erscheint dann 7) in der Bedeutung Glanzerscheinung, jedoch nur von Agni. Ferner wird 8) als Angesicht des Beiles (paraśú) oder der Pfeile, deren Schärfe oder Spitze, aufgefasst. 9) Endlich wird eine der Erscheinung sich darbietende Reihe oder ein Zug (der Marut's oder der rothschimmernden Kühe, die die Morgenröthe herauftreibt u. s. w.) als Angesicht (Front) aufgefasst. 10) Der Loc. ánīke scheint auch in der Bedeutung coram vorzukommen, vor = im Angesicht.
-am 1) máma (d. Indra) 874,3. — 2) (agnés) 226,11; 301,15; 307,1; 308,2; 356,1; 604,2; 833,3. — 3) (uṣásas) 264,13; 430,1. — 4) (sū́ryasya) 492,1; vgl. 874,3. — 5) adhvarā́nām 828,6 (agním). — 6) ádites 113,19 (uṣā́s). — 7) (agnés) 517,8. 9; 895,3. — 8) paraśós 402,4. — 9) devā́nām 115,1; usríyānām 121, 4; gávām aruṇā́nām 124,11; marútām 168, 9; 301,9; 488,28; 705, 9; (sómānām) 869,4.
-e 2) 683,4; 520,3. — 3) 488,5. — 10) apā́m 354,11; vāyós 711,13; kṣós 809,22.
-ā 7) 253,4. — 8) 319,7 tétikte tigmā́ ….
-ais 7) 235,15; 306,3; 524,5.
-aiṣu 1) 640,12.

Burnouf French

anīka
anīka m. n. armée.
anikastha m. soldat, guerrier; garde royal.
Cornac.
Tambour de guerre.
anikinī f. armée; un 10e de l'akṣauhiṇī|

Stchoupak French

anīka-
nt. armée;
masse;
-inī- f. armée.
anīkāgra- nt. front de l'armée.