Shabda Sagara

અનીક
mn. (-કઃ-કં)
૧. An army forces.
૨. War, combat.
E. અન્ to live, and ઈકન્ Unādi aff.

Capeller Eng

અ॑નીક n. face, edge, point, front, troop, host.

Yates

અનીક (કઃ-કં) ૧.
m. n. An Army; war, battle.

Wilson

અનીક
mn. (-કઃ-કં)
૧ An army, forces.
૨ War, combat.
E. અન્ to live, and ઈકન્ Uṇādi aff.

Apte

અનીકઃ [anīkḥ] કમ [kama], કમ [અનિતિ જીવત્યનેન; અન્-ઈકન્ Uṇ.૪.૧૬-૧૭]

Army, forces; troop, host; દૃષ્ટ્વા તુ પાણ્ડવાનીકમ્ Bg.૧.૨. મહારથાનાં પ્રતિદન્ત્યનીકમ્ Ki.૧૬.૧૪. પદાતીંશ્ચ મહીપાલઃ પુરો$- નીકસ્ય યોજયેત્ H.૩.૭૩.

A collection, group, mass; નવામ્બુદાનીકમુહૂર્તલાઞ્છને R.૩.૫૩.

Battle, fight, combat.

A row, line, marching column.

Front, head; chief; રથેષુ નો$નીકેષ્વધિશ્રિયઃ Rv.૮.૨.૧૨. (સેનામુખેષુ); અગ્નિર્વૈ દેવાનામનીકમ્ Śat. Br.; અગ્નિમનીકં કૃત્વા. cf. અનીકસ્તુ રેણ સૈન્યે સન્દેહે$પિ ચ કથ્યતે Nm.

Face, countenance, ibid (મુખમ્) (તસ્ય પ્રાણવાયુનિસ્સારણાત્ તથાત્વમ્); splendour; brilliance; form (તેજસ્); સ્વનીક Rv.૭.૧.૨૩,૩.૬ (mostly Ved. in these two senses)

Edge, point.

Comp. સ્થઃ a warrior, combatant.

a sentinel., (armed) watch. અભિચક્રામ ભર્તારમનીકસ્થઃ કૃતાઞ્જલિઃ Rām.૬.૩૨.૩૪.

an elephantdriver, or its trainer (દ્રાવિડી ઽનેઽ = હત્તી); અનીકસ્થપ્રમાણૈઃ પ્રશસ્તવ્યઞ્જનાચારાન્ હસ્તિનો ગૃહ્ણીયુઃ Kau. A.૨.૨.

a wardrum or trumpet.

a signal, mark; sign. -સ્થાનમ્ a military station; Kau. A.૧.૧૬.

Monier Williams Cologne

અ॑નીક mn. (√ અન્), face

appearance, splendour, edge, point

front, row, array, march

army, forces

war, combat.

Spoken Sanskrit

અનીકanIkam. row
અનીકanIkam. head
અનીકanIkam. mass
અનીકanIkam. line
અનીકanIkam. splendour
અનીકanIkam. battle
અનીકanIkam. marching column
અનીકanIkam. fight
અનીકanIkam. army
અનીકanIkam. front, head
અનીકanIkam. forces
અનીકanIkam. combat
અનીકanIkam. collection
અનીકanIkam. chief
અનીકanIkam. group
અનીકanIkam. n. face
અનીકanIkam. n. appearance
અનીકanIkam. n. troop

Macdonell

અનીક
án-īka, n. face, front;
middle;
edge, point;
troop, array, army;
i-nī, f. army.

Goldstucker

અનીક
m. n. (-કઃ-કમ્)
૧ The face (ved.).
૨ The fore part,
front, the principal or conspicuous part (ved.).
૩ The point
(e. g. of an arrow) (ved.).
૪ Multitude, assemblage, quan
tity (ved.).
૫ An army, a host, forces (according to some,
also: part of an army).
૬ War, combat. E. અન્, to breathe
(in ૧. ૨. ૩.) and to go (in ૪. ૫. ૬.), uṇ. aff. ઈકન્, the radical
being કિત્.

Benfey

અન્ + ઈક, m. n.
૧. The face (ved.), front (ved.).
૨. An army, Rājat. ૫, ૪૫૨.
-Comp.
અગ્ર-, the van of an army, Man. ૭, ૧૯૩. યથા-અનીક + મ્, adv. as far as the host extended, MBh. ૩, ૧૫૭૧૫.

Amarakosha

અનીક પું-નપું|

સેના

સમાનાર્થક:બલ,ધ્વજિની,વાહિની,સેના,પૃતના,અનીકિની,ચમૂ,વરૂથિની,બલ,સૈન્ય,ચક્ર,અનીક

૨| ૮| ૭૮| ૨| ૫

ધ્વજિની વાહિની સેના પૃતનાનીકિની ચમૂઃ| વરૂથિની બલં સૈન્યં ચક્રં ચાનીકમસ્ત્રિયામ્.|

અવયવ : હસ્તિઃ,યૂથમુખ્યહસ્તિઃ,હસ્તિવૃન્દમ્,નિર્બલહસ્ત્યશ્વસમૂહઃ,અશ્વઃ,અશ્વસમૂહઃ,રથઃ,રથસમૂહઃ,વાહનમ્,હસ્તિપકઃ,સારથિઃ,રથારૂઢયોદ્ધા,અશ્વારોહઃ,યોદ્ધા,સેનારક્ષકઃ,સહસ્રભટનેતા,સેનાનિયન્તઃ,સૈન્યાધિપતિઃ,ધૃતકવચગણઃ,પદાતિસમૂહઃ,આયુધજીવિઃ,ધનુર્ધરઃ,બાણધારિઃ,શક્ત્યાયુધધારિઃ,યષ્ટિહેતિકઃ,પર્શ્વધહેતિકઃ,ખડ્ગધારિઃ,પ્રાસાયુધિઃ,કુન્તાયુધિઃ,ફલકધારકઃ,ધ્વજધારિઃ,સૈન્યપૃષ્ટાનીકઃ,ચમૂજઘનઃ

સ્વામી : સૈન્યાધિપતિઃ

સમ્બન્ધિ૨ : સૈન્યવાસસ્થાનમ્,સૈન્યરક્ષણપ્રહરિકાદિઃ,સેનાયાંસમવેતઃ

વૃત્તિવાન્ : સેનારક્ષકઃ,સૈન્યાધિપતિઃ

: હસ્ત્યશ્વરથપાદાતસેના, પદાતિઃ, પદાતિસમૂહઃ, સૈન્યવ્યૂહઃ, વ્યૂહપૃષ્ટભાગઃ, સૈન્યપૃષ્ટાનીકઃ, પત્તિસેના, સેનામુખનામકસેના, ગુલ્મસેના, ગણસેના, વાહિનીસેના, પૃતનાસેના, ચમૂસેના, અનીકિનીસેના, અક્ષૌહિણીસેના, પ્રસ્થિતસૈન્યઃ, અતિસઙ્કુલસૈન્યાઃ

પદાર્થ-વિભાગઃ : સમૂહઃ, દ્રવ્યમ્, પૃથ્વી, ચલસજીવઃ, મનુષ્યઃ

અનીક પું|

યુદ્ધમ્

સમાનાર્થક:યુદ્ધ,આયોધન,જન્ય,પ્રધન,પ્રવિદારણ,મૃધ,આસ્કન્દન,સઙ્ખ્ય,સમીક,સામ્પરાયિક,સમર,અનીક,રણ,કલહ,વિગ્રહ,સમ્પ્રહાર,અભિસમ્પાત,કલિ,સંસ્ફોટ,સંયુગ,અભ્યામર્દ,સમાઘાત,સઙ્ગ્રામ,અભ્યાગમ,આહવ,સમુદાય,સંયત્,સમિતિ,આજિ,સમિત્,યુધ્,આનર્ત,સંવિદ્,સમ્પરાય,સઙ્ગર,હિલિ,દ્વન્દ્વ

૨| ૮| ૧૦૪| ૨| ૨

મૃધમાસ્કન્દનં સંખ્યં સમીકં સાંપરાયિકમ્. અસ્ત્રિયાં સમરાનીકરણાઃ કલહવિગ્રહૌ ||

અવયવ : યુદ્ધારમ્ભેઅન્તેવાપાનકર્મઃ,રણવ્યાકુલતા,હસ્તિસઙ્ઘઃ,છલાદાક્રમણમ્,વિજયઃ,વૈરશોધનમ્,પલાયનમ્,પરાજયઃ,નિર્જિતઃ,નિલીનઃ,મારણમ્

વૃત્તિવાન્ : રથારૂઢયોદ્ધા,યોદ્ધા

: બાહુયુદ્ધમ્, દારુણરણમ્, પશ્વહિપક્ષિનામ્યુદ્ધમ્

પદાર્થ-વિભાગઃ : , ક્રિયા

Kalpadruma

અનીકઃ
, પું, ક્લી, (નાસ્તિ નીઃ સ્વર્ગપ્રાપકો યસ્માત્ | કપ્, અર્દ્ધર્ચ્ચાદિત્બાત્ પુંસ્ત્વં ક્લીવત્વઞ્ચ | ) યુદ્ધં, સૈન્યં | ઇતિ મેદિની ||

Vachaspatyam

અનીક
પુ૦ ન૦ અનિત્યનેન અન—ઈકન્ અર્દ્ધર્ચાદિ | સૈત્યે, તસ્ય હિ જીવનરક્ષકત્વમ્ | ન નીયતે અપસાર્ય્યતેઽસ્માત્ | ની—ક્વિપ્ બ૦ કપ્ હ્રસ્વાભાવઃ | યુદ્ધે, તતોહિ પ્રાયોમરણા- ન્નપુનરાવૃત્તિઃ | “રથેષુવોઽનીકેષ્વધિશ્રિય” ઇતિ ઋ૦ ૮, ૨૦, ૧૨ અનીકેષુ સેનામુખેષ્વિતિ ભા૦ | “દૃષ્ટ્વા તુ પાણ્ડવાનીકં વ્યૂઢં દુર્ય્યોધનસ્તદેતિ” ગીતા મુખે, તસ્ય પ્રાણવાયુનિઃસા- રણદ્વારત્વાત્ તથાત્વમ્ “અગ્નેરનીકમપઆવિવેશાપામિતિ” યજુ૦ ૮, ૨૪, “અનીકં મુખમિતિ” વેદદીપઃ |

Capeller Germany

અ॑નીક
n. Antlitz, Front;
Heer, Schaar.

Grassman Germany

અ॑નીક
ánīka, n., ursprünglich wol der Mund als der athmende [an], aber stets vom ganzen Angesicht gebraucht, und zwar theils ૧) im eigentlichen Sinne, theils bildlich, indem ૨) der angezündete Agni oder ૩) die strahlende Morgenröthe oder ૪) Sonne, als den Menschen mit ihrem Angesicht anblickend, dargestellt werden. So wird auch ૫) Agni als Angesicht der Opferfeier, ૬) Uschas als Angesicht der Aditi aufgefasst. Bisweilen tritt dabei das Bildliche zurück und es erscheint dann ૭) in der Bedeutung Glanzerscheinung, jedoch nur von Agni. Ferner wird ૮) als Angesicht des Beiles (paraśú) oder der Pfeile, deren Schärfe oder Spitze, aufgefasst. ૯) Endlich wird eine der Erscheinung sich darbietende Reihe oder ein Zug (der Marutઽs oder der rothschimmernden Kühe, die die Morgenröthe herauftreibt u. s. w.) als Angesicht (Front) aufgefasst. ૧૦) Der Loc. ánīke scheint auch in der Bedeutung coram vorzukommen, vor = im Angesicht.
-am ૧) máma (d. Indra) ૮૭૪,૩. — ૨) (agnés) ૨૨૬,૧૧; ૩૦૧,૧૫; ૩૦૭,૧; ૩૦૮,૨; ૩૫૬,૧; ૬૦૪,૨; ૮૩૩,૩. — ૩) (uṣásas) ૨૬૪,૧૩; ૪૩૦,૧. — ૪) (sū́ryasya) ૪૯૨,૧; vgl. ૮૭૪,૩. — ૫) adhvarā́nām ૮૨૮,૬ (agním). — ૬) ádites ૧૧૩,૧૯ (uṣā́s). — ૭) (agnés) ૫૧૭,૮. ૯; ૮૯૫,૩. — ૮) paraśós ૪૦૨,૪. — ૯) devā́nām ૧૧૫,૧; usríyānām ૧૨૧, ૪; gávām aruṇā́nām ૧૨૪,૧૧; marútām ૧૬૮, ૯; ૩૦૧,૯; ૪૮૮,૨૮; ૭૦૫, ૯; (sómānām) ૮૬૯,૪.
-e ૨) ૬૮૩,૪; ૫૨૦,૩. — ૩) ૪૮૮,૫. — ૧૦) apā́m ૩૫૪,૧૧; vāyós ૭૧૧,૧૩; kṣós ૮૦૯,૨૨.
-ā ૭) ૨૫૩,૪. — ૮) ૩૧૯,૭ tétikte tigmā́ ….
-ais ૭) ૨૩૫,૧૫; ૩૦૬,૩; ૫૨૪,૫.
-aiṣu ૧) ૬૪૦,૧૨.

Burnouf French

અનીક
અનીક m. n. armée.
અનિકસ્થ m. soldat, guerrier; garde royal.
Cornac.
Tambour de guerre.
અનિકિની f. armée; un ૧૦e de lઽક્ષૌહિણી|

Stchoupak French

અનીક-
nt. armée;
masse;
-ઇની- f. armée.
અનીકાગ્ર- nt. front de lઽarmée.